Astronautilia
Digital
🢠Astr. 22

Text

Über die lesbischen Frauen

Achtung: der diplomatische Text wird noch nachkollationiert.

M f. 8v T p. 10 E p. 10 Ἀστροναυτιλίας βἈστροναυτιλίας β Der Astronautilia zweiter Gesang Hvězdoplavby zpěv druhý
Hs.:
(grc) Ἀστροναυτιλίας] -ίης M
[Τὰ περὶ τῶν λεσβιακῶν] [Τὰ περὶ τῶν λεσβιακῶν] [Über die lesbischen Frauen] (O lesbičankách)
Hs.:
(grc) τῶν] deest in M

Αὐτὰρ ὡς πλέομεν βάθεσιν κόσμοιο κενοῖοΑὐτὰρ ὡς πλέομεν βάθεσιν κόσμοιο κενοῖο Aber als wir in den Tiefen des leeren Kosmos fuhren Avšak když tedy jsme pluli tu propastmi prázdného kosmu Μανδὺν ζητοῦντες καὶ μῆλον κοσμοθεωροῦνΜανδὺν ζητοῦντες καὶ μῆλον κοσμοθεωροῦν auf der Suche nach Mandys und dem kosmosbetrachtenden Schaf, Mandyse hledajíce a ovci jež sleduje vesmír ἠέλιον ξεῖνόν τοι ἀφίκομεθ’ ἠὲ περίσσονἠέλιον ξεῖνόν τοι ἀφικόμεθ’ ἠὲ περίσσον kamen wir zu einer fremden und gewaltigen Sonne. přišli jsme k cizímu slunci a divnému na pohledění,
Krit.:
(grc) ἀφικόμεθ’ deb.(grc) ἠὲ] ἠδὲ deb.(grc) περισσόν deb.
Hs.:
(grc) τοι] περ M
ξεῖνοι πλανήται δὲ περιστροφέοντο δι ̓ αὐτόν.ξεῖνοι πλανήται δὲ περιστροφέοντο δι ̓ αὐτόν. Fremde Planeten kreisten um sie. podivné planety kolem se toho točily slunce.
Krit.:
(grc) πλανῆται deb.
τούτων πλανήτων ἕν’ ἀφικόμεθ’ ὅστε πεφάνθηΤούτων πλανήτων ἕν’ ἀφικόμεθ’ ὅστε πεφάνθη Wir gelangten zu einem von diesen Planeten, der Z těchto planet jsme našli si jednu, která se zdála
Krit.:
(grc) ὅς τε M a.c.
γαίης ἡμετέρης παρόμοιος· τῷ μὲν ἄνωθενγαίης ἡμετέρης παρόμοιος· τῷ μὲν ἄνωθεν unserer Erde ähnlich schien. Dorthin eilten wir von oben podobná zemi: a na tu tedy jsme v výše se dali, ἐσσυμένοι ζαπέδῳ ἔχομεν καλεργέα νῆα.ἐσσύμενοι ζαπέδῳ ἔχομεν καεργέα νῆα. und hielten unser schöngebautes Schiff auf der Ebene. dolů se spustivše na zem, tu zdrželi lodici dobrou.
Krit.:
(grc) ἐσσύμενοι M (recte)
Hs.:
(grc) δ’ M post ζαπέδῳ
Αὐτὰρ ἐγὼν ἑτάρω κρίνας δύω ἔξοχ’ ἀρίστωΑὐτὰρ ἐγὼν ἑτάρω κρίνας δύω ἔξοχ’ ἀρίστω Aber ich wählte zwei hervorragende Gefährten aus Avšak já nyní vybrav dva druhy nejlepší ze všech
Sim.:
(grc) cf. Od. 9,195 (αὐτὰρ ἐγὼ κρίνας ἑτάρων δυοκαίδεκ’ ἀρίστους)(grc) κρίνας δύω] cf. Od. 9,90 (ἄνδρε δύω κρίνας)
πέμψα γε τὴν χωρήνδ’ ἴμεναι ἰδὲ καὶ σκοπέεσθαιπέμψα γε τὴν χωρήνδ’ ἴμεναι ἰδὲ καὶ σκοπέεσθαι und schickte sie, zu dem Ort zu gehen und zu erkunden, poslal jsem do krajiny tam jít a dívat se, zjistit
Krit.:
(grc) χώρηνδ’ deb.
Sim.:
(grc) 9-12: cf. Od. 9,174‒175 (ἐλθὼν τῶνδ’ ἀνδρῶν πειρήσομαι, οἵ τινές εἰσιν, ἤ ῥ’ οἵ γ’ ὑβρισταί τε καὶ ἄγριοι οὐδὲ δίκαιοι, / ἦε φιλόξεινοι καί σφιν νόος ἐστὶ θεουδής). Vide etiam Od. 6,120sq.
αἵτινες οὐσῖαι εἴην χθονὶ βρώματ’ ἔδουσαιαἵτινες οὐσῖαι εἶεν χθονὶ βρώματ’ ἔδουσαι welche Wesen in diesem Land ihre Nahrung zu sich nähmen, jaké by bytosti byly v té zemi, jedlíci jídla
Krit.:
(grc) εἶεν M (recte)
Sim.:
(grc) cf. Od. 9,89 (οἵ τινες ἀνέρες εἶεν ἐπὶ χθονὶ σῖτον ἔδοντες)
εἴ περ ἀγριόθυμοι ὑπερφίαλοί τε κακαί τεεἴ περ ἀγριόθυμοι ὑπερφίαλοί τε κακαί τε ob sie wild seien, übermütig und schlecht zdaž by divoké byly a zpupné, jakož i zlobné
Hs.:
(grc) 11sq.: M i.m. add.
ἠὲ φιλόξεινοι καὶ θυμόν γ’ ἡδὺν ἔχουσαι.ἠὲ φιλόξεινοι καὶ θυμόν γ’ ἡδὺν ἔχουσαι. oder fremdenfreundlich und von angenehmem Gemüte. aneb zda přátelské jsou a milou mají i mysl. οἵδ’ αἶψ’ οἰχόμενοι ξεῖνον εὗρον πτολίεθρονοἵδ’ αἶψ’ οἰχόμενοι ξεῖνον εὗρον πτολίεθρον Sie brachen sogleich auf und fanden eine fremde Stadt. Oni vyšedše rychle tu cizí spatřili město,
Krit.:
(grc) οἳ δ’ deb.
αὐτίκα δ’ εἴσηλθον τόδ’ ἐϋξέστῃσι πύλῃσι.αὐτίκα δ’ εἴσηλθον τόδ’ ἐϋξέστῃσι πύλῃσι. Sofort betraten sie diese durch wohlgeglättete Tore, ihned do něho vešli tam skrze leštěné brány.
Krit.:
(grc) εἰσῆλθον deb.
ἀλλ’ εἰσερχομένους ἔνδον ἕλεν αἰπὺς ὄλεθρος.ἀλλ’ εἰσερχομένους ἔνδον ἕλεν αἰπὺς ὄλεθρος. aber die Eintretenden erfasste drinnen das jähe Verderben. Avšak jak vstoupili dovnitř tu příkrá vzala je zkáza,
Sim.:
(grc) αἰπὺς ὄλεθρος] clausula Hom., vid. e.g. Il. 11,174; 12,345 et al.
Τὸν μὲν πλανήτην περ ἐναίετο φῦλα γυναικῶνΤὸν μὲν πλανήτην περ ἐναίετο φῦλα γυναικῶν Den Planeten bewohnten Scharen von lesbischen Frauen, neboť planetu onu zde plémě drželo ženské
Sim.:
(grc) φῦλα γυναικῶν] = Il. 9,130.361
λεσβιακῶν αἳ ἄνδρας ἅπαν〈τ〉ας ἐστυγέοντο.λεσβιακῶν αἳ ἄνδρας ἅπαν〈τ〉ας ἐστυγέοντο. die alle Männer hassten. lesbické, jemuž se všichni mužové hnusili velmi.
Krit.:
(grc) ἅπαντας M: ἅπανας E
M f. 9r Ταὶ μὲν ἀναΐξασαι ἕλοντ’ ἐρίηρας ἑταίρουςΤαὶ μὲν ἀναΐξασαι ἕλοντ’ ἐρίηρας ἑταίρους Diese sprangen auf und ergriffen die teuren Gefährten Ty hned vyskočivše i zajaly dobré mi druhy καὶ βασανίσασαι ἐφόνουν νηλῆϊ μετάλλῳκαὶ βασανίσασαι ἐφόνουν νηλήϊ μετάλλῳ und nach dem Foltern töteten sie sie mit dem unbarmherzigen Metall, a když je pomučily pak zabily krutým je kovem.
Sim.:
(grc) νηλῆϊ μετάλλῳ] variat clausulam Homericam νηλέι χαλκῷ (Il. 3,292; 4,348 et al.)
ἀλλά σφας περὶ νηὸς ἐρώτησαν ἐϋτύκτηςἀλλά σφας περὶ νηὸς ἐρώτησαν ἐϋτύκτης aber sie fragten sie über das schöngebaute Schiff Ale jich napřed se ptaly po dobře stavěné lodi
Krit.:
(grc) ἐϋτύκτου deb.
καὶ ἡμῶν· τάδε δύστηνοι κατέλεξαν ἅπαντα.καὶ ἡμῶν· τάδε δύστηνοι κατέλεξαν ἅπαντα. und uns aus: Die Unglücklichen aber erzählten alles. a také po nás, to všechno jim oni nešťastní řekli. [Καὶ γὰρ λεσβιακῇσι γυναιξὶν ἔην μεταφρήζων[Καὶ γὰρ λεσβιακῇσι γυναιξὶν ἔην μεταφρήζων [Denn die lesbischen Frauen hatten einen allgemeinen Übersetzer, Neboť i lesbické ženy ty měly překladatele πάγκοινος ὅγ’ ἐπιστάμενος καὶ ῥήματα φωτῶν.]πάγκοινος ὅγ’ ἐπιστάμενος καὶ ῥήματα φωτῶν.] der auch die Worte der Männer verstand.] všeobecného, jenž uměl i jazyk oněch tam mužů. Ἧμος λεσβιακαὶ θήλυες μέμαθον περὶ ἀνδρῶνἮμος λεσβιακαὶ θήλυες μέμαθον περὶ ἀνδρῶν, Als es die lesbischen Frauen von den Männern erfuhren, Jakmile lesbické ženy tu o mužích zvěděly zprávu,
Krit.:
(grc) Ἦμος deb.
γήθησαν καὶ ἄμμιν ὅπλισαν αἰπὺν ὄλεθρον.γήθησαν καὶ ἄμμιν ὅπλισ〈σ〉αν αἰπὺν ὄλεθρον. freuten sie sich, auch uns das jähe Verderben zu bereiten. zaradovaly se ihned a příkrou nám chystaly zkázu. T p. 11 E p. 11 Αὐτίκα ἀμφιένησαν ἱμάντια καλὰ καὶ ἐσθλά,Αὐτίκα ἀμφιένησαν ἱμάντια καλὰ καὶ ἐσθλά, Sofort zogen sie schöne und gute Kleider an, Ihned na sebe vzaly tu šatstvo krásné a vzácné
Hs.:
(grc) ἱμάντια] ἐσθήματα M a.c.
Anm.:
(grc) ἱμάντια] Der tschechischen Übersetzung nach zu urteilen hat Křesadlo offensichtlich die Wörter ἱμάτια („Kleidungsstücke/Oberkleider“) und ἱμάντια („kleine Riemen“) verwechselt.
δακτυλίους χρυσέους τ’ ὅρμους τ’ ἀρτήματα πολλά,δακτυλίους χρυσέους τ’ ὅρμους τ’ ἀρτήματα πολλά, goldene Ringe, Halsketten und viele Ohrgehänge; zlaté prsteny, na krk i jiné ozdoby mnohé
Krit.:
(grc) θ’ ὅρμους deb.
Sim.:
(grc) ἀρτήματα] cf. Hdt. 2,69
χαίτας κτείνισαν καὶ χείλεα φυκοόωσαν.χαίτας κτείνισαν καὶ χείλεα φυκοόωσαν. sie kämmten ihre Haare und färbten ihre Lippen rot. vlasy si učesaly a načervenily si rtíky. Βὰν δ’ ἴμεναι πρὸς νῆα μέλαιναν κῆρα φέρουσαι.Βὰν δ’ ἴμεναι πρὸς νῆα μέλαιναν κῆρα φέρουσαι. Dann gingen sie zum schwarzen Schiff, uns Verderben bringend. Vydaly k černé se lodi a smrt nám cestou tou nesly.
Sim.:
(grc) βὰν δ’ ἴμεναι] = Il. 20,32; Od. 18,341.428(grc) νῆα μέλαιναν] iunctura Hom., vid. Il. 11,828 (ἐπὶ ν. μ.); Od. 2,430 (ἀνὰ ν. μ.); 3,360 (ἐπὶ ν. μ.) et al.(grc) κῆρα φέρουσαι] cf. Il. 3,6; 24,82
Αὐτὰρ ἐπεὶ ἀφίκοντο τόπον καὶ νῆα μέλαιναν,Αὐτὰρ ἐπεὶ ἀφίκοντο τόπον καὶ νῆα μέλαιναν, Doch als sie den Ort und das schwarze Schiff erreicht hatten, Ale když na místo přišly a k naší černé tam lodi, ἔστησαν δ’ ἔξω καὶ ἀείσασαν ὀπὶ καλῇἔστησαν δ’ ἔξω καὶ ἀείσασαν ὀπὶ καλῇ stellten sie sich draußen hin und sangen mit schöner Stimme, postavily se venku a zpívaly krásnými hlasy
Sim.:
(grc) ἀείσασαν ὀπὶ καλῇ] cf. Od. 5,61 (Calypso): ἀοιδιάουσ’ ὀπὶ καλῇ, 10,221 (Circe): ἀειδούσης ὀπὶ καλῇ
ὡς ἀσπαζόμεναι γλυκερὼς καὶ μειδιάσασαι.ὡς ἀσπαζόμεναι γλυκερῶς καὶ μειδιάσασαι. als ob sie uns lieblich begrüßten und lächelten. jakoby vítaly nás a sladce též usmívaly se.
Krit.:
(grc) γλυκερῶς deb.
Sim.:
(grc) μειδιάσασαι] cf. eadem sede Il. 21,491 (μειδόωσα)
Τὰς μὲν βλέψαντες τὸ τεταρπώμε〈σ〉θα φίλον κῆρ,Τὰς μὲν βλέψαντες τὸ τεταρπώμε〈σ〉θα φίλον κῆρ, Als wir sie sahen, waren wir im Herzen erfreut; Tyto spatřivše ihned jsme potěšili se v srdci, αὐτίκα δ’ ἐκ νηὸς βῆμεν δίχα ὅπλα χαμᾶζε.αὐτίκα δ’ ἐκ νηὸς βῆμεν δίχα ὅπλα χαμᾶζε. sofort gingen wir aus dem Schiff ohne Waffen auf die Oberfläche. ihned jsme beze zbraní se z lodi vydali na zem. Οὐδ’ ἄρα λεσβιακαί γε θέλον φιλότητι μιγῆναι,Οὐδ’ ἄρα λεσβιακαί γε θέλον φιλότητι μιγῆναι, Aber die lesbischen Frauen wollten sich nicht in Liebe vereinen, Avšak lesbické ženy se v lásce nechtěly spojit,
Sim.:
(grc) φιλότητι μιγῆναι] cf. Il. 6,161 (φιλότητι μιγήμεναι); eadem sede Od. 19,266 (φιλότητι μιγεῖσα) et al.
ἀλλά γ’ ἐρυσσάμεναι πυκινῶν κωπεῖς παρὰ μηρῶν,ἀλλά γ’ ἐρυσσάμεναι πυκινῶν κωπεῖς παρὰ μηρῶν, sondern zogen Klingen von ihren dicken Schenkeln, ale náhle tu meče tasily od tučných stehen,
Sim.:
(grc) variat formulam Homericam φάσγανον/ξίφος ὀξὺ ἐρυσσάμενος παρὰ μηροῦ ( Il. 1,190; Od. 9,300; 10,126 et al.)
τὰς μὲν λάθρα φέρον ὑπ’ εἵμασι ποικιλοέσσιν,τὰς μὲν λάθρα φέρον ὑπ’ εἵμασι ποικιλόεσσιν, die sie heimlich unter ihren bunten Kleidern trugen, které schované nesly pod svými pestrými rouchy,
Krit.:
(grc) ποικιλόεσσιν deb.
Sim.:
(grc) εἵμασι ποικιλόεσσιν] variat clausulam Hom. εἵματα σιγαλόεντα ( Il. 22,154)
ἀφράκτους ἄμμ’ ἄνδρας ἀνόπλους ληΐσααντοἀφράκτους ἄμμ’ ἄνδρας ἀνόπλους ληϊσάαντο und raubten uns ungeschützt und unbewaffnet nic netušící muže a bez zbraní přepadly ihned,
Krit.:
(grc) ληϊσάαντο deb.
M f. 9v καὶ καταρηομένους ἧγον πόλιν οὐκ ἐθέλοντας.καὶ καταρηομένους ἦγον πόλιν οὐκ ἐθέλοντας. und führten uns, während wir fluchten, gegen unseren Willen zu ihrer Stadt. a tu nás spílající a nechtící do města vedly.
Krit.:
(grc) ἦγον M (recte)
Ἔνθα δ’ ἀφικόμεναι εἰργμὸν λυγρόνδε βάλοντοἜνθα δ’ ἀφικόμεναι εἰργμὸν λυγρόνδε βάλοντο Dort angekommen warfen sie uns Unglückliche in ein betrübliches Gefängnis A když do města přišly tu v mrzké nás vězení vrhly ἡμᾶς δυστήνους πυκινοῖς χαράκεσσ’ ἀραρῶταἡμᾶς δυστήνους πυκινοῖς χαράκεσσ’ ἀραρῶτα aus vielen Stäben gebaut nešťanstné všechny, jež mělo i tlusté dokola mříže σχήματι τῷ, τῷ θῆρες ὀρεσκῷοι κατέχονταισχήματι τῷ, τῷ θῆρες ὀρεσκῷοι κατέχονται von der Art, womit man bergbewohnende Tiere sicher festhält. na ten způsob jak divá se zvěř též v zajetí drží ἀσφαλά· κλουβί δέ μιν καλέουσι νεώτεροι ἄνδρες.ἀσφαλά· κλουβὶ δέ μιν καλέουσι νεώτεροι ἄνδρες. Die Modernen nennen es Käfig.(1) jistě: a vězení také se běžně nazývá klecí.(1)
Krit.:
(grc) κλουβὶ deb.
Sim.:
(grc) κλουβί] nomen ngr., vid. Glossarium(grc) νεώτεροι ἄνδρες] iunctura Hom., vid. Od. 3,363
Tῷ μὲν λεσβιακαὶ θήλυες γ’ ἡμᾶς ἐφύλασσονTῷ μὲν λεσβιακαὶ θήλυές γ’ ἡμᾶς ἐφύλασσον Darin hielten uns die lesbischen Frauen V té nás lesbické ženy teď hlídaly zevřené všechny
Krit.:
(grc) θήλυές γ’ deb.
μέσσους εἰν ἀγορῇ· ἀπέβαν δέ τε κηρυχθῆναιμέσσους εἰν ἀγορῇ· ἀπέβαν δέ τε κηρυχθῆναι in der Mitte des Marktplatzes gefangen. Sie gingen weg, um es uprostřed náměstí jejích, a odešly oznámit dalším ‒ σάλπιγξιν μεγάλῃσι τε τύμπανα τυμπανέουσαι.‒ σάλπιγξιν μεγάλῃσί τε τύμπανα τυμπανέουσαι. mit großen Trompeten und Trommeln zu melden. troubice na mocné trouby a bubnujíce i v bubny.
Krit.:
(grc) μεγάλῃσί τε deb.
Αὐτὰρ λεσβιακαὶ δ’ ἔκβαινον ἄλλοθεν ἄλληΑὐτὰρ λεσβιακαὶ δ’ ἔκβαινον ἄλλοθεν ἄλλη Aber die lesbischen Frauen kamen von überall her A tu lesbické ženy sem přišly odtud i onud
Sim.:
(grc) ἄλλοθεν ἄλλη] clausula Hom. (sed solum de viris), vid. Il. 9,311; 13,551 et al.
εἰς ἀγορὴν πτόλεος πυνθανέμεναι, ὅτι δ’ εἴη.εἰς ἀγορὴν πτόλεος πυνθανέμεναι, ὅτι δ’ εἴη. auf den Marktplatz der Stadt, um zu erfahren, was wäre. na jejich máněstí města, by zvěděly, co se to děje. Ἄσβεστος δ’ ἄρ’ ἔνωρτο γέλως λέσβῃσι γυναιξίν,Ἄσβεστος δ’ ἄρ’ ἐνῶρτο γέλως λέσβῃσι γυναιξίν, Es erhob sich ein unauslöschliches Gelächter unter den lesbischen Frauen, Nezhasitelný tu smích byl povstal lesbickým ženám,
Krit.:
(grc) ἐνῶρτο deb.
Sim.:
(grc) cf. Il. 1,599; Od. 8,326 (ἄσβεστος δ’ ἂρ ἐνῶρτο γέλως μακάρεσσι θεοῖσι). Vide etiam Astr. 9,108; Astr. 10,137; Astr. 14,86.245; Astr. 15,324; Astr. 23,108
ὡς ἴδον εἰργμομένους δεσμήμασιν ἄνδρεας ἀγαυνοὺςὡς ἴδον εἰργμομένους δεσμήμασιν ἄνδρεας ἀγαυοὺς als sie die herrlichen Männer in Ketten eingesperrt sahen kdyžtě viděly v kleci a v poutech výborné muže
Krit.:
(grc) ἀγαυοὺς deb.
εἰν ἀγορῇ· τότε τῇσι ὀΐσατο χάρμα μέγιστον.εἰν ἀγορῇ· τότε τῇσι ὀΐσατο χάρμα μέγιστον. auf dem Markt. Dies schien ihnen eine große Freude. na rynku. To se zdála jim býti největší radost. Ἐχθροὶ μὲν τῇσιν φῶτες καὶ ἄρσενα θηρῶνἘχθροὶ μὲν τῇσιν φῶτες καὶ ἄρσενα θηρῶν Männer waren ihnen gänzlich verhasst und alle männlichen Tiere. Odporní jsou jim muži i také samcové zvířat πάντα· μέγα φθονέουσι γυναῖκες μήδεα φωτῶν.πάντα· μέγα φθονέουσι γυναῖκες μήδεα φωτῶν. Die Frauen neideten ihnen das männliche Geschlecht. všichni. Velice žárlí ty ženy na orgány mužské.
Sim.:
(grc) μήδεα φωτῶν] cf. Od. 6,129 (μήδεα φωτός). Vide etiam 103.114.156; Astr. 9,122.174.288; Astr. 16,37.59.171.220.287.330.352
T p. 12 M f. 10r E p. 12 Αὐτίκα ἄνδρε δύω ταχέως κλουβῖφιν ἕλουσαιΑὐτίκα ἄνδρε δύω ταχέως κλουβῖφιν ἑλοῦσαι Sogleich ergreifen sie zwei Männer aus dem Käfig, Ihned tu mužů dvé si z klece vyndaly rychle
Krit.:
(grc) ἑλοῦσαι deb.
εἵμασιν ἔκδυσαν ἰδὲ καὶ λυγρῶς βασάνισ〈σ〉ανεἵμασιν ἔκδυσαν ἰδὲ καὶ λυγρῶς βασάνισ〈σ〉αν zogen ihnen die Kleider aus und folterten sei lange Zeit z jejich šatů je svlékly a trudně mučily potom δηρόν· ἐξ ὄρθροιό γ’ ἐς ἠέλιον καταδῦνταδηρόν· ἐξ ὄρθροιό γ’ ἐς ἠέλιον καταδύντα auf betrübliche Weise vom Morgen bis zum Abend, dlouho. Od ranního zoře až o západ jasného slunce
Krit.:
(grc) καταδύντα deb.
Sim.:
(grc) ἐς ἠέλιον καταδύντα] clausula Hom., vid. Il. 1,601 et al. Cf. etiam in 155; Astr. 3,263 (ἐς ἠέλιον δ’ ἀναδύντα); Astr. 9,140; Astr. 14,186
σμέρδαλεα στενάχοντε· ἀτὰρ λέσβαι τε γυναῖκεςσμερδαλέα στενάχοντε· ἀτὰρ λέσβαι τε γυναῖκες wobei sie schmerzhaft stöhnten. Aber die lesbischen Frauen strašlivě naříkající. Leč ony lesbické ženy
Krit.:
(grc) σμερδαλέα M (recte)
Sim.:
(grc) σμερδαλέα στενάχοντε] variat formulam Hom. σμερδαλέα ἰάχων (Ε 302; Θ 321; Π 785 et al.) bzw. σμερδαλέον δ’ ᾤμωξεν (Σ 35)
〈ἄμφι καθιζόμεναι θήησαν λυγρὰ θέητρα〉〈ἀμφὶ καθιζόμεναι θήησαν λυγρὰ θέητρα〉 saßen ringsum und betrachteten das betrübliche Spektakel. seděly na zemi kolem a v divaldo hleděly mrzké
Krit.:
(grc) ἀμφὶ deb.
τερπόμεναι δαίνυντ’ ἐσθλὴν καὶ ἀμύμονα δαῖτα.τερπόμεναι δαίνυντ’ ἐσθλὴν καὶ ἀμύμονα δαῖτα. Sie freuten sich und nahmen ein gutes, herrliches Mahl zu sich.(2) s radostí pojídaly tu výbornou hostinu skvostnou.(2) Αὐτὰρ ἔπειτα δ’ ἄλις γ’ ἐτετάρφθησαν βασάνοιο,Αὐτὰρ ἔπειτα δ’ ἅλις γ’ ἐτετάρφθησαν βασάνοιο, aber als sie sich genug an der Folter erfreut hatten, Avšak, když dosti se mukou již byly těšily mužů,
Krit.:
(grc) ἅλις deb.
τώδε δύω κτάμεναι μεμαυῖαι νηλέϊ χαλκῷτώδε δύω κτάμεναι μεμαυῖαι νηλέϊ χαλκῷ wollten sie die zwei mit dem erbarmungslosen Eisen töten chtějíce oněch dvé již zabít ukrutným kovem,
Sim.:
(grc) κτάμεναι μεμαυῖαι] iunctura Hom. (κτάμεναι μεμαώς), vid. ( Il. 5,301; 17,8)(grc) νηλέι χαλκῷ] = Il. 3,292; 4,348 et al.
μήδεα κόψασαι ἔασαν ἄπογ’ αἱμοροῆσαι.μήδεα κόψασαι ἔασαν ἄπο γ’ αἱμοροῆσαι. und schnitten das Geschlecht ab und ließen das Blut fließen. usekly přirození a nechaly všechnu krev vytéct.
Krit.:
(grc) ἀπό γ’ deb.
Τοῖνδε δυοῖν κταμένοιν σκέδασαν αὖτ’ ἄλλυδις ἄλληΤοῖνδε δυοῖν κταμένοιν σκέδασαν αὖτ’ ἄλλυδις ἄλλη Als die beiden Männer getötet waren, gingen sie auseinander, A když je zabily oba tu opět se rozešly různě,
Sim.:
(grc) σκέδασαν ἄλλυδις ἄλλη] cf. Od. 5,369 (διεσκέδασ’ ἄλλυδις ἄλλῃ)
οἴκαδε νοστέμεναι καὶ πρηξάμεναι γλυκὺν ὕπνον,οἴκαδε νοστέμεναι καὶ πρηξάμεναι γλυκὺν ὕπνον, kehrten nach Hause zurück und gaben sich dem süßen Schlaf. aby se vrátily domů a sladký konaly spánek.
Sim.:
(grc) γλυκὺν ὕπνον] cf. Od. 2,395; 10,548 et al.
δύσετο δ’ ἠέλιος δνοφέρον καὶ ἔπι κνέφας ἦλθεν.δύσετο δ’ ἠέλιος δνοφερὸν καὶ ἐπὶ κνέφας ἦλθεν. Die Sonne ging zur finsteren Dämmerung über, Ponořilo se slunce a temný nastal i soumrak.
Krit.:
(grc) δνοφερὸν deb.(grc) ἐπὶ deb.
Sim.:
(grc) δύσετο δ’ ἠέλιος δνοφερὸν καὶ ἐπὶ κνέφας ἦλθεν] cf. Il. 1,475 et sim.: ἦμος δ’ ἠέλιος κατέδυ καὶ ἐπὶ κνέφας ἦλθεν und H 465 δύσετο δ’ ἠέλιος et al.
Ἡμεῖς δὲ κλαίοντες ἐμείναμεν ἠόα δῖαν.Ἡμεῖς δὲ κλαίοντες ἐμείναμεν ἠόα δῖαν. wir aber erwarteten weinend die göttliche Morgenröte. My pak naříkajíce jsme čekali na jasnou zoru.
Sim.:
(grc) ἐμείναμεν Ἠόα δῖαν] = Hom. Od. 9,151.306.436 et al. (edd. recc. Ἠῶ δῖαν). Vide etiam Astr. 12,149; Astr. 15,197(grc) 65sq.: ~ Od. 9, 151sq.
Ἧμος δ’ ἠριγένεια φάνη ῥοδοδάκτυλος ἨὼςἮμος δ’ ἠριγένεια φάνη ῥοδοδάκτυλος Ἠὼς als die frühgeborene rosenfingrige Morgenröte erschien Zora když růzových prstů se zjevila s ránem se rodíc
Krit.:
(grc) Ἦμος deb.
Sim.:
(grc) = Il. 1,477 et al. Vide etiam 335; Astr. 3,250.264; Astr. 5,308; Astr. 9,207; Astr. 11,157; Astr. 12,150.171; Astr. 15,198
(ξεινιακή· μείζων τῆς ἡμετέρης ἐφάνεσκεν),(ξεινιακή· μείζων τῆς ἡμετέρης ἐφάνεσκεν), [eine fremde, größer als unsere], (cizí, větší než naše se zrakům zazdála našim)
Sim.:
(grc) ξεινιακή] forma apud veteres non legitur, sed cf. ξεινικός
τῆμος λεσβιακαὶ θήλυες ἀγορήνδε νέοντοτῆμος λεσβιακαὶ θήλυες ἀγορήνδε νέοντο kehrten sie lesbischen Frauen zum Markt zurück tu již lesbické ženy se na rynk vracely zase τέρψιν ζητοῦσαι ἰδὲ καὶ βασανίσματα φωτῶν.τέρψιν ζητοῦσαι ἰδὲ καὶ βασανίσματα φωτῶν. und suchten Unterhaltung durch das Foltern der Männer. zábavu hledajíce a mrzké mučení mužů. Φοίταον ἠέριαί τε κακὰ φρεσὶ βυσσοδομεῦσαιΦοίταον ἠέριαί τε κακὰ φρεσὶ βυσσοδομεῦσαι Sie kamen zahlreich früh am Morgen und planten Übles im Sinn: Přicházely sem s ránem a zhoubně hloubaly v mysli, μυρίαι· ἡμῖν δ’ αὖτε κατεκλάσθη φίλον ἦτορ.μυρίαι· ἡμῖν δ’ αὖτε κατεκλάσθη φίλον ἦτορ. Uns aber stockte das Herz. nesčetné. Nám pak opět se milé zlomilo srdce. M f. 10v Τῇσιν ἡγεμόνευσε γυνὴ βασίλεια ἀμύμωνΤῇσιν ἡγεμόνευσε γυνὴ βασίλεια ἀμύμων Eine herrliche Königin führte sie an, Mezi nimi tu vládla bezvadná královna žena
Sim.:
(grc) Τῇσιν ἡγεμόνευσε γυνὴ βασίλεια ἀμύμων] cf. Od. 3,386 (τοῖσιν δ’ ἡγεμόνευε ... Νέστωρ); 8,4.421 et al.
Hs.:
(grc) γ’ M post βασίλεια
καλὴ καὶ μεγάλη, χρυσῷ ἦν ἀμφιένυσσακαλὴ καὶ μεγάλη, χρυσῷ ἦν ἀμφιένυσσα schön und groß. sie war mit einem goldenen krásná a velkého růstu a zlatým oděna celá πέπλῳ, χρύσειον καὶ σκῆπτρον χερσὶν ἔχουσα.πέπλῳ, χρύσειον καὶ σκῆπτρον χερσὶν ἔχουσα. Mantel bekleidet. Sie hatte ein goldenes Zepter in den Händen. rouchem a zlaté žezlo též ve své držela ruce.
Sim.:
(grc) χρύσειον καὶ σκῆπτρον χερσὶν ἔχουσα] cf. Od. 11,569 (χρύσεον σκῆπτρον ἔχοντα)
Ἣ μὲν ἀφικομένη κάτ’ ἄρ’ ἕζετο ποικιλοήλῳἫ μὲν ἀφικομένη κατ’ ἄρ’ ἕζετο ποικιλοήλῳ Sie kam und setzte sich auf den buntschillernden Ta, když na rynek přišla, hned usedla na velmi zdobném
Krit.:
(grc) κατ’ deb.
ἐν θρόνῳ· ἀμφίπολοι μὲν ἔχευον αἴθοπα οἶνον.ἐν θρόνῳ· ἀμφίπολοι μὲν ἔχευον αἴθοπα οἶνον. Thron. Ihre Dienerinnen gossen glänzenden Wein ein. trůně. Tu ihned jí služky též nalily ohnivé víno.
Sim.:
(grc) αἴθοπα οἶνον] = Il. 1,462 et al. Vide etiam Astr. 5,221
Σκήπτρῳ σημαίνησε· γυναῖκες χαλκοκορυσταὶΣκήπτρῳ σημαίνησε· γυναῖκες χαλκοκορυσταὶ Mit dem Zepter gab sie ein Zeichen. Erzgehelmte Frauen Žezlem znamení dala. Tu ženy, oděné v brni ἄνδρε δύω κρίνασαι ἕλον καὶ ἐξέλκοντοἄνδρε δύω κρίνασαι ἕλον καὶ ἐξέλκοντο ergriffen zwei Männer, um sie zu richten und zogen sie vybraly muže dva a vzaly a vyvlekly zase εἰργμόθεν· αὐτίκα τώδ’ ἦρξαν πέρι γυμνωθῆναι.εἰργμόθεν· αὐτίκα τώδ’ ἦρξαν περὶ γυμνωθῆναι. aus dem Käfig. Sofort begannen sie sie auszuziehen. z klece a ihned je opět tu začaly vysvlékat z šatů.
Krit.:
(grc) περὶ deb.
Ἡμεῖς μὲν κλαίοντες ἐπεύχεσθαι μεμάαμεν,Ἡμεῖς μὲν κλαίοντες ἐπεύχεσθαι μεμάαμεν, Wir wollten weinend beten, My pak naříkajíce jsme pokoušeli se modlit
Sim.:
(grc) 80sq.: cf. etiam Astr. 3,143sq.; Astr. 5,218sq.Astr. 5,335sq.; Astr. 6,38sq.; Astr. 12,145sq.; Astr. 14,339sq.; Astr. 21,172sq.
Anm.:
(grc) 80f.: Bei dem angedachten „Gebet“ handelt es sich für die Raumfahrer insofern im besonderen Maße um eine Geste der Verzweiflung, da es sich bei ihnen, wie einmal ausdrücklich gesagt wird, um Atheisten handelt. Siehe Astr. 21,172 (ἄθεοι).
εἴ κέν τις ζώῃ θεὸς εἰν κόσμοιο βάθεσσιν,εἴ κέν τις ζώῃ θεὸς εἰν κόσμοιο βάθεσσιν, ob es einen Gott in den Tiefen des Kosmos gäbe, jestli by nějaký bůh snad živ byl v hlubinách kosmu. T p. 13 E p. 13 ἀλλ’ οὐκ ὥς τις πρῆξις ἐφαίνετο μυρομένοισιν.ἀλλ’ οὐκ ὥς τις πρῆξις ἐφαίνετο μυρομένοισιν. aber für uns Weinende erschien keine Möglichkeit. leč i tak žádná možnost se modlícím neobjevila. Ἐξαῦτίς περ ἔφηνεν ἄνελπις ἢ καὶ ἄμαντις,Ἐξαῦτίς περ ἔφηνεν ἄνελπις ἢ καὶ ἄμαντις, Plötzlich erschien unverhofft und unvorhergesehen Náhle však objevila se v níž nedoufal, neznal ji nikdo. Γρηΰς τις δ’ ὄρθωσε δέμας καὶ ὀξὺ βόωσεν.Γρηΰς τις δ’ ὄρθωσε δέμας καὶ ὀξὺ βόωσεν. eine alte Frau. Sie richtete sich auf und schrie laut. Stařena jakás se zvedla a ostrým vykřikla hlasem.
Sim.:
(grc) ὀξὺ βόωσεν] cf. eadem sede Il. 17,89 (ὀξὺ βοήσας)
Αὐτίκα λεσβιακαὶ δ’ ἔστησαν εἰν ἀγορήφιΑὐτίκα λεσβιακαὶ δ’ ἔστησαν εἰν ἀγορῆφι Plötzlich standen lesbische Frauen auf dem Markt Ihned tu lesbické ženy se vztyčily tam na náměstí
Krit.:
(grc) ἀγορῆφι deb.
τάρφεες· φάσγανα πολλὰ δ’ ἐνὶ παλάμηφι σέουσαιταρφέες· φάσγανα πολλὰ δ’ ἐνὶ παλάμηφι σέουσαι dicht versammelt. Sie schwangen viele Schwerter in ihren Händen četné, ostrými meči tu všechny mávaly v rukou.
Krit.:
(grc) ταρφέες M (recte)
καὶ ἄλλας ἰαχῇ ἀναΐξαν κῆρα φέρουσαικαὶ ἄλλας ἰαχῇ ἀνάϊξαν κῆρα φέρουσαι und griffen die anderen mit Geschrei an und brachten ihnen den Tod, Na jiné s velikým jekem se vrhly, nesouce smrt jim,
Krit.:
(grc) ἀνάϊξαν M (recte)
τῇσιν ἀνόπλοισιν· ταὶ νήπιαι οὐκ ἐνόησαν,τῇσιν ἀνόπλοισιν· ταὶ νήπιαι οὐκ ἐνόησαν, die unbewaffnet waren. Die Törichten hatten nicht bedacht, těm, které bez zbraní byly. To, hloupé, nemohly tušit ὡς σφίσιν αἰπὺν ὄλεθρον ἔτευξαν αὐταὶ ἑταῖραι.ὡς σφίσιν αἰπὺν ὄλεθρον ἔτευξαν αὐταὶ ἑταῖραι. dass ihnen die Gefährtinnen das jähe Verderben bereiteten. že jim příkrou teď zkázu schystají samotné družky. M f. 11r Σμερδαλέῃ ὑλακῇ φεῦγον τάχα ἄλλυδις ἄλληΣμερδαλέῃ ὑλακῇ φεῦγον τάχα ἄλλυδις ἄλλη Mit schmerzlichem Geheul flohen die unbewaffneten Mädchen Se strašným prchaly křikem a káždá se rozprchla jinam
Hs.:
(grc) γ’ M post σμερδαλέῃ et τάχα
κοῦραι ἀνοπλόμεναι· ταὶ μὲν λυγροῖς ξιφέεσσινκοῦραι ἀνοπλόμεναι· ταὶ μὲν λυγροῖς ξιφέεσσιν schnell auseinander: Die anderen aber verfolgten sie ὦκα διωκόμεναι ἐνάριζον ἔνθα καὶ ἔνθαὦκα διωκόμεναι ἐνάριζον ἔνθα καὶ ἔνθα mit scharfen Schwertern und töteten sie hier und dort z dívek neozbrojených. Ty ale s ostrými meči νηλέα τύπτουσαι· πάντη ῥέε αἷμα κελαινόν.νηλέα τύπτουσαι· πάντη ῥέε αἷμα κελαινόν. ohne Erbarmen zuschlagend. Überall floss schwarzes Blut. nemilosrdně je bily a všude tekla krev temná.
Sim.:
(grc) ῥέε αἷμα κελαινόν] cf. Homericum (ἔ)ρεεν αἷμα κελαινεφές ( Il. 4,140; Od. 11,36)
Δεσποίνην αὐτὴν κούρη μεγάλη ἐπίβησενΔεσποίνην αὐτὴν κούρη μεγάλη ἐπίβησεν Ein großes blondhaariges Mädchen griff die Herrscherin an: Vládkyni samu tu děva přepadla postavy velké
Hs.:
(grc) δ’ M post μεγάλη
ξανθοκόμη· ἥ μιν σκήπρτῳ θρασὺ ἀντιτύπευεν.ξανθοκόμη· ἥ μιν σκήπρτῳ θρασὺ ἀντιτύπευεν. Sie verteidigte sich kühn mit dem Schwert. plavá. Ta mocně žezlem se bránila proti ní tlukouc, Αὐτὰρ οὔτις πρῆξις ἐφαίνετο μαρναμένῃ περ.Αὐτὰρ οὔτις πρῆξις ἐφαίνετο μαρναμένῃ περ. Aber es erschien keine Möglichkeit für die Kämpfende. avšak nakonec nic jí nebyla obrana platná. Τὴν δ’ ἀναϊξαμένη χαμάδις βάλε καὶ ξίφος ὀξὺΤὴν δ’ ἀναϊξαμένη χαμάδις βάλε καὶ ξίφος ὀξὺ Sie eilte ihr entgegen und warf sie zu Boden und legte das scharfe Schwert Proti ní vyskočivši ji na zem vrhla a ostrý θῆκεν πρὸς δειλήν· τόδ’ ἔπος ἔφατ’ ἔκ τ’ ὀνόμαζε·θῆκεν πρὸς δειλήν· τόδ’ ἔπος ἔφατ’ ἔκ τ’ ὀνόμαζε· an ihren Hals: Dann sprach sie folgendes Wort meč proti ubohé zvedla a tato pravila slova:
Sim.:
(grc) ἔπος ἔφατ’ ἔκ τ’ ὀνόμαζε] cf. Il. 1,361 et al. Vide etiam Astr. 7,16; Astr. 9,225
(οὐκ ἄρ’ ἐγὼ κατέχοιμι μόνος· μοί γαρ ἐβοηθεῖ(οὐκ ἄρ’ ἐγὼ κατέχοιμι μόνος· μοὶ γὰρ ἐβοήθει [ich hätte es nicht allein verstanden, aber mir half (Těm bych sám rozuměl nebyl, však při tom mi pomohl ovšem
Krit.:
(grc) μοὶ γὰρ ἐβοήθει deb.
Anm.:
(grc) 99f.: Franta als Übersetzer erscheint im Epos immer als Übersetzer wörtlicher Rede. Μετέθηκε τὸ ῥῆμα ist die in der Astronautilia übliche Formel dafür.
Φράντα μεταθήτωρ· ὅδε μοι μετέθηκε τὸ ῥῆμα)·Φράντα μεταθήτωρ· ὅδε μοι μετέθηκε τὸ ῥῆμα)· Franta, der Übersetzer. Er übersetzte mir die Rede]: všech řečí překladatel, jenž přeložil pro mne ta slova)
Hs.:
(grc) μεταθήτωρ] -αφήζων M
»Τέθναθι, δεινὰ μεγαῖρα, ἐπεὶ κτάνες ἄνδρας ἄριστους»Τέθναθι, δεινὰ μεγαῖρα, ἐπεὶ κτάνες ἄνδρας ἀρίστους „Stirb, fürchterliche Megäre, da du die besten Männer getötet hast „Zhyň již megero strašná, neb dobré jsi zabila muže
Krit.:
(grc) ἀρίστους deb.
Sim.:
(grc) Τέθναθι] = Il. 22,365 (Achilles ad Hectorem). Vide etiam Astr. 5,294; Astr. 7,17; Astr. 12,462; Astr. 15,291
χωρὶς αἰτίης τε μόνως, ὡς ἄνδρες ἔασινχωρὶς αἰτίης τε μόνως, ὡς ἄνδρες ἔασιν ohne Grund und allein, weil sie Männer sind beze vší příčiny zcela a pouze, že jsou to muži, καρτεροὶ ὑψότεροί τε δ’ ἔχοντες μήδεα φωτός.καρτεροὶ ὑψότεροί τε δ’ ἔχοντες μήδεα φωτός. stark und größer und ein männliches Geschlecht haben. silnější, postavou větší a mají orgány mužské. Ταὔτα μεγαιρομένη κατέπεφνες φῶτας ἄριστους.Ταῦτα μεγαιρομένη κατέπεφνες φῶτας ἀρίστους. Dafür hast du aus Missgunst die besten Männer getötet. 〈Na tyto věcí jsi zabila vyborné muže〉
Krit.:
(grc) Ταῦτα deb.(grc) ἀρίστους deb.
M f. 11v Νῦν μὲν ἐγὼ κτενέω· πρὶν δ’ αὖ δέ σε ἐξεναρίσ〈σ〉αιΝῦν μὲν ἐγὼ κτενέω· πρὶν δ’ αὖ δέ σε ἐξεναρίσ〈σ〉αι Jetzt werde ich dich töten. Bevor ich dich töte, Nyní já zabiji tebe, však než to učiním přece δείξω σευ ἴσην ἔμεναι ἄλλῃσι γυναιξίν,δείξω σευ ἴσην ἔμεναι ἄλλῃσι γυναιξίν, werde ich zeigen, dass du den anderen Frauen gleich bist, ukáži ti, že jsi stejná tak jako ostatní ženy, αἵτινες ἀνδράσι πᾶσιν ἐδούλευσαν κατὰ κόσμον.«αἵτινες ἀνδράσι πᾶσιν ἐδούλευσαν κατὰ κόσμον.« die sich der Ordnung gemäß allen Männern unterworfen haben.“ které po celém kosmu vždy mužům sloužiti mají.“ Ἦ ῥα καὶ ἐξ ἐσθῆτος ἐξαῦτις φαλλὸν ἔρυσσενἮ ῥα καὶ ἐξ ἐσθῆτος ἐξαῦτις φαλλὸν ἔρυσσεν So sprach sie und holte aus dem Kleid einen großen dicken Phallos. Řekla a zpoza svých šatů tu náhle vytrhla pyji μακρὸν καὶ πυκνόν· τὸν θαυμάζων ἑόρακα,μακρὸν καὶ πυκνόν· τὸν θαυμάζων ἑόρακα, Ich sah ihn erstaunt an, velkou a vlice tlustou. Já s údivem na to jsem hleděl T p. 14 E p. 14 οὕνεκ’ ἐϋπλοκαμὶς σπῆσεν στωλήφι κόραυνα.οὕνεκ’ ἐϋπλοκαμὶς σπῆσεν στωλῆφι κόραυνα. weil das schöngelockte Mädchen ihn aus ihrem Mantel gezogen hatte. neboť to vyndala z šatů dívčina pletenců krásných.
Krit.:
(grc) στωλῆφι deb.
Αὐτίκα τῇ κοράμῃ πέπλον χρύσειον ἄειρενΑὐτίκα τῇ κοράμῃ πέπλον χρύσειον ἄειρεν Sogleich hob sie der Königin den goldenen Mantel Ihned tu vládkyni zvedla šat její zlatisté látky καί μιν ἔμβαίνουσα πύλας εἴσηλθεν ἔρωτος,καί μιν ἐμβαίνουσα πύλας εἰσῆλθεν ἔρωτος, und trat in ihre Pforten der Liebe a poté, vystoupíc na ni již vstoupila v erótů bránu
Krit.:
(grc) ἐμβαίνουσα M (recte)(grc) εἰσῆλθεν deb.
ἤρξε δὲ μοιχέμεναι· ἄλλαι κοῦραι δέ τ’ ἕποντοἦρξε δὲ μοιχέμεναι· ἄλλαι κοῦραι δέ τ’ ἕποντο und begann sie zu missbrauchen. Die anderen schwerttragenden Mädchen nato počala smilnit. A po ní druhé i děvy
Krit.:
(grc) ἦρξε deb.
ξιφοφόροι· Πᾶσαι μὲν ἔφαινον μήδεα φωτῶν,ξιφοφόροι· Πᾶσαι μὲν ἔφαινον μήδεα φωτῶν, folgten: Alle zeigten männliche Geschlechtsteile s meči, najednou všechny tu vyndaly orgány mužské τάς δὲ νικηθείσας περ ἐμοιχήσαντο βίηφι.τάς δὲ νικηθείσας περ ἐμοιχήσαντο βίηφι. und missbrauchten die besiegten mit Gewalt. s přemzenými těmi tu konaly náilné smilstvo.
Hs.:
(grc) M i.m. add.
Αὐτὰρ ἐπεὶ τέλεσαν ἀεκούσῃς ἔργα ἐρώτων,Αὐτὰρ ἐπεὶ τέλεσαν ἀεκούσῃς ἔργα ἐρώτων, aber als sie die ungebührlichen Werke der Liebe mit den Widerwilligen Avšak, když skončily s nimi, jež nechtěly, erótů díla,
Sim.:
(grc) ἔργα ἐρώτων] cf. Od. 11,246 (φιλοτήσια ἔργα)
τὰς κούρας κατέπεφνον ἁπάσας νηλέϊ χαλκῷτὰς κούρας κατέπεφνον ἁπάσας νηλέϊ χαλκῷ vollbracht hatten, töteten sie alle Frauen ohne Erbarmen mit dem Eisen zabily potom ty dívky hned rychle ukrutným kovem,
Hs.:
(grc) ἁπάσας] ἐξαῦτις M
πάσας ἐξείης· στυγερὸν τόδε πρῆγμα ἴδεσθαι.πάσας ἐξείης· στυγερὸν τόδε πρῆγμα ἰδέσθαι. hintereinander. Es war eine schreckliche Sache, anzuschauen. všechny, za druhou jednu, to hnusné na pohled bylo.
Krit.:
(grc) ἰδέσθαι deb.
Ἀλλ’ ὅτε νῦν τέλεσαν πάντως τὰ δ’ ἀ[ν]εικέα ἔργα,Ἀλλ’ ὅτε νῦν τέλεσαν πάντως τὰ δ’ ἀ[ν]εικέα ἔργα, Aber als sie die unschicklichen Werke vollkommen vollendet hatten, Avšak, když skončily všude teď ony ohavné činy, πρὸς δ’ εἰργμόν τινες ἐρχόμεναι θυρίον ῥ’ ανέῳξαν,πρὸς δ’ εἰργμόν τινες ἐρχόμεναι θύριόν ῥ’ ἀνέῳξαν, kamen einige zum Käfig, öffneten die Tür, některé k vězení šly a jeho odemkly dveře,
Krit.:
(grc) θύριόν ῥ’ deb.(grc) ἀνέῳξαν deb.
Sim.:
(grc) θυρίον ῥ’ ἀνέωξαν] cf. Od. 10,389 (θύρας δ’ ἀνέωξε συφειοῦ)
τῷ δ’ ἔξηλθον ἐγὼ καὶ ἐμοὶ ἐρίηρες ἑταῖροι,τῷ δ’ ἐξῆλθον ἐγὼ καὶ ἐμοὶ ἐρίηρες ἑταῖροι, durch die meine teuren Gefährten und ich herauskamen. z něhož tedy jsem vyšel i já i druhové dobří
Krit.:
(grc) ἐξῆλθον deb.
εὐχάριτες κούρῃσιν ἐπευχόμεθ’ ἀνδρομέοισιν.εὐχάριτες κούρῃσιν ἐπευχόμεθ’ ἀνδρομέοισιν. Dankbar baten wir die männlichen Frauen, díky jsme vzdávali dívkám, jež mužatky jakési byly Τὼ δὲ δύω ἑτάρω συνίστασθην παρ’ ἐμεῖο.Τὼ δὲ δύω ἑτάρω συνιστάσθην παρ’ ἐμεῖο. die zwei Gefährten zu mir zu stellen. ony dva druhové další pak oba vedle mne stáli.
Krit.:
(grc) συνιστάσθην deb.
M f. 12r Ἄλλη δ’ ἄμμι κόραυνα ποτὶ θρόνον ἧκε φαεινόν,Ἄλλη δ’ ἄμμι κόραυνα ποτὶ θρόνον ἧκε φαεινόν, Eine andere Herrin schickte uns zum glänzenden Thron, Jiná nás zavedla dívky až k tomu vládkyně trůnu, τῷ μὲν ἐφεζομένη γρηῢς ἦν πότνα ἴδεσθαι,τῷ μὲν ἐφεζομένη γρηῢς ἦν πότνα ἰδέσθαι, auf dem die Alte saß, wie eine Göttin anzuschauen, na kterém seděla nyní ta stařena ctihodných rysů,
Krit.:
(grc) ἰδέσθαι deb.
ἣ πρὶν ἀναΐξασ’ ἀρχὴν πόρεν αἱματοχεύης.ἣ πρὶν ἀναΐξασ’ ἀρχὴν πόρεν αἱματοχεύης. die zuvor die Herrschaft angriff und das Blutvergießen begann. která dřív vyskočivší to začalo krveprolití. Ἥδε καθιζομένη σκήπτρον δ’ ἔσχεν παλάμηφιἭδε καθιζομένη σκῆπτρον δ’ ἔσχεν παλάμηφι Sie saß dort und hielt das Zepter in der Hand Ta na něm seděla nyní a v rukou držela žezlo
Krit.:
(grc) σκῆπτρον deb.
ὡς δέσποινα νέη· κῦδος δέ ἑ κρὰς κεκάλυψεν.ὡς δέσποινα νέη· κῦδος δέ ἑ κρὰς κεκάλυψεν. als neue Herrscherin: Der Ruhm verdeckte ihr den Kopf. jako vládkyně nová a sláva jí pokryla hlavu.
Hs.:
(grc) κεκάλυψεν] ἐκα- M a.c.
Ἄμμε δ’ ἀφικομένους εἶδεν καὶ εἴρετο δ’ ἡμᾶςἌμμε δ’ ἀφικομένους εἶδεν καὶ εἴρετο δ’ ἡμᾶς Sie sah uns ankommen und fragte uns Nás, když před ní jsme přišli si prohle´dla, otázky kladla γλώσση ἀλλοδαπῇ, τῆς οὔτις γνώματ’ ἔειχεν,γλώσσῃ ἀλλοδαπῇ, τῆς οὔτις γνώματ’ ἔειχεν, in fremder Sprache, die ich nicht verstand, jazykem cizokrajným, jejž nikdo z nás neměl znalost,
Krit.:
(grc) γλώσσῃ M (recte)
Hs.:
(grc) δ’ M post γλώσσῃ
αὐτὰρ Φράντα μεταφρήζων μετέθηκε τὸ ῥῆμα·αὐτὰρ Φράντα μεταφρήζων μετέθηκε τὸ ῥῆμα· aber Franta, der Übersetzer, übersetzte die Rede: avšak všepřekladatel nám její přeložil mluvu.
Hs.:
(grc) Φράντα μεταφρήζων] ὁ παντομεταφρήζων M
»Ὦ ξεῖνοί τινές ἐστε; Πόθεν γλαφυρὸν πλέτε κόσμον;»Ὦ ξεῖνοι, τίνες ἐστέ; Πόθεν γλαφυρὸν πλέτε κόσμον; „Fremde, wer seid ihr? Woher durchfliegt ihr den hohlen Kosmos? „Cizinci, kteří pak jste? Zakd plujete po dutém kosmu?
Krit.:
(grc) ξεῖνοι τίνες ἐστέ M (recte)
Sim.:
(grc) 132-135: cf. Od. 3,71‒74 (ὦ ξεῖνοι, τίνες ἐστέ; πόθεν πλεῖθ’ ὑγρὰ κέλευθα; / ἦ τι κατὰ πρῆξιν ἢ μαψιδίως ἀλάλησθε / οἷά τε ληϊστῆες ὑπεὶρ ἅλα, τοί τ’ ἀλόωνται / ψυχὰς παρθέμενοι, κακὸν ἀλλοδαποῖσι φέροντες;); 9,252‒255; h.Ap. 452‒455
Hs.:
(grc) γλαφυρὸν] ζακενὸν M a.c.
Anm.:
(grc) 132‒135: In der Astronautilia häufig benutzter Formeltext (= Astr. 5,29‒32; Astr. 11,25‒28; Astr. 21,53‒56.125‒128) nach Od. 3,71‒74 bzw. 9,252‒255 (= h.Ap. 452‒455). In Od. 3 fragt Nestor Telemach und Mentor mit diesen Versen nach ihrer Identität, in Od. 9 Polyphem den Odysseus. Zur Verbindung von Raubzügen und Handel bei den frühen Griechen vgl. Thuc. 1,5,1‒3; Patzek 2009, 79‒81. Das Verhältnis zu Raubzügen in der Odyssee ist ambivalent, siehe  , 164f. (zu Astr. 3,71‒74). Als wohlbegründet erweist sich die Frage durch die zweimalige Begegnung mit realen „Weltraumpiraten“ in Astr. 17 und Astr. 20.
ἥ τι κατὰ πρῆξιν ἢ μαψιδίως ἀλάλησθεἮ τι κατὰ πρῆξιν ἢ μαψιδίως ἀλάλησθε irrt ihr aus bestimmtem Grund oder blindlings Zdaliž za nějakým cílem či jen se touláte marně
Krit.:
(grc) ἦ deb. (ἤ M)
οἷά τε ληϊστῆρες ἐπ’ ἀστέρας ἔνθα καὶ ἔνθαοἷά τε ληϊστῆρες ἐπ’ ἀστέρας ἔνθα καὶ ἔνθα wie Räuber zu den Sternen hierhin und dorthin, tak jako loupežníci po planetách semo i tamo, ψυχὰς παρθέμενοι κακὸν ἀλλοδαποῖσι φέροντες;«ψυχὰς παρθέμενοι κακὸν ἀλλοδαποῖσι φέροντες;« setzt euer Leben aufs Spiel und bringt Fremden Übel?“ nastavujíce svůj život a cizincům nesouce strasti?“ Ὧς φάτο, τὴν μὲν ἐγώ περ ἀμειβόμενος προσέειπονὫς φάτο, τὴν μὲν ἐγώ περ ἀμειβόμενος προσέειπον So sprach sie, ich antwortete ihr und sprach Tak řekla, té pak já jsem v odvět promlouval opět
Krit.:
(grc) Ὣς M
Sim.:
(grc) cf. Od. 4,375 (ὣς ἔφατ’, αὐτὰρ ἐγώ μιν ἀμειβόμενος προσέειπον) et al. Vide etiam Astr. 5,33; Astr. 8,270; Astr. 11,29; Astr. 19,33
ἡμετέρῃ γλώσσῃ (τὸ μεταφρήζων μετέθηκεν)·ἡμετέρῃ γλώσσῃ (τὸ μεταφρήζων μετέθηκεν)· in unserer Sprache: Der Übersetzer übersetzte es: ovšem jazykem naším: to překládač přeložil všechno. T p. 15 E p. 15 »Οὐ γάρ τοι, δέσποινα, κακὰ φρονέοντες ἔβημεν»Οὐ γάρ τοι, δέσποινα, κακὰ φρονέοντες ἔβημεν „Wir kamen, Herrin, ohne schlechte Absicht „Nikoliv, vládkyně, nyní jsme nepřišli s úmyslem špatny
Sim.:
(grc) 138-145: cf. etiam Astr. 11,31‒38
τειὸν πλανήτην· λῃστῆρες ουχί τοί ἐσμεν,τειὸν πλανήτην· λῃστῆρες οὐχί τοί ἐσμεν, zu deinem Planeten. wir sind keine Räuber, na tvou planetu tady. A lupiči nejsme též žádní,
Krit.:
(grc) οὐχί deb.
ἀλλὰ φυλακτῆρες πόλεος τηλοῦ ἀπονόσφινAbbildung (metrik5-m-12r.png)ἀλλὰ φυλακτῆρες πόλεος τηλοῦ ἀπονόσφιν sondern Wächter einer fernliegenden Stadt ale strážcové města, jež odtud daleko leží. M f. 12v πλάνην ναιόμενοι, τὸν Γαίην κικλήσκουσιν,πλάνην ναιόμενοι, τὸν Γαίην κικλήσκουσιν, und bewohnen einen Planeten, den man Erde nennt, Bydlíme na planetě a ta se nazývá Zemí, ἀλλοδαπὸν ξεῖνον· τηλοῦθεν κοσμοοδεύωνἀλλοδαπὸν ξεῖνον· τηλοῦθεν κοσμοοδεύων fremd und fern: Von fern her bereise ich den Kosmos vzdálené tobě a cizí; a zdaleka vesměrnou poutí εἰλήλουθα πόλιν καὶ ἄστερα σιγαλοένταεἰλήλουθα πόλιν καὶ ἀστέρα σιγαλόεντα und kam zu der Stadt und den glänzenden Sternen přišel jsem do tvojí obce a na tvou planetu jasnou
Krit.:
(grc) ἀστέρα σιγαλόεντα deb.
Sim.:
(grc) εἰλήλουθα πόλιν] cf. Il. 5,204 (ἐς Ἴλιον εἰλήλουθα); 21,81.156 et al.
σῆς ἀρχῆς σὺν νηΐ τ’ ἐμῇ καὶ ἐμοῖς ἑτάροισινσῆς ἀρχῆς σὺν νηΐ τ’ ἐμῇ καὶ ἐμοῖς ἑτάροισιν deiner Herrschaft mit meinem Schiff und meinen Gefährten kde vládneš, se svou lodí a se svými dobrými druhy. ἄνερα ζητοῦντες χαλεπὸν φυξάνορα φῶρα.ἀνέρα ζητοῦντες χαλεπὸν φυξάνορα φῶρα. auf der Suche nach einem schlechten, geflohenen Dieb. Muže hledáme totiž, to zloděje prchajícího.
Krit.:
(grc) ἀνέρα deb.
Sim.:
(grc) κρατερῶς ἐπίτελλον] cf. iuncturam Homericam κρατερὸν δ’ ἐπὶ μῦθον ἔτελλε ( Il. 1, 25.326 et al.). Vide etiam Astr. 3,53; Astr. 5,39; Astr. 14,164
Ἄρχοντες πέμψαν καί μοι κρατερῶς ἐπίτελλονἌρχοντες πέμψαν καί μοι κρατερῶς ἐπίτελλον Die Herrscher schickten mich und befahlen mir mit deutlichen Worten, Poslali vládcové nás a přísně mi rozkazovali, μή ποτε νοστῆσαι, πρὶν κλέπτην φῶτα λάβεσθαι.μή ποτε νοστῆσαι, πρὶν κλέπτην φῶτα λαβέσθαι. nicht zurückzukehren, bevor ich nicht den Dieb gefasst hätte. domů se nevrátit dřív, než zloděje chytneme toho.
Krit.:
(grc) λαβέσθαι deb.
Αὐτὰρ ἀφικομένους εἰς τοῦτον τὸν πλανήτηνΑὐτὰρ ἀφικομένους εἰς τοῦτον τὸν πλανήτην aber als wir auf diesen Planeten kamen, Avšak, když nyní jsme přišli na tu tvou planetu tady, ἅρπαξαν κοῦραι χαλεπαὶ λέσβαι τε γυναῖκεςἅρπαξαν κοῦραι χαλεπαὶ λέσβαι τε γυναῖκες nahmen uns die schlechten lesbischen Frauen gefangen zlé nás chytily dívky a jakés lesbické ženy, ἀφράκτους ἄμμ’ ἄνδρας ἀνόπλους ληϊσάαντο,ἀφράκτους ἄμμ’ ἄνδρας ἀνόπλους ληϊσάαντο, und raubten uns, die wir schutzlos und ohne Waffen waren. nic netušící nás a neozbrojené tu vzaly ἄμμι δὲ καὶ πίσυρας φῶτας κακότητι κάτεκταν·ἄμμι δὲ καὶ πίσυρας φῶτας κακότητι κατέκταν· Sie töteten uns vier Gefährten in ihrer Schlechtigkeit. a z nás čtveřici mužů hned zabily způsobem mrzkým,
Krit.:
(grc) κατέκταν deb.
πρῶτον ἄνδρε δύω, τὼ δ’ εἰς πτολίεθρον ἔπεμψα,πρῶτον ἄνδρε δύω, τὼ δ’ εἰς πτολίεθρον ἔπεμψα, Zuerst schickte ich zwei Männer zur Stadt, nejdříve mužů dvé, jež já jsem do města poslal, αὐτὰρ ἔπειτα δύω μετὰ πάντας ἄνερας ἄλλους.αὐτὰρ ἔπειτα δύω μετὰ πάντας ἀνέρας ἄλλους. und dann zwei weitere Männer danach, a pak další tam dva, jež vybraly z ostatních mužů.
Krit.:
(grc) ἀνέρας deb.
Τὼ μὲν οὐ κτείναν γ’ ἐξαῦτις, ὡς ἐπέοικε,Τὼ μὲν οὐ κτεῖνάν γ’ ἐξαῦτις, ὡς ἐπέοικε, die sie beide wiederum töteten, wie es schien. Ty ale nezabily hned rovnou, jakož se sluší,
Krit.:
(grc) κτεῖναν deb.
Hs.:
(grc) γ’] περ M
ἀλλὰ δὲ τὼ βασάνισ〈σ〉αν ἐς ἠέλιον καταδῦνταἀλλὰ δὲ τὼ βασάνισ〈σ〉αν ἐς ἠέλιον καταδύντα aber sie folterten sie bis zum Sonnenuntergang ale je mučily dlouho až jasné zapadlo slunce
Krit.:
(grc) καταδύντα deb.
τερπόμεναι· πυμάτως ἀπόκοψαν μήδεα φωτῶν.τερπόμεναι· πυμάτως ἀπόκοψαν μήδεα φωτῶν. voll Freude: schließlich schnitten sie ihnen ihr Glied ab s rozkoší. Nakonec pak jim i usekly orgány mužské. Ἡμᾶς ληφθέντας εἰργμόνδε λυγρόνδε βάλοντοἩμᾶς ληφθέντας εἰργμόνδε λυγρόνδε βάλοντο und warfen uns in diesen betrüblichen Käfig, Nás však zbývající si uvrhly do mrzké klece τῷ μὲν ἀνίσχεσθαι σφάγιον δέ τε ποιήσεσθαι.τῷ μὲν ἀνίσχεσθαι σφάγιον δέ τε ποιήσεσθαι. um uns festzuhalten und zu opfern. aby nás držely tam a obětmi jim jsme se stali. M f. 13r Οὕτως ἄμμε ταχῶς δ’ εἵλοιεν αἰπὺς ὄλεθρος,Οὕτως ἄμμε ταχῶς δ’ εἵλοιεν αἰπὺς ὄλεθρος, So hätte uns schnell das jähe Verderben erfasst, Tímto způsubem rychle by příkrá vzala nás zkáza εἰ μὴ λεσβιακαὶ κοῦραι ὀλολυμέναι εἶενεἰ μὴ λεσβιακαὶ κοῦραι ὀλολυμέναι εἶεν wenn nicht die lesbischen Frauen geweint hätten kdyby lesbické děvy ty nebyly zhubeny samy σῇσιν μαρναμένῃς ἑρμαφροδίτῃσι γυναιξίν.σῇσιν μαρναμένῃς ἑρμαφροδίτῃσι γυναιξίν. im Kampf mit deinen Hermaphroditenfrauen. tvými bojujícími to ženami hermafrodity, Τῷ μὲν ἐγὼ χάριν οἶδα τεῒν κούρησί τε πάσαις.«Τῷ μὲν ἐγὼ χάριν οἶδα τεῒν κούρῃσί τε πάσαις.« Dafür danke ich dir und allen deinen Frauen.“ pročež vzdávám ti díky i všechněm ostatním děvám.“
Krit.:
(grc) κούρῃσί deb.
Ὣς ἐφάμην· ὁ μεταθήτωρ μετέθηκε τὸ ῥῆμα.Ὣς ἐφάμην· ὁ μεταθήτωρ μετέθηκε τὸ ῥῆμα. So sprach ich, der Übersetzer übersetzte die Rede. Tak jsem pravil a překladatel má předložil slova.
Sim.:
(grc) ὣς ἐφάμην] cf. Od. 4,382.398.471 et al.(grc) de toto versu cf. etiam Astr. 5,55.421; Astr. 11,94; Astr. 19,63
Hs.:
(grc) μεταθήτωρ] -αφρήζων M
Ἣ δ’ ἀπαμειβομένη προσεφώνεε πότνια γρηΰςἫ δ’ ἀπαμειβομένη προσεφώνεε πότνια γρηΰς Die alte Herrin antwortete und sprach To jsem řekl a v odvět mi ctihodná stařena řekla:
Sim.:
(grc) ἣ δ’ ἀπαμειβομένη προσεφώνεε] cf. Il. 8,292; 14,242 et al.
(γλώσσῃ ἀλλοδαπῇ, ὁ μεταφρήζων μετέθηκε)·(γλώσσῃ ἀλλοδαπῇ, ὁ μεταφρήζων μετέθηκε)· [in einer fremden Sprache, die der Übersetzer übersetzte]: (jazykem cizokrajným, to překladač přeložil zase) T p. 16 E p. 16 »Οὐ γὰρ μέν τοι, ξεῖνε, κόραυναι ἑρμαφρόδιται,»Οὐ γὰρ μέν τοι, ξεῖνε, κόραυναι ἑρμαφρόδιται, „Die Frauen, Fremder, sind keine Hermaphroditen, „Toto, cizinče, nejsou ti hermafroditní snad ženy, ἀλλὰ νέοι φῶτές γε γυναικείοις ἀραρώτες.ἀλλὰ νέοι φῶτές γε γυναικείοις ἀραρῶτες. sondern neue Männer unter weiblicher Hülle. ale mladí to muži, co v ženský skryli se převlek.
Krit.:
(grc) ἀραρῶτες deb.
Hs.:
(grc) γε] δὲ M
Πάντα δέ τοι ἐρέω, εἰ πυνθάνεσθαι ἔοικενΠάντα δέ τοι ἐρέω, εἰ πυνθάνεσθαι ἔοικεν Ich werde dir alles erzählen, wenn es Zeit ist Toto všechno ti řeknu, když bude naslouchat libo, νίκην ἡμετέρην τέχνην δολοέντα τε ἔργα·νίκην ἡμετέρην τέχνην δολόεντά τε ἔργα· unseren Sieg, die Technik und die listigen Werke zu erfahren. o tom vítězství našem a vědě a o lstivých činech,
Krit.:
(grc) δολόεντά τε deb.
ἀλλά γε τῶν πάντων ἔργων πεπνυμένοι ἐσμέν.ἀλλά γε τῶν πάντων ἔργων πεπνυμένοι ἐσμέν. Aber wir sind von allen Werken erschöpft. neboť ve všech těch věcech se věru vyznáme dobře.
Sim.:
(grc) πεπνυμένοι ἐσμέν] cf. Od. 3,20 (πεπνυμένος ἐστίν).328 et al.
Ἀλλ’ ἴθι νῦν εἰς νῆα θοὴν σὺν σοῖς ἑτάροισινἈλλ’ ἴθι νῦν εἰς νῆα θοὴν σὺν σοῖς ἑτάροισιν Geh zu deinem schnellen Schiff mit deinen Gefährten, Jdi však teď do rychlé lodi a s sebou vezmi své druhy, 〈τῇδ’ ἀποπαυσέμεναι ἰδὲ καὶ σίτοιο πάσασθαι〉,〈τῇδ’ ἀποπαυσέμεναι ἰδὲ καὶ σίτοιο πάσασθαι〉, 〈um dort auszuruhen und auch Speise zu genießen,〉 abyste odpočinuli a také potravu vzali,
Krit.:
(grc) versum addidi ex M: om. E
Sim.:
(grc) 172sq.: versus saepius in Astr. repetuntur, vide 180sq.; Astr. 8,146sq.; Astr. 15,195sq.(grc) ἀποπαυσέμεναι] cf. eadem sede Il. 5,288 (ἀποπαύσασθαι)(grc) σίτοιο πάσασθαι] cf. Od. 9,93 (λωτοῖο πάσασθαι)
σῶμά γε κλυζέμεναι καὶ πρηξέμεναι γλυκὺν ὕπνον.σῶμά γε κλυζέμεναι καὶ πρηξέμεναι γλυκὺν ὕπνον. den Körper zu waschen und zu schlafen. také umyli tělo a sladký konali spánek.
Sim.:
(grc) γλυκὺν ὕπνον] iunctura Hom., vid. Od. 2,395 et al.
Δαίσομεν ἑσπέριοι ἀγορήφι ἀμύμονα δαῖταΔαίσομεν ἑσπέριοι ἀγορῆφι ἀμύμονα δαῖτα Wir werden abends auf dem Markt ein herrliches Mahl speisen, Budeme pořádat večer zde na rynku hostinu skvostnou
Krit.:
(grc) ἀγορῆφι deb.
νίκῃ τερπόμενοι καὶ ἐλευθερίῃ μεγαθύμῳ.νίκῃ τερπόμενοι καὶ ἐλευθερίῃ μεγαθύμῳ. froh über den Sieg und die stolze Freiheit, vítězství oslavujíce a svobodu velkomyslnou. Τῇδέ σε προσκαλέω μέτεχειν ἰδὲ καὶ ἑτάρους τε.Τῇδέ σε προσκαλέω μετέχειν ἰδὲ καὶ ἑτάρους τε. zu dem ich dich und deine Gefährten einlade. K této nyní tě zvu a všechny ostatní druhy
Krit.:
(grc) μετέχειν deb.
M f. 13v Ἡμῶν δαινυμένων ἐρέω, εἴ κέν περ ἄκουοις.«Ἡμῶν δαινυμένων ἐρέω, εἴ κέν περ ἀκούοις.« Während wir speisen, werde ich mit dir sprechen, wenn du es hören möchtest.“ a až budeme kvasit tu povím ti, chceš-li to slyšet.“
Krit.:
(grc) ἀκούοις deb.
Ὣς μὲν ἀμειβομένω ἔπεσιν διαλέξαμεν ἄμφω.Ὣς μὲν ἀμειβομένω ἔπεσιν διαλέξαμεν ἄμφω. So sprachen wir im Zwiegespräch miteinander. Takto rozmlouvajíce jsme spolu se střídali mluvou. Αὐτὰρ ἐγὼ μὲν ἔβην ἐνεργείην ποτὶ νῆαΑὐτὰρ ἐγὼ μὲν ἔβην ἐνεργείην ποτὶ νῆα Aber ich ging zum schöngebauten Schiff, Avšak já odešel potom jsem do dobře stavěné lodi, τῇδ’ ἀναπαυσέμεναι ἰδὲ καὶ σίτοιο πάσασθαιτῇδ’ ἀναπαυσέμεναι ἰδὲ καὶ σίτοιο πάσασθαι um dort auszuruhen und zu speisen, abych si odpočinul a také potravu přijal, σῶμά τε κλυζέμεναι καὶ πρηξάμεναι γλυκὺν ὕπνονσῶμά τε κλυζέμεναι καὶ πρηξάμεναι γλυκὺν ὕπνον den Körper zu waschen und zu schlafen. také umyl si tělo a sladký konal pak spánek,
Hs.:
(grc) πρηξάμεναι] -ξέμεναι M
αὐτὸς ἔγωγε· ἕποντο φίλοι ἐρίηρες ἑταῖροι.αὐτὸς ἔγωγε· ἕποντο φίλοι ἐρίηρες ἑταῖροι. Die teuren Gefährten folgten. sám já a následovali mne také druhové dobří. Αὐτὰρ ἐπεὶ κατέδυ ἱερὸν φάος ἠελίοιοΑὐτὰρ ἐπεὶ κατέδυ ἱερὸν φάος ἠελίοιο Aber als das heilige Licht der Sonne aufging Avšak, když zapadlo již tu slunce posvátné světlo (ξεῖνον καὶ ἄτοπον· μάλα γὰρ μέγας ἠέλιος ἦν),(ξεῖνον καὶ ἄτοπον· μάλα γὰρ μέγας ἠέλιος ἦν), [ein fremdes und sonderbares: die Sonne war sehr groß], (cizí věru a zvláštní, neb veliké bylo to slunce)
Sim.:
(grc) μάλα γὰρ μέγας ἠέλιος ἦν] cf. Od. 10,171.180 (μάλα γὰρ μέγα θηρίον ἦεν). Vide etiam supra Astr. 1,79
ἡμεῖς ἐκ νηὸς ἦμεν δ’ ἀγοργήνδε δάσασθαι.ἡμεῖς ἐκ νηὸς ᾖμεν δ’ ἀγοργήνδε δάσασθαι. gingen wir aus dem Schiff zum Markt, um zu speisen. šli jsme od lodi zas tam na rynek hostinu kvasit.
Krit.:
(grc) ᾖμεν deb.
Οἳ δ’ ἄπο τῶν νεκρῶν ἤνεγκαν σώματα πάνταΟἳ δ’ ἀπὸ τῶν νεκρῶν ἤνεγκαν σώματα πάντα Sie brachten die Leichname aller Toten fort Oni již odnesli mrtvých těch všechněch ubitá těla
Krit.:
(grc) ἀπὸ deb.
Anm.:
(grc) 186f.: Das Reinigen des Marktplatzes vom Blut erinnert an die Reinigung von Odysseusʼ Haus nach dem Freiermord in der Odyssee, vgl. Od. 22,435‒456.
ἐκ ἀγορῆς ἄλυδις, λοῦσαν δέ τε αἷμα κελαινόν·ἐκ ἀγορῆς ἄλυδις, λοῦσαν δέ τε αἷμα κελαινόν· und wuschen das schwarze Blut vom Markt. z náměstí někam jinam a krev též umyli temnou. πάσῃ δ’ εἰν ἀγορῇ κλισίαι ἦσάν τε τράπεζαι,πάσῃ δ’ εἰν ἀγορῇ κλισίαι ἦσάν τε τράπεζαι, Auf dem ganzen Markt waren Liegen und Tische. Na celém náměstí pak tu stoly a lavice byly παννύχιοι πολέες δαινύατο δαῖτα περίσσηνπαννύχιοι πολέες δαινύατο δαῖτα περισσὴν Die ganze Nacht aßen wir ein üppiges Mahl, kde všichni po celou noc se těšili hostinou skvostnou
Krit.:
(grc) περισσὴν deb.
Sim.:
(grc) παννύχιοι … δαῖτα] cf. Il. 7,475‒477 (τίθεντο δὲ δαῖτα θάλειαν. / παννύχιοι ... / δαίνυντο)
κοῦραι καὶ φῶτες θῆλυν κρύψιν δ’ ἀπόδοντες.κοῦραι καὶ φῶτες θῆλυν κρύψιν δ’ ἀποδύντες. Frauen und Männer, die ihre weibliche Verhüllung abgelegt hatten. děvy a mužové oni, když dívčí shodili převlek.
Krit.:
(grc) ἀποδύντες deb., ἀπόδυντες M
Τοῖσιν μὲν λύχνοι ἠλεκτρικοὶ ἦσαν ἄριστοιΤοῖσιν μὲν λύχνοι ἠλεκτρικοὶ ἦσαν ἄριστοι Sie hatten sehr gute Elektrolampen, Ti tam elektrická též světla výborná měli
Anm.:
(grc) 191-195: Die elektrischen Lampen und vier Monde sind ein verfremdendes Element gegenüber dem homerischen Vorbild.
ὀξέα λαμπόμενοι· ἀτὰρ οὐρανόθεν διέλαμψανὀξέα λαμπόμενοι· ἀτὰρ οὐρανόθεν διέλαμψαν die hell leuchteten. aber vom Himmel leuchteten svítící velice jasně a na nebi svítily také: M f. 14r ἀστέρες πάμπολλοι ἰδὲ καὶ πίσυρές τε σελῆναιἀστέρες πάμπολλοι ἰδὲ καὶ πίσυρές τε σελῆναι viele Sterne und vier Monde, Přemnohé zářily hvězdy a také měsíce čtyři ἐσθλαὶ καὶ μεγάλαι μέγα μείζονες τῇ χθονίῃ περ.ἐσθλαὶ καὶ μεγάλαι μέγα μείζονες τῇ χθονίῃ περ. gut und groß, viel größer als der Erdenmond. krásné a veliké byly a větší, než na zemi měsíc. T p. 17 E p. 17 Φάος ἔην ἀγορῇ σχέδον ἤματι λαμπετοώντι.Φάος ἔην ἀγορῇ σχεδὸν ἤματι λαμπετόωντι. auf dem Markt war Licht wie am hellichten Tage. takže bylo tam světlo až téměř jakoby ve dne.
Krit.:
(grc) σχεδὸν deb.(grc) λαμπετόωντι deb.
Ἡμεῖς δ’ ἑζόμενοι δάσαμεν κρέα καὶ μέθυ ἡδύ.Ἡμεῖς δ’ ἑζόμενοι δάσαμεν κρέα καὶ μέθυ ἡδύ. Wir saßen, aßen Fleisch und tranken lieblichen Wein. My pak, sednuvše, maso jsme brali a sladké i víno.
Sim.:
(grc) ἡμεῖς δ’ ἑζόμενοι δάσαμεν κρέα καὶ μέθυ ἡδύ] cf. Od. 9,162.557 et al. (ἥμεθα δαινύμενοι κρέα τ’ ἄσπετα καὶ μέθυ ἡδύ)
Αὐτὰρ ἐγὼ τραπέζην εἶχον σὺν γρηῢ γυναικὶΑὐτὰρ ἐγὼ τραπέζην εἶχον σὺν γρηῢ γυναικὶ Aber ich hatte einen Tisch mit der alten Herrin. Avšak já stůl jsem sdílel s tou stařenou, která tam byla δεσποίνῃ· ἥ μοι κατέλεξεν πρήγματα πάντα,δεσποίνῃ· ἥ μοι κατέλεξεν πρήγματα πάντα, Sie erzählte mir viele Dinge, vládkyní a ta mi všechno pak sdělila o všechnech věcech, ἀλλὰ δὲ παντομεταφρήζων μετέθηκε τὸ ῥῆμα·ἀλλὰ δὲ παντομεταφρήζων μετέθηκε τὸ ῥῆμα· aber der Allübersetzer übersetzte die Rede: avšak všepřekladatel ty věchny přeložil řeči. »Ὦ ξεῖν’, εἰρωτᾷς με τὰ πρήγματα καὶ περὶ τούτων»Ὦ ξεῖν’, εἰρωτᾷς με τὰ πρήγματα καὶ περὶ τούτων „Fremder, du fragst mich nach den Dingen bezüglich „Cizinče, tážeš se mne na věci a záležitosti λεσβιακῶν κταμένων καὶ πῶς τάδε πάντα τέτυκτο.λεσβιακῶν κταμένων καὶ πῶς τάδε πάντα τέτυκτο. der getöteten lesbischen Frauen und wie alles passierte. kolem lesbičanek těch zabitých, jak se vše sběhlo. Τοιγὰρ ἐγὼν ἐρέω· μάλα γὰρ μακρὸν ἔπος ἔσται.Τοιγὰρ ἐγὼν ἐρέω· μάλα γὰρ μακρὸν ἔπος ἔσται. Ich werde es dir sagen. es wird eine sehr lange Erzählung. Tobě tedy to povím, však dlouhá bude to zpráva.
Sim.:
(grc) τοιγὰρ ἐγὼν ἐρέω] vide comm. ad Astr. 1,12
Ποῦ δ’ ἀρχήν γε λάβοιμι, τί δὲ πρότερον καταλέξω;Ποῦ δ’ ἀρχήν γε λάβοιμι, τί δὲ πρότερον καταλέξω; wo soll ich anfangen und was zuerst sagen? Odkud však počátek vezmu a co mám povědět nejdřív?
Sim.:
(grc) = Astr. 1,10 et al.
Σύμπλεκτον τόδε πρῆγμα, κακὸν δέ τε μυθήσασθαι·Σύμπλεκτον τόδε πρῆγμα, κακὸν δέ τε μυθήσασθαι· Es ist eine komplizierte Sache, schwer zu erzählen. Složitá věru to věc a těžká na vyprávění.
Sim.:
(grc) μυθήσασθαι] clausula Hom., vid. Il. 1,74.291 et al.
Πρῶτον μέν τοι, ξεῖνε, μέθεν τὰ θέμεθλα ἐνίψω·Πρῶτον μέν τοι, ξεῖνε, μέθεν τὰ θέμεθλα ἐνίψω· Zuerst werde ich dir, Fremder, meine Grundlagen erzählen. Nejprve, cizinče, tobě tu povím o sobě základ:
Hs.:
(grc) γ’ M post θέμεθλα
Τεθίς μοι ὄνομ’ ἐστί, Τεθὶν δέ με κικλήσκουσινΤεθίς μοι ὄνομ’ ἐστί, Τεθὶν δέ με κικλήσκουσιν Mein Name ist Tethis, Tethis nennen mich Tethis moje je jméno a Tethis mi říkají také
Sim.:
(grc) cf. Od. 9,366 (Οὖτις ἔμοιγ’ ὄνομα· Οὖτιν δέ με κικλήσκουσι). Vide etiam supra Astr. 1,201
Anm.:
(grc) Der Name Tethis erinnert an die Mutter des Achill (Θέτις). Er passt insofern, als die Biologin Tethis ebenfalls wieder starke Männer für die Frauen des Planeten gezüchtet hat. Vielleicht denkt der Autor aber auch an Τηθύς, die Mutter aller Götter (vgl. Il. 14,201).
πάντες ἄνθρωποι καὶ ἐμαὶ ἐρίηρες ἑταῖραι.πάντες ἄνθρωποι καὶ ἐμαὶ ἐρίηρες ἑταῖραι. alle Menschen und meine teuren Gefährtinnen. všude lidé a také i moje věrné tu družky. Εἰμὶ δὲ βῑολόγος καὶ τῶν γενεῶν μεχανίστα,Εἰμὶ δὲ βῑολόγος καὶ τῶν γενεῶν μεχανίστα, Ich bin Biologin und Genetikingenieurin. A já jsem bioložka a genetická inženýrka,
Hs.:
(grc) τῶν γενεῶν μεχανίστα] μηχανίστης γενεάων M
M f. 14v οὐ γὰρ εἰν τούτῳ γέγαα πλάνῃ ὀλοέντι.οὐ γὰρ εἰν τούτῳ γέγαα πλάνῃ ὀλόεντι. Denn ich bin nicht auf diesem verderblichen Planeten geboren. také jsem na této zde i nevznikla planetě zhoubné.
Krit.:
(grc) ὀλόεντι deb.
Hs.:
(grc) δ’ M post πλάνῃ
Τῇδε γ’ ἐγὼ κατέβην καὶ αὐτὴ νηῒ μελαίνῃΤῇδέ γ’ ἐγὼ κατέβην καὶ αὐτὴ νηῒ μελαίνῃ ich kam hierher selbst mit einem schwarzen Schiff herab Na té jsem přistála teprv i já kdys na tmavé lodi
Krit.:
(grc) τῇδέ γ’ deb.
Sim.:
(grc) νηῒ μελαίνῃ] = Il. 1,300 et al. Vide etiam Astr. 5,339.345.357; Astr. 7,62; Astr. 9,325; Astr. 10,66; Astr. 11,255.296; Astr. 12,334; Astr. 13,88; Astr. 14,45.136.231.307.321; Astr. 16,166.298; Astr. 17,22.45.110.165.175; Astr. 19,180; Astr. 20,151; Astr. 21,176; Astr. 22,114; Astr. 24,50
αὐτὴ πεμψαμένη περ ἀπ’ ανδρῶν κάρτος ἐχόντωναὐτὴ πεμψαμένη περ ἀπ’ ἀνδρῶν κάρτος ἐχόντων von mächtigen Männern geschickt byvši sem poslána sama od mužů, ijž mají vládu;
Krit.:
(grc) ἀνδρῶν deb.
πάσας λεσβιακὰς τέχνῃ κτάμεναι μεμαυῖα.πάσας λεσβιακὰς τέχνῃ κτάμεναι μεμαυῖα. um alle Lesbierinnen mit Technik zu töten. všechny tu lesbičanky zas vyhubit měla jsem úkol. Αἳ μὲν ἐκ τούτου πλανήτου, τῷ περ ἔναιονΑἳ μὲν ἐκ τούτου πλανήτου, τῷ περ ἔναιον Sie kommen von diesem Planeten, auf dem sie wohnen Ty totiž z planety této, kde dlouho bydlely všechny ἠ〈δ〉έ τέ μιν Λέσβον κεκαλήκασιν οὐνόμαζόν τε,ἠ〈δ〉έ τέ μιν Λέσβον κεκαλήκασιν οὐνόμαζόν τε, und nennen ihn Lesbos a kterou nazvaly Lesbem a toto daly jí jméno,
Krit.:
(grc) ἤε] ἠδέ deb.
Hs.:
(grc) M i.m. add.
ἐσκέδασαν προπαγάνδαν ἐν ἄλλοις πλανήτῃσινἐσκέδασαν προπαγάνδαν ἐν ἄλλοις πλανήτῃσιν und sie verbreiteten eine Propaganda auf unseren anderen Planeten, šířily propagandu na ostatních planetách všechněch ἡμέτεροις, οἳ δ’ ἄμμι περιστροφέοντες ἔασινἡμετέροις, οἳ δ’ ἄμμι περιστροφέοντες ἔασιν die unsere Sonne umkreisen. našich, které se točí zde kolem našeho slunce.
Krit.:
(grc) ἡμετέροις deb.
ἠέλιον· κρατερόν περ ἔχεσκον ῥαδιόφωνονἠέλιον· κρατερόν περ ἔχεσκον ῥαδιόφωνον Sie hatten ein starkes Radiophon, Mocnou radiofónní zde totiž stanici měly
Anm.:
(grc) ῥαδιόφωνον]„Radiofon“ist ein lateinisch-griechisches Kunstwort (lat. radius ‒ „Strahl“, gr. φωνή ‒ „Stimme“). Im Englischen ist es laut OED zuerst 1881 für einen Apparat „for the production of sound by intermittent radiant energy“ belegt. Siehe OED XIII 105 s.v. „radiophone“. Im Sinne eines „Radiotelefons“ ist es ab 1919 zu finden. Vgl. ebd. 2. Bei diesem Radiofon handelt es sich offensichtlich um ein Gerät zur Langstreckenkommunikation. Später erfährt man, dass nicht nur die lesbischen Frauen „Radiofone“ besitzen, sondern auch Nemos gesamte Mannschaft (Astr. 5,344). Der Autor vergleicht sie einmal mit einem „schnurlosen Telefon“ (Astr. 7,145f.). Ihrer Form nach sind es aber nach Astr. 24,131f. zu urteilen nur kleine Empfangsgeräte im Ohr. Ausführlicher wird Aussehen und Technik im tschechischen Vorspann geschildert (siehe Astr. Vorspann,134–141). Der bioplastische Roboter Franta hat sogar ein integriertes„Bioradiofon“(Astr. 9,61; Astr. 16,122‒125), das er im Falle einer Beschädigung mit seinen körpereigenen Kräften „regenerieren“ kann (Astr. 9,363‒366). Durch dieses Bioradiofon ist er direkt mit dem Schiffscomputer Caesar verbunden (Astr. 5,338‒343; Astr. 12,333‒337). Es dient aber auch der Kommunikation zwischen Schiff und „Außenteams“ (XV 86f. ‒ Hier teilt Nemo dem Schiff mit, dass das „Außenteam“ sich zum lokalen König begibt). Somit dürften diese „Radiofone“ etwa dem in den Star Trek-Serien verwendeten „Communicator“ entsprechen. Diese sind inspiriert durch den berühmten Sci-Fi-Film „Forbidden Planet“ (USA 1956, Regie Fred M. Wilcox). Vgl. Wikipedia s.v. „Alarm im Weltraum“ [Stand 9. Mai 2012]. Schließlich wird das Schiffsradiofon noch zur Schiff-zu-Schiff-Kommunikation genutzt (Astr. 17,7 al.). Siehe auch 231; Astr. 5,338.344; Astr. 7,146.162.197 (ῥαδιοφωνεύων); Astr. 9,38.61 (βιοραδιόφωνον).363 (βιοραδιοφώνῳ); Astr. 10,181 (ῥαδιοφωνοῦντες); Astr. 11,289; Astr. 15,86; Astr. 16,122.124 (βιοραδιόφωνον).188.316 (ῥαδιοφωνήσας); Astr. 17,7 (ῥαδιοφώνησαν).19.40.161 [159] (ῥαδιοφωνεῖν); Astr. 20,18.36.166 (ῥαδιοφωνήσας); Astr. 24,8 (ῥαδιοφωνήσας).67 (ῥαδιοφωνεύων).74 (ῥαδιοφωνήσας).131 (ῥαδιοφωνήσας). Zur divergierenden Schreibung ῥηδιο-/ῥαδιο- siehe Editionsrichtlinien I (zu M).
μείζονα τ’ ἰσχυρὸν βαρυτώτερον οὐκ ολίγον περμείζονά τ’ ἰσχυρὸν βαρυτώτερον οὐκ ὀλίγον περ es war größer, stärker und klangvoller větší a silnější též a zvučnější, věru ne slabší,
Krit.:
(grc) μείζονά τ’ deb.(grc) ὀλίγον deb.
Sim.:
(grc) μείζονά τ’ ἰσχυρὸν βαρυτώτατον οὐκ ὀλίγον περ] cf. Od. 8,187 (μείζονα καὶ πάχετον, στιβαρώτερον οὐκ ὀλίγον περ)
ἢ τοῖς οἱ ἕτεροί περ ἐφώνεον ἀλλήλοισιν.ἢ τοῖς οἱ ἕτεροί περ ἐφώνεον ἀλλήλοισιν. als die Radiophone, mit denen die anderen miteinander kommunizierten. nežli pomocí jakých se dorozumívali druzí. Τούτῳ μὲν σκέδασαν κάτ’ ἀ[ν]εικελίην προπαγάνδανΤούτῳ μὲν σκέδασαν κάτ’ ἀ[ν]εικελίην προπαγάνδαν Damit verbreiteten sie eine schändliche Propaganda, Pomocí této pak hnusnou tu šířily nám propagandu, ἄνδρας κακτάμεναι θήλυες δέ τε ἡγεμονεῦσαι.ἄνδρας κακτάμεναι θήλυες δέ τε ἡγεμονεῦσαι. die Frauen sollten die Männer töten und selbst herrschen: aby se zabili muži a ženy vládly si samy. »Ὄρσθε ταχῶς, κοῦραι καὶ ἐϋπλόκαμοί τε γυναῖκες,»Ὄρσθε ταχῶς, κοῦραι καὶ ἐϋπλόκαμοί τε γυναῖκες, „Erhebt euch schnell, Mädchen und schöngelockte Frauen, „Vzchopte se rychle, vy děvy i ženy pletenců krásných, T p. 18 E p. 18 ἄνδρας κακτάμεναι καὶ ἐλευθερίην ὕμ’ ὀπάσσαι.ἄνδρας κακτάμεναι καὶ ἐλευθερίην ὕμ’ ὀπάσσαι. die Männer zu töten und die Freiheit zu erlangen. abyste zabily muže a svobodu opatřily si.
Hs.:
(grc) ὕμ’] μὲν M
M f. 15r Οὔδ’ ἄρα περ δέομεν φωτῶν λασίων κακοοδμῶνΟὐδ’ ἄρα περ δέομεν φωτῶν λασίων κακοόδμων Wir brauchen keine haarigen, übelriechenden Männer, Však nám potřeba není těch chlupatých, smrdutých chlapů
Krit.:
(grc) Οὐδ’ M (recte)(grc) κακοόδμων deb.
μὴ τέκνων ἕνεκεν μὴ τέρψεος, ἀλλὰ τὰ πάνταμὴ τέκνων ἕνεκεν μὴ τέρψεος, ἀλλὰ τὰ πάντα nicht für die Kinder und nicht zum Vergnügen und alles andere. ani pro rození dětí ni pro rozkoš, ale to všechno μουνογενεῖς περ ἀρηρέμεναι δυνάμεσθα καὶ αὐταί.μουνογενεῖς περ ἀρηρέμεναι δυνάμεσθα καὶ αὐταί. Wir können eingeschlechtlich leben und ihr werdet alles můžeme jednopohlavně si přece zařídit samy Ὕμμι δ’ ἅπαντα δὲ ταὔτα δεδίγμενα ἔσται ἀπ’ ἡμῶν,῎ Υμμι δ’ ἅπαντα δὲ ταῦτα δεδειγμένα ἔσται ἀπ’ ἡμῶν, selbst von uns bekommen, was ihr braucht,
Krit.:
(grc) ὔμμι deb.(grc) ταῦτα deb.(grc) δεδειγμένα deb. (δεδείγ- M)
ἦμος κακτάμενοι θῆρες ἄρρηνες ἔσονταιἦμος κακτάμενοι θῆρες ἄρρηνες ἔσονται wenn die männlichen Wesen auf eurem Planeten getötet sein werden: jakmile zabitá budou ta všechna zvířata samci ὑμετέρῳ πλάνῃ· ἀλλ’ ὄρσθε ταχῶς τε μάχεσθε.«ὑμετέρῳ πλάνῃ· ἀλλ’ ὄρσθε ταχῶς τε μάχεσθε.« Auf, erhebt euch schnell und kämpft.“ na vaší planetě také. Však rychle vzchopte se k boji.“ Ὣς αἳ μέν γ’ ἐπέεσσιν ἀποσταδὰ λυγρολόγοισινὫς αἳ μέν γ’ ἐπέεσσιν ἀποσταδὰ λυγρολόγοισιν So sprachen sie von fern mit betrüblichen Worten Tak tedy z povzdálí tu mluvíce zhoubnými slovy
Sim.:
(grc) ἔπεσιν μὲν ἀποσταδὰ λυγρολόγοισιν] cf. Od. 6,143.146 (ἐπέεσσιν ἀποσταδὰ μειλιχίοισι). Vide etiam Astr. 13,148; Astr. 18,56
ἐσκέδασαν προπαγάνδαν ἀνήνορι ῥαδιοφώνῳ.ἐσκέδασαν προπαγάνδαν ἀνήνορι ῥαδιοφώνῳ. und verbreiteten ihre Propaganda mit ihrem unmännlichen Radiophon. šířily propagandu tím zbaběle radiofónem. Τοὺς μὲν ἀκούσαντας μῆνις ἕλε ἠ〈δ〉ὲ φόβος τε·Τοὺς μὲν ἀκούσαντας μῆνις ἕλε ἠ〈δ〉ὲ φόβος τε· Die Männer, die sie hörten, ergriff Zorn und Angst. Muže, co slyšeli to, hned strach se zmocnil a zloba. Καίπερ ενὶ πλάνῃσι κόραι καὶ θήλυες ἄλλαιΚαίπερ ἐνὶ πλάνῃσι κόραι καὶ θήλυες ἄλλαι Obwohl auf den übrigen Planeten die meisten Mädchen und Frauen I když na planetách tu většinou dívky a ženy
Krit.:
(grc) ἐνὶ deb.
λοιποῖσιν πλείσται στύγεον ἔπεα προπαγάνδηςλοιποῖσιν πλεῖσται στύγεον ἔπεα προπαγάνδης die Worte der Propaganda hassten zbylých se hrozily těchto slov perutných lesbických dívek,
Krit.:
(grc) πλεῖσται deb.
Sim.:
(grc) προπαγάνδης] cf. ngr. προπαγάνδα
Hs.:
(grc) προπαγάνδης] πτερόεντα M
λεσβιακῶν καὶ τῇσιν ἔμεν δοκέοντο γελαστά.λεσβιακῶν καὶ τῇσιν ἔμεν δοκέοντο γελαστά. von den lesbischen Frauen und sie ihnen lächerlich erschienen, která také se jim, ač hrozná, směšná i zdála, Ἦσαν δ’ ἄρχοντές ῥα γυναῖκας ἀνδρεϊφόνταςἮσαν δ’ ἄρχοντές ῥα γυναῖκας ἀνδρεϊφόντας gingen die Herrscher daran, die männermordenden Frauen, vládcové věděli dobře, že mužolijné tyto ženy ἄλλας νικῆσαι ὀλιγωτέρεάς περ ἐούσαςἄλλας νικῆσαι ὀλιγωτέρεάς περ ἐούσας obwohl sie weniger waren als die normalen, zu besiegen nad nimi zvítězily, ač méně bylo jich počtem τῶν νομίμων θήλων, κτάμεναι δέ τε φῶτας ἅπανταςτῶν νομίμων θήλων, κτάμεναι δέ τε φῶτας ἅπαντας und alle Männer zu töten nežli normálních žen a všechny pak zabily muže Λέσβῳ πλανήτῃ· φοβέοντο δέ, μὴ τὸ γένοιτοΛέσβῳ πλανήτῃ· φοβέοντο δέ, μὴ τὸ γένοιτο auf dem Planeten Lesbos. Sie fürchteten, dass dies auf den na oné planetě Lesbu; a báli se, aby to také
Hs.:
(grc) πλανήτῃ] τῷ πλάνῃ M a.c.
ἄλλοις πλανήτῃσι, τό σφιν κὴρ εἴσατο εἶναι.ἄλλοις πλανήτῃσι, τό σφιν κὴρ εἴσατο εἶναι. anderen Planeten passieren könnte. Dies schien ihnen das Verderben zu sein. na jiných nebylo hvězdách – to smrt se zdála jim býti. Τοὔνεκα μὲν πέμψαν εἰς πλάνην λεσβογυναικῶνΤοὔνεκα μὲν πέμψαν εἰς πλάνην λεσβογυναικῶν Deshalb schickten sie (mich) zum Planeten der Lesbofrauen Proto mne poslali také na planetu leskických ženštin λάθρα περ οὐ φανερῶς ὡς τῇσιν κῆρα φέροιμι.λάθρα περ οὐ φανερῶς ὡς τῇσιν κῆρα φέροιμι. heimlich und nicht offen, damit ich ihnen den Tod bringe. tajně, nikoliv zjevně, bych jim tam přinesla zkázu. M f. 15v Οὔδε τόδ’ ἐκτελέσαι δυνάμην μικροῖο χρόνοιο,Οὐδὲ τόδ’ ἐκτελέσαι δυνάμην μικροῖο χρόνοιο, Ich konnte es in der kurzen Zeit nicht vollenden, Což jsem nemohla vůbec snad vykonat za krátkou dobu,
Krit.:
(grc) Οὐδὲ deb.
ἀλλὰ τὸ τευξέμεναι εἷλεν πολλοὺς ἐνιαυτοὺςἀλλὰ τὸ τευξέμεναι εἷλεν πολλοὺς ἐνιαυτοὺς sondern ich nahm mir viele Jahre es zu vollbringen, ale příprava sama si mnohé žádala roky, εἴκοσιν ἢ καὶ πέντε, ἕως ἄνδρες γεγάασιεἴκοσιν ἢ καὶ πέντε, ἕως ἄνδρες γεγάασι bis fünfundzwanzig Männer aufgewachsen sind, celých dvacet pět let, než zase se zrodili muži ἠ〈δ〉ὲ πεφύκασιν καταπέφνεμεν, ἃς ἐθέλησα.ἠ〈δ〉ὲ πεφύκασιν καταπεφνέμεν, ἃς ἐθέλησα. um die zu töten, die ich töten wollte. a než vyrostli zase, by zabili, koho jsem chtěla.
Krit.:
(grc) καταπεφνέμεν deb.
Τοίγαρ ἐγὼν ἐρέω πρῆξιν τέχνην δέ τ’ ἐμείην.Τοιγὰρ ἐγὼν ἐρέω πρῆξιν τέχνην δέ τ’ ἐμείην. Ich werde dir meine Lösung und Technik erzählen. Nyní tedy ti povím tu praxi a techniku svoji.
Krit.:
(grc) Τοιγὰρ deb.
Πάντας λεσβιακαὶ Λέσβῳ φῶτας κατέπεφνονΠάντας λεσβιακαὶ Λέσβῳ φῶτας κατέπεφνον Die lesbischen Frauen töteten auf Lesbos alle Männer Všechny lesbické ženy zde na Lesbu zabily muže πλανήτῃ καὶ τὰς νομίμας θήλυας ἐδάμησαν.πλανήτῃ καὶ τὰς νομίμας θήλυας ἐδάμησαν. und überwältigten die normalen Frauen. planetě, normální ženy pak podrobily si svou mocí. Οὐ μέν τις κούρη γ’ ὁμαλὴ τόλμησεν ἐνισπεῖνΟὐ μέν τις κούρη γ’ ὁμαλὴ τόλμησεν ἐνισπεῖν Kein normales Mädchen wagte etwas zu sagen Žádná normální děva se také nemohla přiznat T p. 19 E p. 19 πόθον γ’ εὐνάων σὺν ἀνέρι τεκνοδοτῆρι,πόθον γ’ εὐνάων σὺν ἀνέρι τεκνοδοτῆρι, von ihrem Wunsch mit einem kinderspendenden Mann zu schlafen, k touze sdíleti lože s mužem, jenž dětí je dárce, ἀλλὰ δὲ ταὶ πᾶσαι μεμίμησαν λέσβαι εἶναι,ἀλλὰ δὲ ταὶ πᾶσαι μεμίμησαν λέσβαι εἶναι, sondern alle gaben vor, lesbisch zu sein, ale se dělaly všechny, že také jsou lesbické ženy, δεῖσαν γ’ ὀξὺν ἱμάντα τε καὶ χάλυβον πολυπικρόν.δεῖσάν γ’ ὀξὺν ἱμάντα τε καὶ χάλυβον πολύπικρον. da sie das scharfe Leder fürchteten und den harten Stahl. bály se ostrého biče a oceli velice trpké.
Krit.:
(grc) δεῖσάν γ’ deb.(grc) πολύπικρον deb.
Λάθρα δέ τ’ εὐνάζεσθαι ἐώθαν ἄρσεσι θηρῶνΛάθρα δέ τ’ εὐνάζεσθαι ἐώθαν ἄρσεσι θηρῶν Heimlich waren sie gewohnt mit männlichen Tieren zu schlafen, Tajně pak zvykly si líhat a skrytě se samci zvířat, ἀρνοῖς ἠ〈δ〉ὲ τράγοις κυσὶ καὶ δμητοῖσι λέουσιἀρνοῖς ἠ〈δ〉ὲ τράγοις κυσὶ καὶ δμητοῖσι λέουσι mit Lämmern, Böcken, Hunden und zahmen Löwen, berany, kozly a psy a také krotkými se lvy, πάμπολλοις ζῷοις, εἴ κέν περ ἄρσενες εἶεν.παμπόλλοις ζῴοις, εἴ κέν περ ἄρσενες εἶεν. mit vielen verschiedenen Tieren, wenn sie nur männlich waren. se všemi zvířaty vůbec jen pouze když byli to samci.
Krit.:
(grc) παμπόλλοις deb.(grc) ζῴοις deb.
Ἀλλὰ δὲ καὶ φανερῶς κούρῃσιν συνδυάσοντοἈλλὰ δὲ καὶ φανερῶς κούρῃσιν συνδυάσοντο Aber sie verbanden sie öffentlich mit Frauen Ale navenek zjevně si s dívkami tvořily páry, ὥστε γάμῳ· τάδ’ ἔοικεν ὑπ’ ἀνδροφόνων γε γυναικῶν.ὥστε γάμῳ· τάδ’ ἔοικεν ὑπ’ ἀνδροφόνων γε γυναικῶν. als Ehe. Dies war erwünscht von den männermordenden Frauen. jakožto sňatek, neb tak byl pod mužobijkami způsob. Εἴ κέν τις κούρων ἔθελεν τέκνον τετοκεῦσαι,Εἴ κέν τις κουρῶν ἔθελεν τέκνον τετοκεῦσαι, Wenn eines der Mädchen ein Kind gebären wollte, Jestliže některá z dívek tu chtěla porodit dítě,
Krit.:
(grc) κουρῶν deb.
ταὔτα δὲ βῑολόγοισι τέχνῃσιν πάντα γένοντο.ταῦτα δὲ βῑολόγοισι τέχνῃσιν πάντα γένοντο. machten sie dies alles mit biologischer Technik. toto všechno se vědou a tehcnikou uměle dělo.
Krit.:
(grc) ταῦτα M (recte)
Ὠὸν μὲν εἷλον ἐξ ἐνδοτάτοιο γυναικὸςὨιὸν μὲν εἷλον ἐξ ἐνδοτάτοιο γυναικὸς Sie nahmen ein Ei aus dem Inneren einer Frau Vejce totiž si vzaly tam ze ženy ukrytých útrob
Krit.:
(grc) 261 (264): ᾠὸν possis
καὶ ἐκ τῆς ἑτέρης ζευχθείσης ὠΐον ἄλλον.καὶ ἐκ τῆς ἑτέρης ζευχθείσης ὤϊον ἄλλον. und ein anderes Ei aus einer anderen verbundenen Frau. a pak z té, s níž byla spjata, zas jiné vybraly vejce.
Krit.:
(grc) ὤϊον deb.
M f. 16r Τοῦ μὲν ἕλον κάρυόν γε μόνον καὶ τῷδε ὄπασσαν·Τοῦ μὲν ἕλον κάρυόν γε μόνον καὶ τῷδε ὄπασσαν· Davon nahmen sie nur die Schale und gaben ihm Z jednoho vybraly jádro a do druhého si je daly: Ἐξαπίνης ὠὸν δὲ κεκάρφθετο θαῦμα ἴδεσθαιἘξαπίνης ᾠὸν δὲ κεκάρφθετο θαῦμα ἰδέσθαι sofort das Ei. Es reifte, ein Wunder zu sehen, ihned tu oplození se stalo, na podiv pohled,
Krit.:
(grc) ἰδέσθαι deb.
ἀνδρὸς ἀφισταμένοιο· τά περ τέχνῃσι τέτυκτο.ἀνδρὸς ἀφισταμένοιο· τά περ τέχνῃσι τέτυκτο. ohne Mann. Dies machten sie mit Technik. aniž by při tom byl muž. To všechno se technikou dělo. Αὐτὰρ ἐν ὑστέροφίν περ ἔθηκαν, ἥτις ἔνευσεν,Αὐτὰρ ἐν ὑστέροφίν περ ἔθηκαν, ἥτις ἔνευσεν, Aber sie taten es in die Gebärmutter der Frau, die zustimmte Poté v dělohu daly té jedné, která to chtěla σφωῒν ζευχθεισαῖν κουραῖν βρέφος ἐνδοφόρευεινσφωῒν ζευχθείσαιν κούραιν βρέφος ἐνδοφορεύειν das Kind der verheirateten Frauen auszutragen ze dvou spojených žen si dítě nosit a zrodit.
Krit.:
(grc) ζευχθείσαιν κούραιν deb.(grc) ἐνδοφορεύειν deb.
ἠὲ τόκον· τῷ γὰρ ἄνευ ἀνδρὸς τέκνα τέκοντοἠὲ τόκον· τῷ γὰρ ἄνευ ἀνδρὸς τέκνα τέκοντο als Mutter. So gebaren alle Frauen die Kinder ohne Mann. Tímto způsobem tedy se bez mužů rodily děti, θήλυες σύμπασαι· οὐκ ὐ ψιλὸν ἦν χρομόσωμα.θήλυες σύμπασαι· οὐκ ὖ ψιλὸν ἦν χρομόσωμα. Es gab kein Ypsilon Chromosom. ženského pohlaví všechny, neb ypsilon chromosóm chyběl.
Krit.:
(grc) ὖ ψιλὸν deb.
Τὰς μὲν θηροφίλους ἔασαν ἔχεμεν διαπρῆξινΤὰς μὲν θηροφίλους ἔασαν ἐχέμεν διάπρηξιν Die Tierliebenden ließen sie heimlich ihre Freude haben Avšak milenky zvířat už nechaly zábavu míti
Krit.:
(grc) ἐχέμεν διάπρηξιν
λάθρα περ ἐργάζεμεν, ὡς μέν σφας θυμὸς ἄνωγεν.λάθρα περ ἐργαζέμεν, ὡς μέν σφας θυμὸς ἄνωγεν. und tun, was ihnen ihr Sinn befahl. ni méně skrytě a tajně, jak jen je pobídla mysl.
Krit.:
(grc) ἐργαζέμεν deb.
Sim.:
(grc) θυμὸς ἄνωγεν] clausula Hom., vid. Il. 8,322 (θ. ἀνώγει); 14,195 (θ. ἄνωγεν) et al.
Τρηχὺ δὲ καὶ χαλεπόν περ ἔεσκεν θηροφυλάσσεινΤρηχὺ δὲ καὶ χαλεπόν περ ἔεσκεν θηροφυλάσσειν Es war schwierig und gefährlich, die Tiere zu hüten Těžké a obtížné bylo ty věci se zvěří hlídat, καὶ κεκμηκυῖαι ἔασαν θήρεσσι μιγῆναι.καὶ κεκμηκυῖαι ἔασαν θήρεσσι μιγῆναι. und anstrengend sich mit den Tieren in Liebe zu vereinen. takže, znaveny jsouce, je nechaly s nimi se spájet. Τῴδε τε μοι λύσις αὖ πάντων ἔφανεν φρονέουσῃ·Τῷδέ τέ μοι λύσις αὖ πάντων ἔφανεν φρονεούσῃ· So erschien mir die Lösung für alle durch Überlegung: Z toho mi řešení přišlo, jak všechno zařídit v mysli.
Krit.:
(grc) Τῷδέ τε deb.(grc) φρονεούσῃ deb.
Πρῶτα δὲ σὺν νομίμῃσί τε καὶ ὁμαλῇσι γυναιξὶΠρῶτα δὲ σὺν νομίμῃσί τε καὶ ὁμαλῇσι γυναιξὶ Zuerst schloss ich mit den normalen und gleichgesinnten Frauen, Nejprve s obyčejnými tu ženami normálními πολλὰ δ’ ὀμιλομένη γε φιλοφροσύνην ῥα τέτευχαπολλὰ δ’ ὁμιλομένη γε φιλοφροσύνην ῥα τέτευχα mit denen ich häufig verkehrte, Freundschaft, hodně jsem stýkala se a přátelství navazovala,
Krit.:
(grc) ὁμιλομένη deb.
λάθρα μέν, οὐ φανερῶς, ὡς λεσβιακὰς ἐφόβουμεν.λάθρα μέν, οὐ φανερῶς, ὡς λεσβιακὰς ἐφοβοῦμεν. heimlich freilich, nicht offen, da wir die lesbischen Frauen fürchteten. tajně, nikoli zjevně, neb lesbiček bály se všechny.
Krit.:
(grc) ἐφοβοῦμεν deb.
Ἦμος περ κοῦραι νόμιμαι καὶ ἐμοὶ πεπίθοντοἮμός περ κοῦραι νόμιμαι καὶ ἐμοὶ πεπίθοντο Als mir die normalen Mädchen vertrauten, Jakmile ale mi děvy ty normální věřiti začly
Krit.:
(grc) ἦμός περ deb.
Hs.:
(grc) om. E πόθον φωτοφίλον περ ἐνισπεῖν τολμήσασαι / ἔχθρος λεσβιακῶν ἰδὲ καὶ τὸ θέλημα φόνοιο M(grc) καὶ] περ M
Anm.:
(grc) Zusatzverse in M: „und wagten ihre Liebe zu Männern, den Hass auf die lesbischen Frauen und den Mordwunsch zu sagen“.
T p. 20 E p. 20 τῆμος ἐγὼν ἀγορὴν θεμένη ἑτάρας προσέειποντῆμος ἐγὼν ἀγορὴν θεμένη ἑτάρας προσέειπον da machte ich eine Versammlung und sprach zu den Gefährtinnen, tehdy jsem svolala schůzi a družky své oslovovala
Sim.:
(grc) ἐγὼν ἀγορὴν θεμένη ἑτάρας προσέειπον] imitatur versum Homericum καὶ τότ’ ἐγὼν ἀγορὴν θέμενος μετὰ πᾶσιν ἔειπον ( Od. 9,171; 10,188; 12,319)
Hs.:
(grc) M primum Κέκλυτέ μευ μυθων
M f. 16v πάμπολα γνωρίσασά τε σχήματ’ ἀποκρύψασαπάμπολα γνωρίσασά τε σχήματ’ ἀποκρύψασα nachdem ich viele Pläne überlegt und verborgen hatte všechno jim vysvětlila a tajné odkryla plány τῆς στάσεος· πᾶσαι νεῦσαν καὶ ὅρκον ὄμοσσαντῆς στάσεος· πᾶσαι νεῦσαν καὶ ὅρκον ὄμοσσαν für den Aufstand. Alle stimmten zu und schworen einen Eid, povstání; všechny v souhlas tu kývaly a přísahaly
Sim.:
(grc) ὅρκον ὄμοσσαν] clausula Hom., vid. Il. 23,42 (ὅρκον ὄμοσσεν); Od. 5,178 (ὅρκον ὀμόσσαι)
ὥς μοι μαρναμένῃ ἔπεσιν καὶ χερσὶν ἀλέξεινὥς μοι μαρναμένῃ ἔπεσιν καὶ χερσὶν ἀλέξειν dass sie mir beim Kampf mit Händen und Worten helfen würden. že mi v tomto mém boji i pomohou slovem a činem. τῇσι δέ τ’ ὁρκοφόρῃσι τὰ πρῆγματα νῦν ἐπίτελλοντῇσι δέ τ’ ὁρκοφόρῃσι τὰ πρήγματα νῦν ἐπίτελλον Diesen Eidgebundenen befahl ich nun alle Dinge Těm pak zpřísahaným jsem další sdělila věci
Krit.:
(grc) πρήγματα deb.
καὶ γὰρ λεσβιακῇσι ἐτεύχομεν αἰπὺν ὄλεθρον.καὶ γὰρ λεσβιακῇσι ἐτεύχομεν αἰπὺν ὄλεθρον. und bereitete den lesbischen Frauen das jähe Verderben. a tak jsme připravovaly těch příkrou lesbiček zkázu.
Hs.:
(grc) λεσβιακῇσι] -σιν M
Ἔσκε δὲ μητροπόλιθι δόμος καλῶς ἀραρώς περ,Ἔσκε δὲ μητροπόλιθι δόμος καλῶς ἀραρώς περ, Es gab in der Metropole ein schön gebautes Haus, Byl totiž v metropoli dům krásně sdělaný jeden, ὃν καὶ μουσεῖον μὲν ἐπίκλησιν καλέουσιν.ὃν καὶ μουσεῖον μὲν ἐπίκλησιν καλέουσιν. das sie Museum nannten. kterýžto takový často se jménem museum zove. Τούτῳ μουσείῳ νεκροί τινες ἄνδρες ἔχοντο –Τούτῳ μουσείῳ νεκροί τινες ἄνδρες ἔχοντο – In diesem Museum waren die Leichname einiger Männer V tomto museu byli též mrtví někteří muži κρυσταλλόπηκτοι, εἰ μὴ σαπροί γε γένοιεν –κρυσταλλόπηκτοι, εἰ μὴ σαπροί γε γένοιεν – in Eis gefroren, damit sie nicht verfaulten – uložení tam v ledu, by tam jim nezačli hníti,
Hs.:
(grc) γε] τε M
ὥστε γένος σβέστον προεὸν καὶ θαῦμα ἴδεσθαι.ὥστε γένος σβεστὸν προεὸν καὶ θαῦμα ἰδέσθαι. so war ihr Geschlecht ausgelöscht in der Vergangenheit, ein Wunder zu sehen. jakožto zhynulý druh a byvší, na podiv pohled.
Krit.:
(grc) σβεστὸν deb.(grc) ἰδέσθαι deb.
Μία δὲ τῶν νομίμων κούρων τόδε δῶμα φύλασσενΜία δὲ τῶν νομίμων κουρῶν τόδε δῶμα φύλασσεν Eine der normalen Mädchen bewachte dieses Haus. Jedna z normálních žen však v tomto hlídala domě
Krit.:
(grc) κουρῶν deb.
Sim.:
(grc) δῶμα φύλασσεν] cf. eadem sede Od. 5,208 (δῶμα φυλάσσοις) et al.
μουσεῖον· τύχη δέ τ’ ἐείσατο εὐ ἀραρυῖα.μουσεῖον· τύχη δέ τ’ ἐείσατο εὐ ἀραρυῖα. Der Zufall hatte es gut gefügt. museu: zdálo se být nám dobře zřízenou šancí. Νυκτὸς γὰρ ἦλθον εἰς δῶματα· ἥ μοι ἄνοιγνυΝυκτὸς γὰρ ἦλθον εἰς δώματα· ἥ μοι ἀνοίγνυ Nachts ging ich in das Haus. Das das Haus bewachende V noci jsem do domu vešla a ta mi odemkla dveře
Krit.:
(grc) δώματα deb.(grc) ἀνοίγνυ deb.
M f. 17r κούρη δωμοφύλαξ (κουστῶδα δέ μιν καλέουσινκούρη δωμοφύλαξ (κουστῶδα δέ μιν καλέουσιν Mädchen öffnete mir (die Weisen nennen sie auf eurer Erde děva hlídačka domu (ty také kustody zovou
Sim.:
(grc) δωμοφύλαξ] apud veteres non legitur
Anm.:
(grc) κουστῶδα] Die feminine Form custoda ist im Lateinischen nicht belegt. Es soll sich wohl um einen gräzisierten Akkusativ der Grundform *κουστώς handeln (= custodem). custos kann im Lateinischen sowohl feminin als auch maskulin sein. Vgl. OLD 479 s.v. custos. LSJ 1996 führen als Lehnwörter im Griechischen nur die Formen κουστωδία (= lat. custodia) und κούστωρ (= lat. custos) auf.
Ῥωμαϊκῷ μύθῳ γῇ ὑμετέρῃ σοφοὶ ἄνδρες).Ῥωμαϊκῷ μύθῳ γῇ ὑμετέρῃ σοφοὶ ἄνδρες). mit lateinischem Namen Kustodin). latinským oním slovem tam na zemi, planetě vaší)
Anm.:
(grc) Ῥωμαϊκῷ μύθῳ] Zum Verweis auf das Lateinische vgl. Komm. Astr. 1,17.
Αὐτὰρ ἔπειτ’ αὐλὴν περ ἀφικόμεθ’ ἄνδρας ἐχούσηνΑὐτὰρ ἔπειτ’ αὐλήν περ ἀφικόμεθ’ ἄνδρας ἐχούσην Aber als wir die Halle erreichten, in der die Männer waren Když jsme pak do síně přišly, kde zmrzlí mužové byli,
Krit.:
(grc) αὐλήν περ deb.
β296(κρυσταλλοπήκτους, εἰ μὴ σαπροί γε γένοιεν)(κρυσταλλοπήκτους, εἰ μὴ σαπροί γε γένοιεν).(κρυσταλλοπήκτους, εἰ μὴ σαπροί γε γένοιεν). (in Eis gefroren, damit sie nicht verwesten) naložení tak v ledu, by jim tam nezačli hníti,
Sim.:
(grc) ~ vide supra 288
Hs.:
(grc) γε] τε M
Τοὔνεκά μοι κούρη φυλάκεσσά γε κίσταν ἄνοιγνυΤοὔνεκά μοι κούρη φυλάκεσσά γε κίσταν ἀνοίγνυ öffnete mir die Wächterin eine Kiste. tehdy mi strážkyně ona tu s nimi odemkla skříni.
Krit.:
(grc) ἀνοίγνυ deb.
Hs.:
(grc) γε] τε M
Αὐτὰρ ἐγὼ κόψιν κάψης σπήσασα ὀξείανΑὐτὰρ ἐγὼ κόψιν κάψης σπήσασα ὀξεῖαν Aber ich nahm ein scharfes Messer. Avšak já, vytáhnuvši tu ostrý nůž ze své kapsy,
Krit.:
(grc) ὀξεῖαν M (recte)
τοῖσι δὲ νεκροῖσιν φωτῶν ὄρχεις ἐτόμησα,τοῖσι δὲ νεκροῖσιν φωτῶν ὄρχεις ἐτόμησα, Damit schnitt ich die Hoden der Männer ab, těmto mrtvým jsem ihned tu vyřízla varlata mužská ἐν κάψῃ κρύψασα δ’ ἔβην ἴμεν· δωμοφύλαξ τεἐν κάψῃ κρύψασα δ’ ἔβην ἴμεν· δωμοφύλαξ τε verbarg sie in einer Kapsel und ging. Die Hauswächterin do kapsy opět je davši jsem vyšla. Strážkyně domu
Anm.:
(grc) Metrisch ungewöhnlich ist, dass ἴμεν als Doppelkürze gemessen werden muss, obwohl ein konsonantisch anlautendes Wort folgt.
πάντα κεκόσμηκεν ὡς τὸ πρὶν ἠὲ κάτοιγνυ.πάντα κεκόσμηκεν ὡς τὸ πρὶν ἠὲ κατοίγνυ. machte alles so wie, bevor wir es öffneten. všechno tak udělala, jak předtím, zamkla i potom.
Krit.:
(grc) κατοίγνυ deb.
Ὕστερον αὖτε κύνας δ’ ἀγανοὺς κρίσασα συνηθεῖςὝστερον αὖτε κύνας δ’ ἀγανοὺς κρίσασα συνηθεῖς Später wählte ich einige stattliche gewöhnliche Hunde, Později potom psy jsem vybrala dobré i krotké,
Krit.:
(grc) συνήθεις deb.
μικροὺς οὐ μεγάλους περ, ἐπεὶ κρυφθῆναι ὄφειλονμικροὺς οὐ μεγάλους περ, ἐπεὶ κρυφθῆναι ὄφειλον die klein waren, nicht groß, da ich sie verstecken musste, malé, nikoliv velké, neb bylo je třeba skrýt rychle, ῥηϊδίως, μέτα τοῖς ὄρχεις φωτῶν ἐφύτευσαῥηϊδίως, μετὰ τοῖς ὄρχεις φωτῶν ἐφύτευσα und pflanzte ihnen die Hoden der Männer an těm jsem do těla potom těch mužů varlata dala
Krit.:
(grc) μετὰ deb.
τέχνῃσιν πυκινῇσι, κακόν τοι ἔργον ἔεσκεν.τέχνῃσιν πυκινῇσι, κακόν τοι ἔργον ἔεσκεν. mit komplizierter Technik. Es war ein schwieriges Werk. složitou procedurou – to dílo obtížné bylo.
Hs.:
(grc) τοι] περ M
Αὐτὰρ ἔπειτα κυσὶν ὄρχεις ἀνδρῶν ἐφύτευσαΑὐτὰρ ἔπειτα κυσὶν ὄρχεις ἀνδρῶν ἐφύτευσα aber nachdem ich den Hunden die Hoden der Männer angepflanzt hatte, Avšak, když potom jsem psům ta varlata vložila mužů T p. 21 E p. 21 εὐτυχέως καὶ τοίδε τομῆς ἰάσαντο,εὐτυχέως καὶ τοίδε τομῆς ἰάσαντο, erholten sie diese schnell und glücklich von dem Einschnitt. šťastně a ti se potom již z trpké zhojili rány, τοὺς μὲν ἐγὼν ἧγον μετὰ κούρῃσιν νομίμῃσιντοὺς μὲν ἐγὼν ἦγον μετὰ κούρῃσιν νομίμῃσιν Ich brachte sie mit den normalen Mädchen zusammen, tu jsem potom je vedla tam k oněm normálním ženám,
Krit.:
(grc) ἦγον deb.
Hs.:
(grc) τοὺς] τοὔνεκα M a.c.
ταύτας δ’ ἐμβαίνειν ἰδὲ καὶ φιλότητι μιγῆναι.ταύτας δ’ ἐμβαίνειν ἰδὲ καὶ φιλότητι μιγῆναι. dass sie diese besteigen und sich in Liebe mit ihnen vereinen. aby vstoupili k nim a s nimi se spojili v lásce. Ὄρχεις ἀνδρομέας περ ἔχον καὶ σπέρματα φωτῶνὌρχεις ἀνδρομέας περ ἔχον καὶ σπέρματα φωτῶν Sie hatten männliche Hoden und männliches Sperma Varlata měli lidská a tudíž spermie mužů M f. 17v κακταμένων· τότε τοὶ τίκτον νεκροί περ ἐόντεςκακταμένων· τότε τοὶ τίκτον νεκροί περ ἐόντες von den Getöteten: Da zeugten sie, obwohl sie tot waren. mrtvých. Způsobem tímto pak plodili mrtví již jsouce.
Hs.:
(grc) om. E λάθρα διὰ σκύλακας· θαυμαστὰ γὰρ ἔργα τέτυκτο M
Anm.:
(grc) Zusatzvers in M: „heimlich wegen der jungen Hunde: es waren wunderbare Werke“.
Ἐξαπίνης πολλαὶ κοῦραι εἰν γαστρὶ ἔχοντοἘξαπίνης πολλαὶ κοῦραι εἰν γαστρὶ ἔχοντο Sogleich trugen viele Mädchen etwas im Bauch. Ihned tu mnohé děvy se takto gravidní staly ἡμισέαι οὐ πᾶσαι, ἐπεὶ φαίνειν ἐπέοικεν,ἡμίσεαι οὐ πᾶσαι, ἐπεὶ φαίνειν ἐπέοικεν, Die Hälfte, nicht alle, da es offenbar war, způli, nikoliv všechny, neb třeba bylo se zdáti, ὥς τοι ἡμισέαι ἑ φέρον, ἀλλ’ ἡμισέαι δὲὥς τοι ἡμίσεαί ἑ φέρον, ἀλλ’ ἡμίσεαι δὲ dass es eine Hälfte trug, die andere Hälfte že z nich nosila půlka a druhá naopak dala
Hs.:
(grc) τοι] περ M
δῶκάν σφιν κάρυον, ὡς ἦθος λεσβιακῇσιν.δῶκάν σφιν κάρυον, ὡς ἦθος λεσβιακῇσιν. aber gaben ihnen die Eizelle, wie es Sitte bei den lesbischen Frauen war. z vejce buněčné jádro, jak zvykem lesbiček bylo. Αὐτὰρ ἔπειτα τόκον τετοκήκασι νεκροτοκεύτην,Αὐτὰρ ἔπειτα τόκον τετοκήκασι νεκροτοκευτήν, Aber als sie die Geburt vom toten Vater gebaren, Avšal poté co rod již zrodily rodičů mrtvých,
Krit.:
(grc) νεκροτοκευτήν deb.
ἡμισέαι θήλειαι ἔσαν καὶ ἡμίσεές τεἡμίσεαι θήλειαι ἔσαν καὶ ἡμίσεές τε waren die Hälfte weiblich und die andere Hälfte půl jich děvčata byla a druhá naopak půle
Krit.:
(grc) ἡμίσεαι: ἡμισέαι E(grc) ἡμίσεές τε: ἡμισέες τε E
παῖδες ἀνδρεῖοι· τόδε μοι ἐτέταρπε φίλον κῆρ.παῖδες ἀνδρεῖοι· τόδε μοι ἐτέταρπε φίλον κῆρ. männliche Kinder. Das erfreute mir das Herz. děti mužského rodu, to radost měla jsem v srdci.
Sim.:
(grc) ἐτέταρπε φίλον κῆρ] cf. Od. 1,310 (τεταρπόμενός τε φίλον κῆρ)
Τοὺς μὲν κρυπταδίως δὲ πεπαιδεύκασι κόραυναιΤοὺς μὲν κρυπταδίως δὲ πεπαιδεύκασι κόραυναι Die Mädchen zogen sie heimlich auf, Ty pak na tajný způsob též vychovaly ty matky, καὶ ὡς θηλείας μεμίμωσαν γ’ ἤματα πάντα.καὶ ὡς θηλείας μεμίμωσάν γ’ ἤματα πάντα. so dass sie die Frauen alle Tage nachahmten, ale je přestrojovaly za děvčata po všechny časy.
Krit.:
(grc) μεμίμωσάν γ’ deb.
Ἀλλ’ ὡς θρεψάμενοι οὐκ ἀνδρέα ἔργα δέοντο,Aλλ’ ὣς θρεψάμενοι οὐκ ἀνδρέα ἔργα δέοντο, aber so brauchten sie nicht die männlichen Werke, Ale jim při výchově přec nechyběl element mužský
Krit.:
(grc) ὣς deb.
ὡς ὅτε λεσβιακαί γε κορίσκαι γυμνάζοντοὡς ὅτε λεσβιακαί γε κορίσκαι γυμνάζοντο da die lesbischen Frauen die Mädchen trainierten protože lesbické ženy své dcery vychovávaly πᾶσιν ἀέθλοισιν, μέμαθον καὶ ἀρήϊα ἔργα.πᾶσιν ἀέθλοισιν, μέμαθον καὶ ἀρήϊα ἔργα. in allen Wettkämpfen, lehrte ich sie Werke des Ares. ve všech způsobech boje a všechněch martických cvicích.
Sim.:
(grc) ἀρήϊα ἔργα] cf. iuncturam Hom. ἀρήια τεύχεα ( Il. 6,340 et al.)
Ἧμος δ’ ἥβωσαν παμπληθεῖς καὶ ἐγένοντοἮμος δ’ ἥβωσαν παμπληθεῖς καὶ ἐγένοντο Als sie herangewachsen waren und ausreichend an der Zahl, Když pak dorostli všichni a na počet bylo jich dosti,
Krit.:
(grc) ἦμος deb.
τόσσοι κρυπτάνδρες, πόσσαι δέ τε ἀνδροφονεῖαιτόσσοι κρύπτανδρες, πόσσαι δέ τε ἀνδροφόνειαι so viele Geheimmänner wie Männermörderinnen, tolik tajných to mužů co mužobijných tu ženštin
Krit.:
(grc) κρύπτανδρες deb.(grc) ἀνδροφόνειαι deb.
λεσβιακαί τε νέαι στρατιῶται καὶ φυλάκεσσαι,λεσβιακαί τε νέαι στρατιῶται καὶ φυλάκεσσαι, junge lesbische Soldatinnen und Wächterinnen, mladých lesbičanek to vojaček a policajtek, τῆμος μὲν στασιαζόμενοι κτάμεν ἀνδροφονείαςτῆμος μὲν στασιαζόμενοι κτάμεν ἀνδροφονείας da töteten wir beim Aufstand die Männermörderinnen tehdy jsme vzbouřili se a zabili zhoubkyně mužů πάσας, αἳ δὲ θέλον φύσεας κόσμου στροφίζεσθαιπάσας, αἳ δὲ θέλον φύσεας κόσμου στροφίζεσθαι alle, die die Natur des Kosmos verändern wollten. všechny, co chtěly změnit i celou povahu kosmu. Νῦν μὲν ἐλεύθεροί ἐσμεν ἐνὶ ταύτῃ δέ τε χώρῃΝῦν μὲν ἐλεύθεροί ἐσμεν ἐνὶ ταύτῃ δέ τε χώρῃ Jetzt sind wir frei an diesem Ort, Nyní jsme svobodní všichni na této planety půdě M f. 18r ἀνδρες καὶ θήλυες, ὡς ἀμφότεροις ἐπέοικεν.ἄνδρες καὶ θήλυες, ὡς ἀμφοτέροις ἐπέοικεν. Männer und Frauen, wie es sich für beide geziemt. muži rovněž i ženy, jak oběma zlíbí se stranám.
Krit.:
(grc) ἄνδρες M (recte)(grc) ἀμφοτέροις deb.
Ἀλλὰ σὺ χαῖρ’, ὦ ξεῖνε, ἐπεὶ φύγες αἰπὺν ὄλεθρονἈλλὰ σὺ χαῖρ’, ὦ ξεῖνε, ἐπεὶ φύγες αἰπὺν ὄλεθρον Aber du, Fremder, freue dich, dass du dem jähen Verderben entronnen bist Ty však se, cizinče, raduj, žes příkré unikl zkáze αὐτὸς καὶ ἕταροι, ἡμεῖς κεχαρήκαμεν αὐτοί.«αὐτὸς καὶ ἕταροι, ἡμεῖς κεχαρήκαμεν αὐτοί.« zusammen mit deinen Gefährten, wir haben uns selbst gefreut. sám i druhové tvoji, my rovněž se radujem nyní.“ Οὕτως παννύχιοι δάσαμεν μὲν ἀμύμονα δαῖταΟὕτως παννύχιοι δάσαμεν μὲν ἀμύμονα δαῖτα So genossen wir die ganze Nacht das herrliche Mahl, Takto po celou noc jsme kvasili v bezvadném kvasu πάντες ἑζόμενοι κρέα δ’ ἄσπετα καὶ μέθυ ἡδύ.πάντες ἑζόμενοι κρέα δ’ ἄσπετα καὶ μέθυ ἡδύ. saßen alle und aßen unendlich viel Fleisch und tranken süßen Wein. pořadě sedíce všichni – to maso a sladké i víno.
Sim.:
(grc) vide supra 196
T p. 22 E p. 22 Ἤμος δ’ ἠριγένεια φάνη ῥοδοδάκτυλος ἠὼςἮμος δ’ ἠριγένεια φάνη ῥοδοδάκτυλος ἠὼς Als die frühgeborene rosenfingrige Morgenröte erschien Zora když s ránem se rodíc se zjevila růžových prstů
Krit.:
(grc) Ἦμος M (recte)
[ξεινιακή· μείζων τῆς ἡμέτερης ἐφάνεσκεν,][ξεινιακή· μείζων τῆς ἡμετέρης ἐφάνεσκεν], [eine fremde: sie schien größer als unsere], (cizí, větší než naše se našim zazdála zrakům)
Krit.:
(grc) ἡμετέρης deb.
νῆα μὲν εὐξέστην ἐπιβήσαμεν ἀχνύμενοι κῆρνῆα μὲν εὐξέστην ἐπιβήσαμεν ἀχνύμενοι κῆρ bestiegen wir unser Schiff im Herzen betrübt zwar, na dobře leštěnou loď jsme vstoupili se vzdechem v srdci ἄσμενοι ἐκ θανάτοιο φίλους ὀλέσαντες ἑταίρους.ἄσμενοι ἐκ θανάτοιο φίλους ὀλέσαντες ἑταίρους. aber dem Tode entronnen und lieber Gefährten verlustig. těsně unikše smrti a dobré ztrativše druhy.
Sim.:
(grc) = Od. 9,63.566; 10,134. Vide etiam variationes in Astr. 3,267 (ἄ. ἐ. θ. δ’ ἀλέξαντες κοράκεσσιν); Astr. 5,428 (ἄ. ἐ. θαλάμοιο κοραύνων δυσγενεάων); Astr. 13,92 (ἄ. ἐ. θ. μέγα πλέομεν διὰ χάσμα); Astr. 14,351 (ἄ. ἐ. θανάτου ἄπο μὲν νενοημένοι αὐτοί) (= Astr. 15,35; Astr. 20,53); Astr. 15,336 (ἄ. ἐ. θανάτου χειρῶν τ’ ἀνδρῶν ἀχαρίστων); Astr. 17,182 (ἄ. ἐ. θανάτου τε σαώσαντες καὶ ἑταίρους); Astr. 18,171 (ἄ. ἐ. θανάτου Γρογαλὸν μάντιν νυ ἔχοντες) (= Astr. 19,2); Astr. 20,180 (ἄ. ἐ. θανάτου ζητοῦντες τμῆμα φυλάκτων); Astr. 21,209 (ἄ. ἐ. θανάτου χρονοπλεκτῆρα ἔχοντες)
Αὐτίκα πύραυλος δ’ ἔλασεν καλεργέα νῆα,Αὐτίκα πύραυλος δ’ ἔλασεν καλεργέα νῆα, Sofort trieb die Rakete das schöngebaute Schiff, Ihned tu raketný pohon nám pohnal lodici dobrou, ἐπτάμεθ’ εἰς κόσμον πλάνην ξεῖνον λελιπόντες.ἐπτάμεθ’ εἰς κόσμον πλάνην ξεῖνον λελιπόντες. wir flogen in den Kosmos und verließen den fremden Planeten. vzhůru jsme ve vesmír vzlétli a planetu nechali cizí.
Hs.:
(grc) κόσμον] ὀρανὸν M a.c.(grc) λελιπόντες] -πώτες M
Ἔνθεν μὲν πλέομεν βάθεσιν κόσμοιο κενοῖοἜνθεν μὲν πλέομεν βάθεσιν κόσμοιο κενοῖο Von dort flogen wir in den Tiefen des leeren Kosmos Odtud poté jsme pluli tam propastmi prázdného kosmu Μανδὺν ζητοῦντες καὶ μῆλον κοσμοθεωροῦν.Abbildung (s02-t-22.png)Μανδὺν ζητοῦντες καὶ μῆλον κοσμοθεωροῦν. auf der Suche nach Mandys und dem Schaf, das den Kosmos bewacht. Mandyse hledajíce a ovci, jež sleduje vesmír.

Fußnoten

  • (1) Im Original ist ein neugriechischer Ausdruck für Käfig verwendet und erklärt. Hier freier übersetzt. V originále je použit novořecký výraz pro klec a vyvětlen. Zde přeloženo vloněji
  • (2) Hier ist das Prinzip einer parallelen Übersetzung Vers für Vers angewendet. Zde je porušen princip paralelního překladu verš proti verší
  • Einleitung

    Überlieferung

    Die Editionsgrundlage bilden eine Handschrift (M), ein Typoskript (T) und eine Printedition (E). Die vollständige Beschreibung der herangezogenen Quellen findet sich im Abschnitt Überlieferung sowie in der editorischen Einführung.

    Seitenabschnitte
    M: 8v–18rT: 10–22E: 10–22
    Sprache & Versmaß
    Griechisch: HexameterTschechisch: Hexameter

    Apparate

    Textkritischer Apparat

    • 57a(grc) ἀμφὶ deb.
    • 243(grc) Οὐδὲ deb.
    • 261 (264)(grc) ᾠὸν possis
    • 3(grc) ἀφικόμεθ’ deb.
    • 3(grc) ἠὲ] ἠδὲ deb.
    • 3(grc) περισσόν deb.
    • 4(grc) πλανῆται deb.
    • 5(grc) ὅς τε M a.c.
    • 7(grc) ἐσσύμενοι M (recte)
    • 9(grc) χώρηνδ’ deb.
    • 10(grc) εἶεν M (recte)
    • 13(grc) οἳ δ’ deb.
    • 14(grc) εἰσῆλθον deb.
    • 17(grc) ἅπαντας M: ἅπανας E
    • 20(grc) ἐϋτύκτου deb.
    • 24(grc) Ἦμος deb.
    • 27(grc) θ’ ὅρμους deb.
    • 32(grc) γλυκερῶς deb.
    • 37(grc) ποικιλόεσσιν deb.
    • 38(grc) ληϊσάαντο deb.
    • 39(grc) ἦγον M (recte)
    • 43(grc) κλουβὶ deb.
    • 44(grc) θήλυές γ’ deb.
    • 46(grc) μεγάλῃσί τε deb.
    • 49(grc) ἐνῶρτο deb.
    • 50(grc) ἀγαυοὺς deb.
    • 54(grc) ἑλοῦσαι deb.
    • 56(grc) καταδύντα deb.
    • 57(grc) σμερδαλέα M (recte)
    • 59(grc) ἅλις deb.
    • 61(grc) ἀπό γ’ deb.
    • 64(grc) δνοφερὸν deb.
    • 64(grc) ἐπὶ deb.
    • 66(grc) Ἦμος deb.
    • 75(grc) κατ’ deb.
    • 79(grc) περὶ deb.
    • 85(grc) ἀγορῆφι deb.
    • 86(grc) ταρφέες M (recte)
    • 87(grc) ἀνάϊξαν M (recte)
    • 99(grc) μοὶ γὰρ ἐβοήθει deb.
    • 101(grc) ἀρίστους deb.
    • 104(grc) Ταῦτα deb.
    • 104(grc) ἀρίστους deb.
    • 110(grc) στωλῆφι deb.
    • 112(grc) ἐμβαίνουσα M (recte)
    • 112(grc) εἰσῆλθεν deb.
    • 113(grc) ἦρξε deb.
    • 118(grc) ἰδέσθαι deb.
    • 120(grc) θύριόν ῥ’ deb.
    • 120(grc) ἀνέῳξαν deb.
    • 121(grc) ἐξῆλθον deb.
    • 123(grc) συνιστάσθην deb.
    • 125(grc) ἰδέσθαι deb.
    • 127(grc) σκῆπτρον deb.
    • 130(grc) γλώσσῃ M (recte)
    • 132(grc) ξεῖνοι τίνες ἐστέ M (recte)
    • 133(grc) ἦ deb. (ἤ M)
    • 136(grc) Ὣς M
    • 139(grc) οὐχί deb.
    • 143(grc) ἀστέρα σιγαλόεντα deb.
    • 145(grc) ἀνέρα deb.
    • 147(grc) λαβέσθαι deb.
    • 151(grc) κατέκταν deb.
    • 153(grc) ἀνέρας deb.
    • 154(grc) κτεῖναν deb.
    • 155(grc) καταδύντα deb.
    • 162(grc) κούρῃσί deb.
    • 167(grc) ἀραρῶτες deb.
    • 169(grc) δολόεντά τε deb.
    • 172(grc) versum addidi ex M: om. E
    • 174(grc) ἀγορῆφι deb.
    • 176(grc) μετέχειν deb.
    • 177(grc) ἀκούοις deb.
    • 185(grc) ᾖμεν deb.
    • 186(grc) ἀπὸ deb.
    • 189(grc) περισσὴν deb.
    • 190(grc) ἀποδύντες deb., ἀπόδυντες M
    • 195(grc) σχεδὸν deb.
    • 195(grc) λαμπετόωντι deb.
    • 209(grc) ὀλόεντι deb.
    • 210(grc) τῇδέ γ’ deb.
    • 211(grc) ἀνδρῶν deb.
    • 214(grc) ἤε] ἠδέ deb.
    • 216(grc) ἡμετέροις deb.
    • 218(grc) μείζονά τ’ deb.
    • 218(grc) ὀλίγον deb.
    • 224(grc) Οὐδ’ M (recte)
    • 224(grc) κακοόδμων deb.
    • 227(grc) ὔμμι deb.
    • 227(grc) ταῦτα deb.
    • 227(grc) δεδειγμένα deb. (δεδείγ- M)
    • 233(grc) ἐνὶ deb.
    • 234(grc) πλεῖσται deb.
    • 246(grc) καταπεφνέμεν deb.
    • 247(grc) Τοιγὰρ deb.
    • 253(grc) δεῖσάν γ’ deb.
    • 253(grc) πολύπικρον deb.
    • 256(grc) παμπόλλοις deb.
    • 256(grc) ζῴοις deb.
    • 259(grc) κουρῶν deb.
    • 260(grc) ταῦτα M (recte)
    • 262(grc) ὤϊον deb.
    • 264(grc) ἰδέσθαι deb.
    • 267(grc) ζευχθείσαιν κούραιν deb.
    • 267(grc) ἐνδοφορεύειν deb.
    • 269(grc) ὖ ψιλὸν deb.
    • 270(grc) ἐχέμεν διάπρηξιν
    • 271(grc) ἐργαζέμεν deb.
    • 274(grc) Τῷδέ τε deb.
    • 274(grc) φρονεούσῃ deb.
    • 276(grc) ὁμιλομένη deb.
    • 277(grc) ἐφοβοῦμεν deb.
    • 278(grc) ἦμός περ deb.
    • 283(grc) πρήγματα deb.
    • 289(grc) σβεστὸν deb.
    • 289(grc) ἰδέσθαι deb.
    • 290(grc) κουρῶν deb.
    • 292(grc) δώματα deb.
    • 292(grc) ἀνοίγνυ deb.
    • 295(grc) αὐλήν περ deb.
    • 297(grc) ἀνοίγνυ deb.
    • 298(grc) ὀξεῖαν M (recte)
    • 301(grc) κατοίγνυ deb.
    • 302(grc) συνήθεις deb.
    • 304(grc) μετὰ deb.
    • 308(grc) ἦγον deb.
    • 316(grc) νεκροτοκευτήν deb.
    • 317(grc) ἡμίσεαι: ἡμισέαι E
    • 317(grc) ἡμίσεές τε: ἡμισέες τε E
    • 320(grc) μεμίμωσάν γ’ deb.
    • 321(grc) ὣς deb.
    • 324(grc) ἦμος deb.
    • 325(grc) κρύπτανδρες deb.
    • 325(grc) ἀνδροφόνειαι deb.
    • 330(grc) ἄνδρες M (recte)
    • 330(grc) ἀμφοτέροις deb.
    • 335(grc) Ἦμος M (recte)
    • 336(grc) ἡμετέρης deb.

    Similienapparat

    • 296(grc) ~ vide supra 288
    • 338(grc) = Od. 9,63.566; 10,134. Vide etiam variationes in Astr. 3,267 (ἄ. ἐ. θ. δ’ ἀλέξαντες κοράκεσσιν); Astr. 5,428 (ἄ. ἐ. θαλάμοιο κοραύνων δυσγενεάων); Astr. 13,92 (ἄ. ἐ. θ. μέγα πλέομεν διὰ χάσμα); Astr. 14,351 (ἄ. ἐ. θανάτου ἄπο μὲν νενοημένοι αὐτοί) (= Astr. 15,35; Astr. 20,53); Astr. 15,336 (ἄ. ἐ. θανάτου χειρῶν τ’ ἀνδρῶν ἀχαρίστων); Astr. 17,182 (ἄ. ἐ. θανάτου τε σαώσαντες καὶ ἑταίρους); Astr. 18,171 (ἄ. ἐ. θανάτου Γρογαλὸν μάντιν νυ ἔχοντες) (= Astr. 19,2); Astr. 20,180 (ἄ. ἐ. θανάτου ζητοῦντες τμῆμα φυλάκτων); Astr. 21,209 (ἄ. ἐ. θανάτου χρονοπλεκτῆρα ἔχοντες)
    • 8(grc) cf. Od. 9,195 (αὐτὰρ ἐγὼ κρίνας ἑτάρων δυοκαίδεκ’ ἀρίστους)
    • 8(grc) κρίνας δύω] cf. Od. 9,90 (ἄνδρε δύω κρίνας)
    • 9-12(grc) cf. Od. 9,174‒175 (ἐλθὼν τῶνδ’ ἀνδρῶν πειρήσομαι, οἵ τινές εἰσιν, ἤ ῥ’ οἵ γ’ ὑβρισταί τε καὶ ἄγριοι οὐδὲ δίκαιοι, / ἦε φιλόξεινοι καί σφιν νόος ἐστὶ θεουδής). Vide etiam Od. 6,120sq.
    • 10(grc) cf. Od. 9,89 (οἵ τινες ἀνέρες εἶεν ἐπὶ χθονὶ σῖτον ἔδοντες)
    • 15(grc) αἰπὺς ὄλεθρος] clausula Hom., vid. e.g. Il. 11,174; 12,345 et al.
    • 16(grc) φῦλα γυναικῶν] = Il. 9,130.361
    • 19(grc) νηλῆϊ μετάλλῳ] variat clausulam Homericam νηλέι χαλκῷ (Il. 3,292; 4,348 et al.)
    • 27(grc) ἀρτήματα] cf. Hdt. 2,69
    • 29(grc) βὰν δ’ ἴμεναι] = Il. 20,32; Od. 18,341.428
    • 29(grc) νῆα μέλαιναν] iunctura Hom., vid. Il. 11,828 (ἐπὶ ν. μ.); Od. 2,430 (ἀνὰ ν. μ.); 3,360 (ἐπὶ ν. μ.) et al.
    • 29(grc) κῆρα φέρουσαι] cf. Il. 3,6; 24,82
    • 31(grc) ἀείσασαν ὀπὶ καλῇ] cf. Od. 5,61 (Calypso): ἀοιδιάουσ’ ὀπὶ καλῇ, 10,221 (Circe): ἀειδούσης ὀπὶ καλῇ
    • 32(grc) μειδιάσασαι] cf. eadem sede Il. 21,491 (μειδόωσα)
    • 35(grc) φιλότητι μιγῆναι] cf. Il. 6,161 (φιλότητι μιγήμεναι); eadem sede Od. 19,266 (φιλότητι μιγεῖσα) et al.
    • 36(grc) variat formulam Homericam φάσγανον/ξίφος ὀξὺ ἐρυσσάμενος παρὰ μηροῦ ( Il. 1,190; Od. 9,300; 10,126 et al.)
    • 37(grc) εἵμασι ποικιλόεσσιν] variat clausulam Hom. εἵματα σιγαλόεντα ( Il. 22,154)
    • 43(grc) κλουβί] nomen ngr., vid. Glossarium
    • 43(grc) νεώτεροι ἄνδρες] iunctura Hom., vid. Od. 3,363
    • 47(grc) ἄλλοθεν ἄλλη] clausula Hom. (sed solum de viris), vid. Il. 9,311; 13,551 et al.
    • 49(grc) cf. Il. 1,599; Od. 8,326 (ἄσβεστος δ’ ἂρ ἐνῶρτο γέλως μακάρεσσι θεοῖσι). Vide etiam Astr. 9,108; Astr. 10,137; Astr. 14,86.245; Astr. 15,324; Astr. 23,108
    • 53(grc) μήδεα φωτῶν] cf. Od. 6,129 (μήδεα φωτός). Vide etiam 103.114.156; Astr. 9,122.174.288; Astr. 16,37.59.171.220.287.330.352
    • 56(grc) ἐς ἠέλιον καταδύντα] clausula Hom., vid. Il. 1,601 et al. Cf. etiam in 155; Astr. 3,263 (ἐς ἠέλιον δ’ ἀναδύντα); Astr. 9,140; Astr. 14,186
    • 57(grc) σμερδαλέα στενάχοντε] variat formulam Hom. σμερδαλέα ἰάχων (Ε 302; Θ 321; Π 785 et al.) bzw. σμερδαλέον δ’ ᾤμωξεν (Σ 35)
    • 60(grc) κτάμεναι μεμαυῖαι] iunctura Hom. (κτάμεναι μεμαώς), vid. ( Il. 5,301; 17,8)
    • 60(grc) νηλέι χαλκῷ] = Il. 3,292; 4,348 et al.
    • 62(grc) σκέδασαν ἄλλυδις ἄλλη] cf. Od. 5,369 (διεσκέδασ’ ἄλλυδις ἄλλῃ)
    • 63(grc) γλυκὺν ὕπνον] cf. Od. 2,395; 10,548 et al.
    • 64(grc) δύσετο δ’ ἠέλιος δνοφερὸν καὶ ἐπὶ κνέφας ἦλθεν] cf. Il. 1,475 et sim.: ἦμος δ’ ἠέλιος κατέδυ καὶ ἐπὶ κνέφας ἦλθεν und H 465 δύσετο δ’ ἠέλιος et al.
    • 65(grc) ἐμείναμεν Ἠόα δῖαν] = Hom. Od. 9,151.306.436 et al. (edd. recc. Ἠῶ δῖαν). Vide etiam Astr. 12,149; Astr. 15,197
    • 65sq.(grc) ~ Od. 9, 151sq.
    • 66(grc) = Il. 1,477 et al. Vide etiam 335; Astr. 3,250.264; Astr. 5,308; Astr. 9,207; Astr. 11,157; Astr. 12,150.171; Astr. 15,198
    • 67(grc) ξεινιακή] forma apud veteres non legitur, sed cf. ξεινικός
    • 72(grc) Τῇσιν ἡγεμόνευσε γυνὴ βασίλεια ἀμύμων] cf. Od. 3,386 (τοῖσιν δ’ ἡγεμόνευε ... Νέστωρ); 8,4.421 et al.
    • 74(grc) χρύσειον καὶ σκῆπτρον χερσὶν ἔχουσα] cf. Od. 11,569 (χρύσεον σκῆπτρον ἔχοντα)
    • 76(grc) αἴθοπα οἶνον] = Il. 1,462 et al. Vide etiam Astr. 5,221
    • 80sq.(grc) cf. etiam Astr. 3,143sq.; Astr. 5,218sq.Astr. 5,335sq.; Astr. 6,38sq.; Astr. 12,145sq.; Astr. 14,339sq.; Astr. 21,172sq.
    • 84(grc) ὀξὺ βόωσεν] cf. eadem sede Il. 17,89 (ὀξὺ βοήσας)
    • 93(grc) ῥέε αἷμα κελαινόν] cf. Homericum (ἔ)ρεεν αἷμα κελαινεφές ( Il. 4,140; Od. 11,36)
    • 98(grc) ἔπος ἔφατ’ ἔκ τ’ ὀνόμαζε] cf. Il. 1,361 et al. Vide etiam Astr. 7,16; Astr. 9,225
    • 101(grc) Τέθναθι] = Il. 22,365 (Achilles ad Hectorem). Vide etiam Astr. 5,294; Astr. 7,17; Astr. 12,462; Astr. 15,291
    • 116(grc) ἔργα ἐρώτων] cf. Od. 11,246 (φιλοτήσια ἔργα)
    • 120(grc) θυρίον ῥ’ ἀνέωξαν] cf. Od. 10,389 (θύρας δ’ ἀνέωξε συφειοῦ)
    • 132-135(grc) cf. Od. 3,71‒74 (ὦ ξεῖνοι, τίνες ἐστέ; πόθεν πλεῖθ’ ὑγρὰ κέλευθα; / ἦ τι κατὰ πρῆξιν ἢ μαψιδίως ἀλάλησθε / οἷά τε ληϊστῆες ὑπεὶρ ἅλα, τοί τ’ ἀλόωνται / ψυχὰς παρθέμενοι, κακὸν ἀλλοδαποῖσι φέροντες;); 9,252‒255; h.Ap. 452‒455
    • 136(grc) cf. Od. 4,375 (ὣς ἔφατ’, αὐτὰρ ἐγώ μιν ἀμειβόμενος προσέειπον) et al. Vide etiam Astr. 5,33; Astr. 8,270; Astr. 11,29; Astr. 19,33
    • 138-145(grc) cf. etiam Astr. 11,31‒38
    • 143(grc) εἰλήλουθα πόλιν] cf. Il. 5,204 (ἐς Ἴλιον εἰλήλουθα); 21,81.156 et al.
    • 145(grc) κρατερῶς ἐπίτελλον] cf. iuncturam Homericam κρατερὸν δ’ ἐπὶ μῦθον ἔτελλε ( Il. 1, 25.326 et al.). Vide etiam Astr. 3,53; Astr. 5,39; Astr. 14,164
    • 163(grc) ὣς ἐφάμην] cf. Od. 4,382.398.471 et al.
    • 163(grc) de toto versu cf. etiam Astr. 5,55.421; Astr. 11,94; Astr. 19,63
    • 164(grc) ἣ δ’ ἀπαμειβομένη προσεφώνεε] cf. Il. 8,292; 14,242 et al.
    • 170(grc) πεπνυμένοι ἐσμέν] cf. Od. 3,20 (πεπνυμένος ἐστίν).328 et al.
    • 172sq.(grc) versus saepius in Astr. repetuntur, vide 180sq.; Astr. 8,146sq.; Astr. 15,195sq.
    • 172(grc) ἀποπαυσέμεναι] cf. eadem sede Il. 5,288 (ἀποπαύσασθαι)
    • 172(grc) σίτοιο πάσασθαι] cf. Od. 9,93 (λωτοῖο πάσασθαι)
    • 173(grc) γλυκὺν ὕπνον] iunctura Hom., vid. Od. 2,395 et al.
    • 184(grc) μάλα γὰρ μέγας ἠέλιος ἦν] cf. Od. 10,171.180 (μάλα γὰρ μέγα θηρίον ἦεν). Vide etiam supra Astr. 1,79
    • 189(grc) παννύχιοι … δαῖτα] cf. Il. 7,475‒477 (τίθεντο δὲ δαῖτα θάλειαν. / παννύχιοι ... / δαίνυντο)
    • 196(grc) ἡμεῖς δ’ ἑζόμενοι δάσαμεν κρέα καὶ μέθυ ἡδύ] cf. Od. 9,162.557 et al. (ἥμεθα δαινύμενοι κρέα τ’ ἄσπετα καὶ μέθυ ἡδύ)
    • 202(grc) τοιγὰρ ἐγὼν ἐρέω] vide comm. ad Astr. 1,12
    • 203(grc) = Astr. 1,10 et al.
    • 204(grc) μυθήσασθαι] clausula Hom., vid. Il. 1,74.291 et al.
    • 206(grc) cf. Od. 9,366 (Οὖτις ἔμοιγ’ ὄνομα· Οὖτιν δέ με κικλήσκουσι). Vide etiam supra Astr. 1,201
    • 210(grc) νηῒ μελαίνῃ] = Il. 1,300 et al. Vide etiam Astr. 5,339.345.357; Astr. 7,62; Astr. 9,325; Astr. 10,66; Astr. 11,255.296; Astr. 12,334; Astr. 13,88; Astr. 14,45.136.231.307.321; Astr. 16,166.298; Astr. 17,22.45.110.165.175; Astr. 19,180; Astr. 20,151; Astr. 21,176; Astr. 22,114; Astr. 24,50
    • 218(grc) μείζονά τ’ ἰσχυρὸν βαρυτώτατον οὐκ ὀλίγον περ] cf. Od. 8,187 (μείζονα καὶ πάχετον, στιβαρώτερον οὐκ ὀλίγον περ)
    • 230(grc) ἔπεσιν μὲν ἀποσταδὰ λυγρολόγοισιν] cf. Od. 6,143.146 (ἐπέεσσιν ἀποσταδὰ μειλιχίοισι). Vide etiam Astr. 13,148; Astr. 18,56
    • 234(grc) προπαγάνδης] cf. ngr. προπαγάνδα
    • 271(grc) θυμὸς ἄνωγεν] clausula Hom., vid. Il. 8,322 (θ. ἀνώγει); 14,195 (θ. ἄνωγεν) et al.
    • 279(grc) ἐγὼν ἀγορὴν θεμένη ἑτάρας προσέειπον] imitatur versum Homericum καὶ τότ’ ἐγὼν ἀγορὴν θέμενος μετὰ πᾶσιν ἔειπον ( Od. 9,171; 10,188; 12,319)
    • 281(grc) ὅρκον ὄμοσσαν] clausula Hom., vid. Il. 23,42 (ὅρκον ὄμοσσεν); Od. 5,178 (ὅρκον ὀμόσσαι)
    • 290(grc) δῶμα φύλασσεν] cf. eadem sede Od. 5,208 (δῶμα φυλάσσοις) et al.
    • 293(grc) δωμοφύλαξ] apud veteres non legitur
    • 318(grc) ἐτέταρπε φίλον κῆρ] cf. Od. 1,310 (τεταρπόμενός τε φίλον κῆρ)
    • 323(grc) ἀρήϊα ἔργα] cf. iuncturam Hom. ἀρήια τεύχεα ( Il. 6,340 et al.)
    • 334(grc) vide supra 196

    Handschriftenapparat

    • 1(grc) Ἀστροναυτιλίας] -ίης M
    • 2(grc) τῶν] deest in M
    • 278a-b(grc) om. E πόθον φωτοφίλον περ ἐνισπεῖν τολμήσασαι / ἔχθρος λεσβιακῶν ἰδὲ καὶ τὸ θέλημα φόνοιο M
    • post 279(grc) M primum Κέκλυτέ μευ μυθων
    • 311a(grc) om. E λάθρα διὰ σκύλακας· θαυμαστὰ γὰρ ἔργα τέτυκτο M
    • 3(grc) τοι] περ M
    • 7(grc) δ’ M post ζαπέδῳ
    • 11sq.(grc) M i.m. add.
    • 26(grc) ἱμάντια] ἐσθήματα M a.c.
    • 72(grc) γ’ M post βασίλεια
    • 90(grc) γ’ M post σμερδαλέῃ et τάχα
    • 94(grc) δ’ M post μεγάλη
    • 100(grc) μεταθήτωρ] -αφήζων M
    • 115(grc) M i.m. add.
    • 117(grc) ἁπάσας] ἐξαῦτις M
    • 128(grc) κεκάλυψεν] ἐκα- M a.c.
    • 130(grc) δ’ M post γλώσσῃ
    • 131(grc) Φράντα μεταφρήζων] ὁ παντομεταφρήζων M
    • 132(grc) γλαφυρὸν] ζακενὸν M a.c.
    • 154(grc) γ’] περ M
    • 163(grc) μεταθήτωρ] -αφρήζων M
    • 167(grc) γε] δὲ M
    • 181(grc) πρηξάμεναι] -ξέμεναι M
    • 205(grc) γ’ M post θέμεθλα
    • 208(grc) τῶν γενεῶν μεχανίστα] μηχανίστης γενεάων M
    • 209(grc) δ’ M post πλάνῃ
    • 214(grc) M i.m. add.
    • 223(grc) ὕμ’] μὲν M
    • 234(grc) προπαγάνδης] πτερόεντα M
    • 239(grc) πλανήτῃ] τῷ πλάνῃ M a.c.
    • 278(grc) καὶ] περ M
    • 284(grc) λεσβιακῇσι] -σιν M
    • 288(grc) γε] τε M
    • 296(grc) γε] τε M
    • 297(grc) γε] τε M
    • 305(grc) τοι] περ M
    • 308(grc) τοὺς] τοὔνεκα M a.c.
    • 314(grc) τοι] περ M
    • 340(grc) κόσμον] ὀρανὸν M a.c.
    • 340(grc) λελιπόντες] -πώτες M

    Kommentar

    • 278a-b(grc) Zusatzverse in M: „und wagten ihre Liebe zu Männern, den Hass auf die lesbischen Frauen und den Mordwunsch zu sagen“.
    • 311a(grc) Zusatzvers in M: „heimlich wegen der jungen Hunde: es waren wunderbare Werke“.
    • 26(grc) ἱμάντια] Der tschechischen Übersetzung nach zu urteilen hat Křesadlo offensichtlich die Wörter ἱμάτια („Kleidungsstücke/Oberkleider“) und ἱμάντια („kleine Riemen“) verwechselt.
    • 80f.(grc) Bei dem angedachten „Gebet“ handelt es sich für die Raumfahrer insofern im besonderen Maße um eine Geste der Verzweiflung, da es sich bei ihnen, wie einmal ausdrücklich gesagt wird, um Atheisten handelt. Siehe Astr. 21,172 (ἄθεοι).
    • 99f.(grc) Franta als Übersetzer erscheint im Epos immer als Übersetzer wörtlicher Rede. Μετέθηκε τὸ ῥῆμα ist die in der Astronautilia übliche Formel dafür.
    • 132‒135(grc) In der Astronautilia häufig benutzter Formeltext (= Astr. 5,29‒32; Astr. 11,25‒28; Astr. 21,53‒56.125‒128) nach Od. 3,71‒74 bzw. 9,252‒255 (= h.Ap. 452‒455). In Od. 3 fragt Nestor Telemach und Mentor mit diesen Versen nach ihrer Identität, in Od. 9 Polyphem den Odysseus. Zur Verbindung von Raubzügen und Handel bei den frühen Griechen vgl. Thuc. 1,5,1‒3; Patzek 2009, 79‒81. Das Verhältnis zu Raubzügen in der Odyssee ist ambivalent, siehe  , 164f. (zu Astr. 3,71‒74). Als wohlbegründet erweist sich die Frage durch die zweimalige Begegnung mit realen „Weltraumpiraten“ in Astr. 17 und Astr. 20.
    • 186f.(grc) Das Reinigen des Marktplatzes vom Blut erinnert an die Reinigung von Odysseusʼ Haus nach dem Freiermord in der Odyssee, vgl. Od. 22,435‒456.
    • 191-195(grc) Die elektrischen Lampen und vier Monde sind ein verfremdendes Element gegenüber dem homerischen Vorbild.
    • 206(grc) Der Name Tethis erinnert an die Mutter des Achill (Θέτις). Er passt insofern, als die Biologin Tethis ebenfalls wieder starke Männer für die Frauen des Planeten gezüchtet hat. Vielleicht denkt der Autor aber auch an Τηθύς, die Mutter aller Götter (vgl. Il. 14,201).
    • 217(grc) ῥαδιόφωνον]„Radiofon“ist ein lateinisch-griechisches Kunstwort (lat. radius ‒ „Strahl“, gr. φωνή ‒ „Stimme“). Im Englischen ist es laut OED zuerst 1881 für einen Apparat „for the production of sound by intermittent radiant energy“ belegt. Siehe OED XIII 105 s.v. „radiophone“. Im Sinne eines „Radiotelefons“ ist es ab 1919 zu finden. Vgl. ebd. 2. Bei diesem Radiofon handelt es sich offensichtlich um ein Gerät zur Langstreckenkommunikation. Später erfährt man, dass nicht nur die lesbischen Frauen „Radiofone“ besitzen, sondern auch Nemos gesamte Mannschaft (Astr. 5,344). Der Autor vergleicht sie einmal mit einem „schnurlosen Telefon“ (Astr. 7,145f.). Ihrer Form nach sind es aber nach Astr. 24,131f. zu urteilen nur kleine Empfangsgeräte im Ohr. Ausführlicher wird Aussehen und Technik im tschechischen Vorspann geschildert (siehe Astr. Vorspann,134–141). Der bioplastische Roboter Franta hat sogar ein integriertes„Bioradiofon“(Astr. 9,61; Astr. 16,122‒125), das er im Falle einer Beschädigung mit seinen körpereigenen Kräften „regenerieren“ kann (Astr. 9,363‒366). Durch dieses Bioradiofon ist er direkt mit dem Schiffscomputer Caesar verbunden (Astr. 5,338‒343; Astr. 12,333‒337). Es dient aber auch der Kommunikation zwischen Schiff und „Außenteams“ (XV 86f. ‒ Hier teilt Nemo dem Schiff mit, dass das „Außenteam“ sich zum lokalen König begibt). Somit dürften diese „Radiofone“ etwa dem in den Star Trek-Serien verwendeten „Communicator“ entsprechen. Diese sind inspiriert durch den berühmten Sci-Fi-Film „Forbidden Planet“ (USA 1956, Regie Fred M. Wilcox). Vgl. Wikipedia s.v. „Alarm im Weltraum“ [Stand 9. Mai 2012]. Schließlich wird das Schiffsradiofon noch zur Schiff-zu-Schiff-Kommunikation genutzt (Astr. 17,7 al.). Siehe auch 231; Astr. 5,338.344; Astr. 7,146.162.197 (ῥαδιοφωνεύων); Astr. 9,38.61 (βιοραδιόφωνον).363 (βιοραδιοφώνῳ); Astr. 10,181 (ῥαδιοφωνοῦντες); Astr. 11,289; Astr. 15,86; Astr. 16,122.124 (βιοραδιόφωνον).188.316 (ῥαδιοφωνήσας); Astr. 17,7 (ῥαδιοφώνησαν).19.40.161 [159] (ῥαδιοφωνεῖν); Astr. 20,18.36.166 (ῥαδιοφωνήσας); Astr. 24,8 (ῥαδιοφωνήσας).67 (ῥαδιοφωνεύων).74 (ῥαδιοφωνήσας).131 (ῥαδιοφωνήσας). Zur divergierenden Schreibung ῥηδιο-/ῥαδιο- siehe Editionsrichtlinien I (zu M).
    • 293(grc) κουστῶδα] Die feminine Form custoda ist im Lateinischen nicht belegt. Es soll sich wohl um einen gräzisierten Akkusativ der Grundform *κουστώς handeln (= custodem). custos kann im Lateinischen sowohl feminin als auch maskulin sein. Vgl. OLD 479 s.v. custos. LSJ 1996 führen als Lehnwörter im Griechischen nur die Formen κουστωδία (= lat. custodia) und κούστωρ (= lat. custos) auf.
    • 294(grc) Ῥωμαϊκῷ μύθῳ] Zum Verweis auf das Lateinische vgl. Komm. Astr. 1,17.
    • 300(grc) Metrisch ungewöhnlich ist, dass ἴμεν als Doppelkürze gemessen werden muss, obwohl ein konsonantisch anlautendes Wort folgt.

    Indizes

    Metrische Daten

    Downloads

    Gesamtdownload, Datenmodell und Weiteres unter Downloads & Dokumentation

    Filter (Text)
      • Textkritischer Apparat
      • Handschriftenapparat
      • Similienapparat
      • Kommentare
      • Metrikauszeichnung (⏑‒)
      • Monosyllaba
      • Spondiaci
      • Neologismen
      • Versus tetracoli(vt)
      • Indexreferenzen
    Link in Zwischenablage kopiert