Text
Über die lesbischen Frauen
Achtung: der diplomatische Text wird noch nachkollationiert.
M f. 8v
T p. 10
E p. 10
Ἀστροναυτιλίας βἈστροναυτιλίας β
Der Astronautilia zweiter Gesang
Hvězdoplavby zpěv druhý
Αὐτὰρ ὡς πλέομεν βάθεσιν κόσμοιο κενοῖοΑὐτὰρ ὡς πλέομεν βάθεσιν κόσμοιο κενοῖο Aber als wir in den Tiefen des leeren Kosmos fuhren Avšak když tedy jsme pluli tu propastmi prázdného kosmu Μανδὺν ζητοῦντες καὶ μῆλον κοσμοθεωροῦνΜανδὺν ζητοῦντες καὶ μῆλον κοσμοθεωροῦν auf der Suche nach Mandys und dem kosmosbetrachtenden Schaf, Mandyse hledajíce a ovci jež sleduje vesmír ἠέλιον ξεῖνόν τοι ἀφίκομεθ’ ἠὲ περίσσονἠέλιον ξεῖνόν τοι ἀφικόμεθ’ ἠὲ περίσσον kamen wir zu einer fremden und gewaltigen Sonne. přišli jsme k cizímu slunci a divnému na pohledění,
ἀλλὰ φυλακτῆρες πόλεος τηλοῦ ἀπονόσφιν
sondern Wächter einer fernliegenden Stadt
ale strážcové města, jež odtud daleko leží.
M f. 12v
πλάνην ναιόμενοι, τὸν Γαίην κικλήσκουσιν,πλάνην ναιόμενοι, τὸν Γαίην κικλήσκουσιν,
und bewohnen einen Planeten, den man Erde nennt,
Bydlíme na planetě a ta se nazývá Zemí,
ἀλλοδαπὸν ξεῖνον· τηλοῦθεν κοσμοοδεύωνἀλλοδαπὸν ξεῖνον· τηλοῦθεν κοσμοοδεύων
fremd und fern: Von fern her bereise ich den Kosmos
vzdálené tobě a cizí; a zdaleka vesměrnou poutí
εἰλήλουθα πόλιν καὶ ἄστερα σιγαλοένταεἰλήλουθα πόλιν καὶ ἀστέρα σιγαλόεντα
und kam zu der Stadt und den glänzenden Sternen
přišel jsem do tvojí obce a na tvou planetu jasnou
Μανδὺν ζητοῦντες καὶ μῆλον κοσμοθεωροῦν.
auf der Suche nach Mandys und dem Schaf, das den Kosmos bewacht.
Mandyse hledajíce a ovci, jež sleduje vesmír.
- Hs.:
- (grc) Ἀστροναυτιλίας] -ίης M
- Hs.:
- (grc) τῶν] deest in M
Αὐτὰρ ὡς πλέομεν βάθεσιν κόσμοιο κενοῖοΑὐτὰρ ὡς πλέομεν βάθεσιν κόσμοιο κενοῖο Aber als wir in den Tiefen des leeren Kosmos fuhren Avšak když tedy jsme pluli tu propastmi prázdného kosmu Μανδὺν ζητοῦντες καὶ μῆλον κοσμοθεωροῦνΜανδὺν ζητοῦντες καὶ μῆλον κοσμοθεωροῦν auf der Suche nach Mandys und dem kosmosbetrachtenden Schaf, Mandyse hledajíce a ovci jež sleduje vesmír ἠέλιον ξεῖνόν τοι ἀφίκομεθ’ ἠὲ περίσσονἠέλιον ξεῖνόν τοι ἀφικόμεθ’ ἠὲ περίσσον kamen wir zu einer fremden und gewaltigen Sonne. přišli jsme k cizímu slunci a divnému na pohledění,
- Krit.:
- (grc) ἀφικόμεθ’ deb.(grc) ἠὲ] ἠδὲ deb.(grc) περισσόν deb.
- Hs.:
- (grc) τοι] περ M
- Krit.:
- (grc) πλανῆται deb.
- Krit.:
- (grc) ὅς τε M a.c.
- Krit.:
- (grc) ἐσσύμενοι M (recte)
- Hs.:
- (grc) δ’ M post ζαπέδῳ
- Sim.:
- (grc) cf. Od. 9,195 (αὐτὰρ ἐγὼ κρίνας ἑτάρων δυοκαίδεκ’ ἀρίστους)(grc) κρίνας δύω] cf. Od. 9,90 (ἄνδρε δύω κρίνας)
- Krit.:
- (grc) χώρηνδ’ deb.
- Sim.:
- (grc) 9-12: cf. Od. 9,174‒175 (ἐλθὼν τῶνδ’ ἀνδρῶν πειρήσομαι, οἵ τινές εἰσιν, ἤ ῥ’ οἵ γ’ ὑβρισταί τε καὶ ἄγριοι οὐδὲ δίκαιοι, / ἦε φιλόξεινοι καί σφιν νόος ἐστὶ θεουδής). Vide etiam Od. 6,120sq.
- Krit.:
- (grc) εἶεν M (recte)
- Sim.:
- (grc) cf. Od. 9,89 (οἵ τινες ἀνέρες εἶεν ἐπὶ χθονὶ σῖτον ἔδοντες)
- Hs.:
- (grc) 11sq.: M i.m. add.
- Krit.:
- (grc) οἳ δ’ deb.
- Krit.:
- (grc) εἰσῆλθον deb.
- Sim.:
- (grc) αἰπὺς ὄλεθρος] clausula Hom., vid. e.g. Il. 11,174; 12,345 et al.
- Sim.:
- (grc) φῦλα γυναικῶν] = Il. 9,130.361
- Krit.:
- (grc) ἅπαντας M: ἅπανας E
- Sim.:
- (grc) νηλῆϊ μετάλλῳ] variat clausulam Homericam νηλέι χαλκῷ (Il. 3,292; 4,348 et al.)
- Krit.:
- (grc) ἐϋτύκτου deb.
- Krit.:
- (grc) Ἦμος deb.
- Hs.:
- (grc) ἱμάντια] ἐσθήματα M a.c.
- Anm.:
- (grc) ἱμάντια] Der tschechischen Übersetzung nach zu urteilen hat Křesadlo offensichtlich die Wörter ἱμάτια („Kleidungsstücke/Oberkleider“) und ἱμάντια („kleine Riemen“) verwechselt.
- Krit.:
- (grc) θ’ ὅρμους deb.
- Sim.:
- (grc) ἀρτήματα] cf. Hdt. 2,69
- Sim.:
- (grc) βὰν δ’ ἴμεναι] = Il. 20,32; Od. 18,341.428(grc) νῆα μέλαιναν] iunctura Hom., vid. Il. 11,828 (ἐπὶ ν. μ.); Od. 2,430 (ἀνὰ ν. μ.); 3,360 (ἐπὶ ν. μ.) et al.(grc) κῆρα φέρουσαι] cf. Il. 3,6; 24,82
- Sim.:
- (grc) ἀείσασαν ὀπὶ καλῇ] cf. Od. 5,61 (Calypso): ἀοιδιάουσ’ ὀπὶ καλῇ, 10,221 (Circe): ἀειδούσης ὀπὶ καλῇ
- Krit.:
- (grc) γλυκερῶς deb.
- Sim.:
- (grc) μειδιάσασαι] cf. eadem sede Il. 21,491 (μειδόωσα)
- Sim.:
- (grc) φιλότητι μιγῆναι] cf. Il. 6,161 (φιλότητι μιγήμεναι); eadem sede Od. 19,266 (φιλότητι μιγεῖσα) et al.
- Sim.:
- (grc) variat formulam Homericam φάσγανον/ξίφος ὀξὺ ἐρυσσάμενος παρὰ μηροῦ ( Il. 1,190; Od. 9,300; 10,126 et al.)
- Krit.:
- (grc) ποικιλόεσσιν deb.
- Sim.:
- (grc) εἵμασι ποικιλόεσσιν] variat clausulam Hom. εἵματα σιγαλόεντα ( Il. 22,154)
- Krit.:
- (grc) ληϊσάαντο deb.
- Krit.:
- (grc) ἦγον M (recte)
- Krit.:
- (grc) κλουβὶ deb.
- Sim.:
- (grc) κλουβί] nomen ngr., vid. Glossarium(grc) νεώτεροι ἄνδρες] iunctura Hom., vid. Od. 3,363
- Krit.:
- (grc) θήλυές γ’ deb.
- Krit.:
- (grc) μεγάλῃσί τε deb.
- Sim.:
- (grc) ἄλλοθεν ἄλλη] clausula Hom. (sed solum de viris), vid. Il. 9,311; 13,551 et al.
- Krit.:
- (grc) ἐνῶρτο deb.
- Sim.:
- (grc) cf. Il. 1,599; Od. 8,326 (ἄσβεστος δ’ ἂρ ἐνῶρτο γέλως μακάρεσσι θεοῖσι). Vide etiam Astr. 9,108; Astr. 10,137; Astr. 14,86.245; Astr. 15,324; Astr. 23,108
- Krit.:
- (grc) ἀγαυοὺς deb.
- Krit.:
- (grc) ἑλοῦσαι deb.
- Krit.:
- (grc) καταδύντα deb.
- Sim.:
- (grc) ἐς ἠέλιον καταδύντα] clausula Hom., vid. Il. 1,601 et al. Cf. etiam in 155; Astr. 3,263 (ἐς ἠέλιον δ’ ἀναδύντα); Astr. 9,140; Astr. 14,186
- Krit.:
- (grc) σμερδαλέα M (recte)
- Sim.:
- (grc) σμερδαλέα στενάχοντε] variat formulam Hom. σμερδαλέα ἰάχων (Ε 302; Θ 321; Π 785 et al.) bzw. σμερδαλέον δ’ ᾤμωξεν (Σ 35)
- Krit.:
- (grc) ἀμφὶ deb.
- Krit.:
- (grc) ἅλις deb.
- Sim.:
- (grc) κτάμεναι μεμαυῖαι] iunctura Hom. (κτάμεναι μεμαώς), vid. ( Il. 5,301; 17,8)(grc) νηλέι χαλκῷ] = Il. 3,292; 4,348 et al.
- Krit.:
- (grc) ἀπό γ’ deb.
- Sim.:
- (grc) σκέδασαν ἄλλυδις ἄλλη] cf. Od. 5,369 (διεσκέδασ’ ἄλλυδις ἄλλῃ)
- Sim.:
- (grc) γλυκὺν ὕπνον] cf. Od. 2,395; 10,548 et al.
- Krit.:
- (grc) δνοφερὸν deb.(grc) ἐπὶ deb.
- Sim.:
- (grc) δύσετο δ’ ἠέλιος δνοφερὸν καὶ ἐπὶ κνέφας ἦλθεν] cf. Il. 1,475 et sim.: ἦμος δ’ ἠέλιος κατέδυ καὶ ἐπὶ κνέφας ἦλθεν und H 465 δύσετο δ’ ἠέλιος et al.
- Sim.:
- (grc) ἐμείναμεν Ἠόα δῖαν] = Hom. Od. 9,151.306.436 et al. (edd. recc. Ἠῶ δῖαν). Vide etiam Astr. 12,149; Astr. 15,197(grc) 65sq.: ~ Od. 9, 151sq.
- Krit.:
- (grc) Ἦμος deb.
- Sim.:
- (grc) = Il. 1,477 et al. Vide etiam 335; Astr. 3,250.264; Astr. 5,308; Astr. 9,207; Astr. 11,157; Astr. 12,150.171; Astr. 15,198
- Sim.:
- (grc) ξεινιακή] forma apud veteres non legitur, sed cf. ξεινικός
- Sim.:
- (grc) Τῇσιν ἡγεμόνευσε γυνὴ βασίλεια ἀμύμων] cf. Od. 3,386 (τοῖσιν δ’ ἡγεμόνευε ... Νέστωρ); 8,4.421 et al.
- Hs.:
- (grc) γ’ M post βασίλεια
- Sim.:
- (grc) χρύσειον καὶ σκῆπτρον χερσὶν ἔχουσα] cf. Od. 11,569 (χρύσεον σκῆπτρον ἔχοντα)
- Krit.:
- (grc) κατ’ deb.
- Sim.:
- (grc) αἴθοπα οἶνον] = Il. 1,462 et al. Vide etiam Astr. 5,221
- Krit.:
- (grc) περὶ deb.
- Sim.:
- (grc) 80sq.: cf. etiam Astr. 3,143sq.; Astr. 5,218sq.Astr. 5,335sq.; Astr. 6,38sq.; Astr. 12,145sq.; Astr. 14,339sq.; Astr. 21,172sq.
- Anm.:
- (grc) 80f.: Bei dem angedachten „Gebet“ handelt es sich für die Raumfahrer insofern im besonderen Maße um eine Geste der Verzweiflung, da es sich bei ihnen, wie einmal ausdrücklich gesagt wird, um Atheisten handelt. Siehe Astr. 21,172 (ἄθεοι).
- Sim.:
- (grc) ὀξὺ βόωσεν] cf. eadem sede Il. 17,89 (ὀξὺ βοήσας)
- Krit.:
- (grc) ἀγορῆφι deb.
- Krit.:
- (grc) ταρφέες M (recte)
- Krit.:
- (grc) ἀνάϊξαν M (recte)
- Hs.:
- (grc) γ’ M post σμερδαλέῃ et τάχα
- Sim.:
- (grc) ῥέε αἷμα κελαινόν] cf. Homericum (ἔ)ρεεν αἷμα κελαινεφές ( Il. 4,140; Od. 11,36)
- Hs.:
- (grc) δ’ M post μεγάλη
- Sim.:
- (grc) ἔπος ἔφατ’ ἔκ τ’ ὀνόμαζε] cf. Il. 1,361 et al. Vide etiam Astr. 7,16; Astr. 9,225
- Krit.:
- (grc) μοὶ γὰρ ἐβοήθει deb.
- Anm.:
- (grc) 99f.: Franta als Übersetzer erscheint im Epos immer als Übersetzer wörtlicher Rede. Μετέθηκε τὸ ῥῆμα ist die in der Astronautilia übliche Formel dafür.
- Hs.:
- (grc) μεταθήτωρ] -αφήζων M
- Krit.:
- (grc) ἀρίστους deb.
- Sim.:
- (grc) Τέθναθι] = Il. 22,365 (Achilles ad Hectorem). Vide etiam Astr. 5,294; Astr. 7,17; Astr. 12,462; Astr. 15,291
- Krit.:
- (grc) Ταῦτα deb.(grc) ἀρίστους deb.
- Krit.:
- (grc) στωλῆφι deb.
- Krit.:
- (grc) ἐμβαίνουσα M (recte)(grc) εἰσῆλθεν deb.
- Krit.:
- (grc) ἦρξε deb.
- Hs.:
- (grc) M i.m. add.
- Sim.:
- (grc) ἔργα ἐρώτων] cf. Od. 11,246 (φιλοτήσια ἔργα)
- Hs.:
- (grc) ἁπάσας] ἐξαῦτις M
- Krit.:
- (grc) ἰδέσθαι deb.
- Krit.:
- (grc) θύριόν ῥ’ deb.(grc) ἀνέῳξαν deb.
- Sim.:
- (grc) θυρίον ῥ’ ἀνέωξαν] cf. Od. 10,389 (θύρας δ’ ἀνέωξε συφειοῦ)
- Krit.:
- (grc) ἐξῆλθον deb.
- Krit.:
- (grc) συνιστάσθην deb.
- Krit.:
- (grc) ἰδέσθαι deb.
- Krit.:
- (grc) σκῆπτρον deb.
- Hs.:
- (grc) κεκάλυψεν] ἐκα- M a.c.
- Krit.:
- (grc) γλώσσῃ M (recte)
- Hs.:
- (grc) δ’ M post γλώσσῃ
- Hs.:
- (grc) Φράντα μεταφρήζων] ὁ παντομεταφρήζων M
- Krit.:
- (grc) ξεῖνοι τίνες ἐστέ M (recte)
- Sim.:
- (grc) 132-135: cf. Od. 3,71‒74 (ὦ ξεῖνοι, τίνες ἐστέ; πόθεν πλεῖθ’ ὑγρὰ κέλευθα; / ἦ τι κατὰ πρῆξιν ἢ μαψιδίως ἀλάλησθε / οἷά τε ληϊστῆες ὑπεὶρ ἅλα, τοί τ’ ἀλόωνται / ψυχὰς παρθέμενοι, κακὸν ἀλλοδαποῖσι φέροντες;); 9,252‒255; h.Ap. 452‒455
- Hs.:
- (grc) γλαφυρὸν] ζακενὸν M a.c.
- Anm.:
- (grc) 132‒135: In der Astronautilia häufig benutzter Formeltext (= Astr. 5,29‒32; Astr. 11,25‒28; Astr. 21,53‒56.125‒128) nach Od. 3,71‒74 bzw. 9,252‒255 (= h.Ap. 452‒455). In Od. 3 fragt Nestor Telemach und Mentor mit diesen Versen nach ihrer Identität, in Od. 9 Polyphem den Odysseus. Zur Verbindung von Raubzügen und Handel bei den frühen Griechen vgl. Thuc. 1,5,1‒3; Patzek 2009, 79‒81. Das Verhältnis zu Raubzügen in der Odyssee ist ambivalent, siehe , 164f. (zu Astr. 3,71‒74). Als wohlbegründet erweist sich die Frage durch die zweimalige Begegnung mit realen „Weltraumpiraten“ in Astr. 17 und Astr. 20.
- Krit.:
- (grc) ἦ deb. (ἤ M)
- Krit.:
- (grc) Ὣς M
- Sim.:
- (grc) cf. Od. 4,375 (ὣς ἔφατ’, αὐτὰρ ἐγώ μιν ἀμειβόμενος προσέειπον) et al. Vide etiam Astr. 5,33; Astr. 8,270; Astr. 11,29; Astr. 19,33
- Sim.:
- (grc) 138-145: cf. etiam Astr. 11,31‒38
- Krit.:
- (grc) οὐχί deb.
ἀλλὰ φυλακτῆρες πόλεος τηλοῦ ἀπονόσφιν
sondern Wächter einer fernliegenden Stadt
ale strážcové města, jež odtud daleko leží.
M f. 12v
πλάνην ναιόμενοι, τὸν Γαίην κικλήσκουσιν,πλάνην ναιόμενοι, τὸν Γαίην κικλήσκουσιν,
und bewohnen einen Planeten, den man Erde nennt,
Bydlíme na planetě a ta se nazývá Zemí,
ἀλλοδαπὸν ξεῖνον· τηλοῦθεν κοσμοοδεύωνἀλλοδαπὸν ξεῖνον· τηλοῦθεν κοσμοοδεύων
fremd und fern: Von fern her bereise ich den Kosmos
vzdálené tobě a cizí; a zdaleka vesměrnou poutí
εἰλήλουθα πόλιν καὶ ἄστερα σιγαλοένταεἰλήλουθα πόλιν καὶ ἀστέρα σιγαλόεντα
und kam zu der Stadt und den glänzenden Sternen
přišel jsem do tvojí obce a na tvou planetu jasnou
- Krit.:
- (grc) ἀστέρα σιγαλόεντα deb.
- Sim.:
- (grc) εἰλήλουθα πόλιν] cf. Il. 5,204 (ἐς Ἴλιον εἰλήλουθα); 21,81.156 et al.
- Krit.:
- (grc) ἀνέρα deb.
- Sim.:
- (grc) κρατερῶς ἐπίτελλον] cf. iuncturam Homericam κρατερὸν δ’ ἐπὶ μῦθον ἔτελλε ( Il. 1, 25.326 et al.). Vide etiam Astr. 3,53; Astr. 5,39; Astr. 14,164
- Krit.:
- (grc) λαβέσθαι deb.
- Krit.:
- (grc) κατέκταν deb.
- Krit.:
- (grc) ἀνέρας deb.
- Krit.:
- (grc) κτεῖναν deb.
- Hs.:
- (grc) γ’] περ M
- Krit.:
- (grc) καταδύντα deb.
- Krit.:
- (grc) κούρῃσί deb.
- Sim.:
- (grc) ὣς ἐφάμην] cf. Od. 4,382.398.471 et al.(grc) de toto versu cf. etiam Astr. 5,55.421; Astr. 11,94; Astr. 19,63
- Hs.:
- (grc) μεταθήτωρ] -αφρήζων M
- Sim.:
- (grc) ἣ δ’ ἀπαμειβομένη προσεφώνεε] cf. Il. 8,292; 14,242 et al.
- Krit.:
- (grc) ἀραρῶτες deb.
- Hs.:
- (grc) γε] δὲ M
- Krit.:
- (grc) δολόεντά τε deb.
- Sim.:
- (grc) πεπνυμένοι ἐσμέν] cf. Od. 3,20 (πεπνυμένος ἐστίν).328 et al.
- Krit.:
- (grc) versum addidi ex M: om. E
- Sim.:
- (grc) 172sq.: versus saepius in Astr. repetuntur, vide 180sq.; Astr. 8,146sq.; Astr. 15,195sq.(grc) ἀποπαυσέμεναι] cf. eadem sede Il. 5,288 (ἀποπαύσασθαι)(grc) σίτοιο πάσασθαι] cf. Od. 9,93 (λωτοῖο πάσασθαι)
- Sim.:
- (grc) γλυκὺν ὕπνον] iunctura Hom., vid. Od. 2,395 et al.
- Krit.:
- (grc) ἀγορῆφι deb.
- Krit.:
- (grc) μετέχειν deb.
- Krit.:
- (grc) ἀκούοις deb.
- Hs.:
- (grc) πρηξάμεναι] -ξέμεναι M
- Sim.:
- (grc) μάλα γὰρ μέγας ἠέλιος ἦν] cf. Od. 10,171.180 (μάλα γὰρ μέγα θηρίον ἦεν). Vide etiam supra Astr. 1,79
- Krit.:
- (grc) ᾖμεν deb.
- Krit.:
- (grc) ἀπὸ deb.
- Anm.:
- (grc) 186f.: Das Reinigen des Marktplatzes vom Blut erinnert an die Reinigung von Odysseusʼ Haus nach dem Freiermord in der Odyssee, vgl. Od. 22,435‒456.
- Krit.:
- (grc) περισσὴν deb.
- Sim.:
- (grc) παννύχιοι … δαῖτα] cf. Il. 7,475‒477 (τίθεντο δὲ δαῖτα θάλειαν. / παννύχιοι ... / δαίνυντο)
- Krit.:
- (grc) ἀποδύντες deb., ἀπόδυντες M
- Anm.:
- (grc) 191-195: Die elektrischen Lampen und vier Monde sind ein verfremdendes Element gegenüber dem homerischen Vorbild.
- Krit.:
- (grc) σχεδὸν deb.(grc) λαμπετόωντι deb.
- Sim.:
- (grc) ἡμεῖς δ’ ἑζόμενοι δάσαμεν κρέα καὶ μέθυ ἡδύ] cf. Od. 9,162.557 et al. (ἥμεθα δαινύμενοι κρέα τ’ ἄσπετα καὶ μέθυ ἡδύ)
- Sim.:
- (grc) τοιγὰρ ἐγὼν ἐρέω] vide comm. ad Astr. 1,12
- Sim.:
- (grc) = Astr. 1,10 et al.
- Sim.:
- (grc) μυθήσασθαι] clausula Hom., vid. Il. 1,74.291 et al.
- Hs.:
- (grc) γ’ M post θέμεθλα
- Sim.:
- (grc) cf. Od. 9,366 (Οὖτις ἔμοιγ’ ὄνομα· Οὖτιν δέ με κικλήσκουσι). Vide etiam supra Astr. 1,201
- Anm.:
- (grc) Der Name Tethis erinnert an die Mutter des Achill (Θέτις). Er passt insofern, als die Biologin Tethis ebenfalls wieder starke Männer für die Frauen des Planeten gezüchtet hat. Vielleicht denkt der Autor aber auch an Τηθύς, die Mutter aller Götter (vgl. Il. 14,201).
- Hs.:
- (grc) τῶν γενεῶν μεχανίστα] μηχανίστης γενεάων M
- Krit.:
- (grc) ὀλόεντι deb.
- Hs.:
- (grc) δ’ M post πλάνῃ
- Krit.:
- (grc) τῇδέ γ’ deb.
- Sim.:
- (grc) νηῒ μελαίνῃ] = Il. 1,300 et al. Vide etiam Astr. 5,339.345.357; Astr. 7,62; Astr. 9,325; Astr. 10,66; Astr. 11,255.296; Astr. 12,334; Astr. 13,88; Astr. 14,45.136.231.307.321; Astr. 16,166.298; Astr. 17,22.45.110.165.175; Astr. 19,180; Astr. 20,151; Astr. 21,176; Astr. 22,114; Astr. 24,50
- Krit.:
- (grc) ἀνδρῶν deb.
- Krit.:
- (grc) ἤε] ἠδέ deb.
- Hs.:
- (grc) M i.m. add.
- Krit.:
- (grc) ἡμετέροις deb.
- Anm.:
- (grc) ῥαδιόφωνον]„Radiofon“ist ein lateinisch-griechisches Kunstwort (lat. radius ‒ „Strahl“, gr. φωνή ‒ „Stimme“). Im Englischen ist es laut OED zuerst 1881 für einen Apparat „for the production of sound by intermittent radiant energy“ belegt. Siehe OED XIII 105 s.v. „radiophone“. Im Sinne eines „Radiotelefons“ ist es ab 1919 zu finden. Vgl. ebd. 2. Bei diesem Radiofon handelt es sich offensichtlich um ein Gerät zur Langstreckenkommunikation. Später erfährt man, dass nicht nur die lesbischen Frauen „Radiofone“ besitzen, sondern auch Nemos gesamte Mannschaft (Astr. 5,344). Der Autor vergleicht sie einmal mit einem „schnurlosen Telefon“ (Astr. 7,145f.). Ihrer Form nach sind es aber nach Astr. 24,131f. zu urteilen nur kleine Empfangsgeräte im Ohr. Ausführlicher wird Aussehen und Technik im tschechischen Vorspann geschildert (siehe Astr. Vorspann,134–141). Der bioplastische Roboter Franta hat sogar ein integriertes„Bioradiofon“(Astr. 9,61; Astr. 16,122‒125), das er im Falle einer Beschädigung mit seinen körpereigenen Kräften „regenerieren“ kann (Astr. 9,363‒366). Durch dieses Bioradiofon ist er direkt mit dem Schiffscomputer Caesar verbunden (Astr. 5,338‒343; Astr. 12,333‒337). Es dient aber auch der Kommunikation zwischen Schiff und „Außenteams“ (XV 86f. ‒ Hier teilt Nemo dem Schiff mit, dass das „Außenteam“ sich zum lokalen König begibt). Somit dürften diese „Radiofone“ etwa dem in den Star Trek-Serien verwendeten „Communicator“ entsprechen. Diese sind inspiriert durch den berühmten Sci-Fi-Film „Forbidden Planet“ (USA 1956, Regie Fred M. Wilcox). Vgl. Wikipedia s.v. „Alarm im Weltraum“ [Stand 9. Mai 2012]. Schließlich wird das Schiffsradiofon noch zur Schiff-zu-Schiff-Kommunikation genutzt (Astr. 17,7 al.). Siehe auch 231; Astr. 5,338.344; Astr. 7,146.162.197 (ῥαδιοφωνεύων); Astr. 9,38.61 (βιοραδιόφωνον).363 (βιοραδιοφώνῳ); Astr. 10,181 (ῥαδιοφωνοῦντες); Astr. 11,289; Astr. 15,86; Astr. 16,122.124 (βιοραδιόφωνον).188.316 (ῥαδιοφωνήσας); Astr. 17,7 (ῥαδιοφώνησαν).19.40.161 [159] (ῥαδιοφωνεῖν); Astr. 20,18.36.166 (ῥαδιοφωνήσας); Astr. 24,8 (ῥαδιοφωνήσας).67 (ῥαδιοφωνεύων).74 (ῥαδιοφωνήσας).131 (ῥαδιοφωνήσας). Zur divergierenden Schreibung ῥηδιο-/ῥαδιο- siehe Editionsrichtlinien I (zu M).
- Krit.:
- (grc) μείζονά τ’ deb.(grc) ὀλίγον deb.
- Sim.:
- (grc) μείζονά τ’ ἰσχυρὸν βαρυτώτατον οὐκ ὀλίγον περ] cf. Od. 8,187 (μείζονα καὶ πάχετον, στιβαρώτερον οὐκ ὀλίγον περ)
- Hs.:
- (grc) ὕμ’] μὲν M
- Krit.:
- (grc) Οὐδ’ M (recte)(grc) κακοόδμων deb.
- Krit.:
- (grc) ὔμμι deb.(grc) ταῦτα deb.(grc) δεδειγμένα deb. (δεδείγ- M)
- Sim.:
- (grc) ἔπεσιν μὲν ἀποσταδὰ λυγρολόγοισιν] cf. Od. 6,143.146 (ἐπέεσσιν ἀποσταδὰ μειλιχίοισι). Vide etiam Astr. 13,148; Astr. 18,56
- Krit.:
- (grc) ἐνὶ deb.
- Krit.:
- (grc) πλεῖσται deb.
- Sim.:
- (grc) προπαγάνδης] cf. ngr. προπαγάνδα
- Hs.:
- (grc) προπαγάνδης] πτερόεντα M
- Hs.:
- (grc) πλανήτῃ] τῷ πλάνῃ M a.c.
- Krit.:
- (grc) Οὐδὲ deb.
- Krit.:
- (grc) καταπεφνέμεν deb.
- Krit.:
- (grc) Τοιγὰρ deb.
- Krit.:
- (grc) δεῖσάν γ’ deb.(grc) πολύπικρον deb.
- Krit.:
- (grc) παμπόλλοις deb.(grc) ζῴοις deb.
- Krit.:
- (grc) κουρῶν deb.
- Krit.:
- (grc) ταῦτα M (recte)
- Krit.:
- (grc) 261 (264): ᾠὸν possis
- Krit.:
- (grc) ὤϊον deb.
- Krit.:
- (grc) ἰδέσθαι deb.
- Krit.:
- (grc) ζευχθείσαιν κούραιν deb.(grc) ἐνδοφορεύειν deb.
- Krit.:
- (grc) ὖ ψιλὸν deb.
- Krit.:
- (grc) ἐχέμεν διάπρηξιν
- Krit.:
- (grc) ἐργαζέμεν deb.
- Sim.:
- (grc) θυμὸς ἄνωγεν] clausula Hom., vid. Il. 8,322 (θ. ἀνώγει); 14,195 (θ. ἄνωγεν) et al.
- Krit.:
- (grc) Τῷδέ τε deb.(grc) φρονεούσῃ deb.
- Krit.:
- (grc) ὁμιλομένη deb.
- Krit.:
- (grc) ἐφοβοῦμεν deb.
- Krit.:
- (grc) ἦμός περ deb.
- Hs.:
- (grc) om. E πόθον φωτοφίλον περ ἐνισπεῖν τολμήσασαι / ἔχθρος λεσβιακῶν ἰδὲ καὶ τὸ θέλημα φόνοιο M(grc) καὶ] περ M
- Anm.:
- (grc) Zusatzverse in M: „und wagten ihre Liebe zu Männern, den Hass auf die lesbischen Frauen und den Mordwunsch zu sagen“.
- Sim.:
- (grc) ἐγὼν ἀγορὴν θεμένη ἑτάρας προσέειπον] imitatur versum Homericum καὶ τότ’ ἐγὼν ἀγορὴν θέμενος μετὰ πᾶσιν ἔειπον ( Od. 9,171; 10,188; 12,319)
- Hs.:
- (grc) M primum Κέκλυτέ μευ μυθων
- Sim.:
- (grc) ὅρκον ὄμοσσαν] clausula Hom., vid. Il. 23,42 (ὅρκον ὄμοσσεν); Od. 5,178 (ὅρκον ὀμόσσαι)
- Krit.:
- (grc) πρήγματα deb.
- Hs.:
- (grc) λεσβιακῇσι] -σιν M
- Hs.:
- (grc) γε] τε M
- Krit.:
- (grc) σβεστὸν deb.(grc) ἰδέσθαι deb.
- Krit.:
- (grc) κουρῶν deb.
- Sim.:
- (grc) δῶμα φύλασσεν] cf. eadem sede Od. 5,208 (δῶμα φυλάσσοις) et al.
- Krit.:
- (grc) δώματα deb.(grc) ἀνοίγνυ deb.
- Sim.:
- (grc) δωμοφύλαξ] apud veteres non legitur
- Anm.:
- (grc) κουστῶδα] Die feminine Form custoda ist im Lateinischen nicht belegt. Es soll sich wohl um einen gräzisierten Akkusativ der Grundform *κουστώς handeln (= custodem). custos kann im Lateinischen sowohl feminin als auch maskulin sein. Vgl. OLD 479 s.v. custos. LSJ 1996 führen als Lehnwörter im Griechischen nur die Formen κουστωδία (= lat. custodia) und κούστωρ (= lat. custos) auf.
- Anm.:
- (grc) Ῥωμαϊκῷ μύθῳ] Zum Verweis auf das Lateinische vgl. Komm. Astr. 1,17.
- Krit.:
- (grc) αὐλήν περ deb.
- Sim.:
- (grc) ~ vide supra 288
- Hs.:
- (grc) γε] τε M
- Krit.:
- (grc) ἀνοίγνυ deb.
- Hs.:
- (grc) γε] τε M
- Krit.:
- (grc) ὀξεῖαν M (recte)
- Anm.:
- (grc) Metrisch ungewöhnlich ist, dass ἴμεν als Doppelkürze gemessen werden muss, obwohl ein konsonantisch anlautendes Wort folgt.
- Krit.:
- (grc) κατοίγνυ deb.
- Krit.:
- (grc) συνήθεις deb.
- Krit.:
- (grc) μετὰ deb.
- Hs.:
- (grc) τοι] περ M
- Krit.:
- (grc) ἦγον deb.
- Hs.:
- (grc) τοὺς] τοὔνεκα M a.c.
- Hs.:
- (grc) om. E λάθρα διὰ σκύλακας· θαυμαστὰ γὰρ ἔργα τέτυκτο M
- Anm.:
- (grc) Zusatzvers in M: „heimlich wegen der jungen Hunde: es waren wunderbare Werke“.
- Hs.:
- (grc) τοι] περ M
- Krit.:
- (grc) νεκροτοκευτήν deb.
- Krit.:
- (grc) ἡμίσεαι: ἡμισέαι E(grc) ἡμίσεές τε: ἡμισέες τε E
- Sim.:
- (grc) ἐτέταρπε φίλον κῆρ] cf. Od. 1,310 (τεταρπόμενός τε φίλον κῆρ)
- Krit.:
- (grc) μεμίμωσάν γ’ deb.
- Krit.:
- (grc) ὣς deb.
- Sim.:
- (grc) ἀρήϊα ἔργα] cf. iuncturam Hom. ἀρήια τεύχεα ( Il. 6,340 et al.)
- Krit.:
- (grc) ἦμος deb.
- Krit.:
- (grc) κρύπτανδρες deb.(grc) ἀνδροφόνειαι deb.
- Krit.:
- (grc) ἄνδρες M (recte)(grc) ἀμφοτέροις deb.
- Sim.:
- (grc) vide supra 196
- Krit.:
- (grc) Ἦμος M (recte)
- Krit.:
- (grc) ἡμετέρης deb.
- Sim.:
- (grc) = Od. 9,63.566; 10,134. Vide etiam variationes in Astr. 3,267 (ἄ. ἐ. θ. δ’ ἀλέξαντες κοράκεσσιν); Astr. 5,428 (ἄ. ἐ. θαλάμοιο κοραύνων δυσγενεάων); Astr. 13,92 (ἄ. ἐ. θ. μέγα πλέομεν διὰ χάσμα); Astr. 14,351 (ἄ. ἐ. θανάτου ἄπο μὲν νενοημένοι αὐτοί) (= Astr. 15,35; Astr. 20,53); Astr. 15,336 (ἄ. ἐ. θανάτου χειρῶν τ’ ἀνδρῶν ἀχαρίστων); Astr. 17,182 (ἄ. ἐ. θανάτου τε σαώσαντες καὶ ἑταίρους); Astr. 18,171 (ἄ. ἐ. θανάτου Γρογαλὸν μάντιν νυ ἔχοντες) (= Astr. 19,2); Astr. 20,180 (ἄ. ἐ. θανάτου ζητοῦντες τμῆμα φυλάκτων); Astr. 21,209 (ἄ. ἐ. θανάτου χρονοπλεκτῆρα ἔχοντες)
- Hs.:
- (grc) κόσμον] ὀρανὸν M a.c.(grc) λελιπόντες] -πώτες M
Μανδὺν ζητοῦντες καὶ μῆλον κοσμοθεωροῦν.
auf der Suche nach Mandys und dem Schaf, das den Kosmos bewacht.
Mandyse hledajíce a ovci, jež sleduje vesmír.
Fußnoten
Einleitung
Überlieferung
Die Editionsgrundlage bilden eine Handschrift (M), ein Typoskript (T) und eine Printedition (E). Die vollständige Beschreibung der herangezogenen Quellen findet sich im Abschnitt Überlieferung sowie in der editorischen Einführung.
- Seitenabschnitte
- M: 8v–18rT: 10–22E: 10–22
- Sprache & Versmaß
- Griechisch: HexameterTschechisch: Hexameter
Apparate
Textkritischer Apparat
- 57a(grc) ἀμφὶ deb.
- 243(grc) Οὐδὲ deb.
- 261 (264)(grc) ᾠὸν possis
- 3(grc) ἀφικόμεθ’ deb.
- 3(grc) ἠὲ] ἠδὲ deb.
- 3(grc) περισσόν deb.
- 4(grc) πλανῆται deb.
- 5(grc) ὅς τε M a.c.
- 7(grc) ἐσσύμενοι M (recte)
- 9(grc) χώρηνδ’ deb.
- 10(grc) εἶεν M (recte)
- 13(grc) οἳ δ’ deb.
- 14(grc) εἰσῆλθον deb.
- 17(grc) ἅπαντας M: ἅπανας E
- 20(grc) ἐϋτύκτου deb.
- 24(grc) Ἦμος deb.
- 27(grc) θ’ ὅρμους deb.
- 32(grc) γλυκερῶς deb.
- 37(grc) ποικιλόεσσιν deb.
- 38(grc) ληϊσάαντο deb.
- 39(grc) ἦγον M (recte)
- 43(grc) κλουβὶ deb.
- 44(grc) θήλυές γ’ deb.
- 46(grc) μεγάλῃσί τε deb.
- 49(grc) ἐνῶρτο deb.
- 50(grc) ἀγαυοὺς deb.
- 54(grc) ἑλοῦσαι deb.
- 56(grc) καταδύντα deb.
- 57(grc) σμερδαλέα M (recte)
- 59(grc) ἅλις deb.
- 61(grc) ἀπό γ’ deb.
- 64(grc) δνοφερὸν deb.
- 64(grc) ἐπὶ deb.
- 66(grc) Ἦμος deb.
- 75(grc) κατ’ deb.
- 79(grc) περὶ deb.
- 85(grc) ἀγορῆφι deb.
- 86(grc) ταρφέες M (recte)
- 87(grc) ἀνάϊξαν M (recte)
- 99(grc) μοὶ γὰρ ἐβοήθει deb.
- 101(grc) ἀρίστους deb.
- 104(grc) Ταῦτα deb.
- 104(grc) ἀρίστους deb.
- 110(grc) στωλῆφι deb.
- 112(grc) ἐμβαίνουσα M (recte)
- 112(grc) εἰσῆλθεν deb.
- 113(grc) ἦρξε deb.
- 118(grc) ἰδέσθαι deb.
- 120(grc) θύριόν ῥ’ deb.
- 120(grc) ἀνέῳξαν deb.
- 121(grc) ἐξῆλθον deb.
- 123(grc) συνιστάσθην deb.
- 125(grc) ἰδέσθαι deb.
- 127(grc) σκῆπτρον deb.
- 130(grc) γλώσσῃ M (recte)
- 132(grc) ξεῖνοι τίνες ἐστέ M (recte)
- 133(grc) ἦ deb. (ἤ M)
- 136(grc) Ὣς M
- 139(grc) οὐχί deb.
- 143(grc) ἀστέρα σιγαλόεντα deb.
- 145(grc) ἀνέρα deb.
- 147(grc) λαβέσθαι deb.
- 151(grc) κατέκταν deb.
- 153(grc) ἀνέρας deb.
- 154(grc) κτεῖναν deb.
- 155(grc) καταδύντα deb.
- 162(grc) κούρῃσί deb.
- 167(grc) ἀραρῶτες deb.
- 169(grc) δολόεντά τε deb.
- 172(grc) versum addidi ex M: om. E
- 174(grc) ἀγορῆφι deb.
- 176(grc) μετέχειν deb.
- 177(grc) ἀκούοις deb.
- 185(grc) ᾖμεν deb.
- 186(grc) ἀπὸ deb.
- 189(grc) περισσὴν deb.
- 190(grc) ἀποδύντες deb., ἀπόδυντες M
- 195(grc) σχεδὸν deb.
- 195(grc) λαμπετόωντι deb.
- 209(grc) ὀλόεντι deb.
- 210(grc) τῇδέ γ’ deb.
- 211(grc) ἀνδρῶν deb.
- 214(grc) ἤε] ἠδέ deb.
- 216(grc) ἡμετέροις deb.
- 218(grc) μείζονά τ’ deb.
- 218(grc) ὀλίγον deb.
- 224(grc) Οὐδ’ M (recte)
- 224(grc) κακοόδμων deb.
- 227(grc) ὔμμι deb.
- 227(grc) ταῦτα deb.
- 227(grc) δεδειγμένα deb. (δεδείγ- M)
- 233(grc) ἐνὶ deb.
- 234(grc) πλεῖσται deb.
- 246(grc) καταπεφνέμεν deb.
- 247(grc) Τοιγὰρ deb.
- 253(grc) δεῖσάν γ’ deb.
- 253(grc) πολύπικρον deb.
- 256(grc) παμπόλλοις deb.
- 256(grc) ζῴοις deb.
- 259(grc) κουρῶν deb.
- 260(grc) ταῦτα M (recte)
- 262(grc) ὤϊον deb.
- 264(grc) ἰδέσθαι deb.
- 267(grc) ζευχθείσαιν κούραιν deb.
- 267(grc) ἐνδοφορεύειν deb.
- 269(grc) ὖ ψιλὸν deb.
- 270(grc) ἐχέμεν διάπρηξιν
- 271(grc) ἐργαζέμεν deb.
- 274(grc) Τῷδέ τε deb.
- 274(grc) φρονεούσῃ deb.
- 276(grc) ὁμιλομένη deb.
- 277(grc) ἐφοβοῦμεν deb.
- 278(grc) ἦμός περ deb.
- 283(grc) πρήγματα deb.
- 289(grc) σβεστὸν deb.
- 289(grc) ἰδέσθαι deb.
- 290(grc) κουρῶν deb.
- 292(grc) δώματα deb.
- 292(grc) ἀνοίγνυ deb.
- 295(grc) αὐλήν περ deb.
- 297(grc) ἀνοίγνυ deb.
- 298(grc) ὀξεῖαν M (recte)
- 301(grc) κατοίγνυ deb.
- 302(grc) συνήθεις deb.
- 304(grc) μετὰ deb.
- 308(grc) ἦγον deb.
- 316(grc) νεκροτοκευτήν deb.
- 317(grc) ἡμίσεαι: ἡμισέαι E
- 317(grc) ἡμίσεές τε: ἡμισέες τε E
- 320(grc) μεμίμωσάν γ’ deb.
- 321(grc) ὣς deb.
- 324(grc) ἦμος deb.
- 325(grc) κρύπτανδρες deb.
- 325(grc) ἀνδροφόνειαι deb.
- 330(grc) ἄνδρες M (recte)
- 330(grc) ἀμφοτέροις deb.
- 335(grc) Ἦμος M (recte)
- 336(grc) ἡμετέρης deb.
Similienapparat
- 296(grc) ~ vide supra 288
- 338(grc) = Od. 9,63.566; 10,134. Vide etiam variationes in Astr. 3,267 (ἄ. ἐ. θ. δ’ ἀλέξαντες κοράκεσσιν); Astr. 5,428 (ἄ. ἐ. θαλάμοιο κοραύνων δυσγενεάων); Astr. 13,92 (ἄ. ἐ. θ. μέγα πλέομεν διὰ χάσμα); Astr. 14,351 (ἄ. ἐ. θανάτου ἄπο μὲν νενοημένοι αὐτοί) (= Astr. 15,35; Astr. 20,53); Astr. 15,336 (ἄ. ἐ. θανάτου χειρῶν τ’ ἀνδρῶν ἀχαρίστων); Astr. 17,182 (ἄ. ἐ. θανάτου τε σαώσαντες καὶ ἑταίρους); Astr. 18,171 (ἄ. ἐ. θανάτου Γρογαλὸν μάντιν νυ ἔχοντες) (= Astr. 19,2); Astr. 20,180 (ἄ. ἐ. θανάτου ζητοῦντες τμῆμα φυλάκτων); Astr. 21,209 (ἄ. ἐ. θανάτου χρονοπλεκτῆρα ἔχοντες)
- 8(grc) cf. Od. 9,195 (αὐτὰρ ἐγὼ κρίνας ἑτάρων δυοκαίδεκ’ ἀρίστους)
- 8(grc) κρίνας δύω] cf. Od. 9,90 (ἄνδρε δύω κρίνας)
- 9-12(grc) cf. Od. 9,174‒175 (ἐλθὼν τῶνδ’ ἀνδρῶν πειρήσομαι, οἵ τινές εἰσιν, ἤ ῥ’ οἵ γ’ ὑβρισταί τε καὶ ἄγριοι οὐδὲ δίκαιοι, / ἦε φιλόξεινοι καί σφιν νόος ἐστὶ θεουδής). Vide etiam Od. 6,120sq.
- 10(grc) cf. Od. 9,89 (οἵ τινες ἀνέρες εἶεν ἐπὶ χθονὶ σῖτον ἔδοντες)
- 15(grc) αἰπὺς ὄλεθρος] clausula Hom., vid. e.g. Il. 11,174; 12,345 et al.
- 16(grc) φῦλα γυναικῶν] = Il. 9,130.361
- 19(grc) νηλῆϊ μετάλλῳ] variat clausulam Homericam νηλέι χαλκῷ (Il. 3,292; 4,348 et al.)
- 27(grc) ἀρτήματα] cf. Hdt. 2,69
- 29(grc) βὰν δ’ ἴμεναι] = Il. 20,32; Od. 18,341.428
- 29(grc) νῆα μέλαιναν] iunctura Hom., vid. Il. 11,828 (ἐπὶ ν. μ.); Od. 2,430 (ἀνὰ ν. μ.); 3,360 (ἐπὶ ν. μ.) et al.
- 29(grc) κῆρα φέρουσαι] cf. Il. 3,6; 24,82
- 31(grc) ἀείσασαν ὀπὶ καλῇ] cf. Od. 5,61 (Calypso): ἀοιδιάουσ’ ὀπὶ καλῇ, 10,221 (Circe): ἀειδούσης ὀπὶ καλῇ
- 32(grc) μειδιάσασαι] cf. eadem sede Il. 21,491 (μειδόωσα)
- 35(grc) φιλότητι μιγῆναι] cf. Il. 6,161 (φιλότητι μιγήμεναι); eadem sede Od. 19,266 (φιλότητι μιγεῖσα) et al.
- 36(grc) variat formulam Homericam φάσγανον/ξίφος ὀξὺ ἐρυσσάμενος παρὰ μηροῦ ( Il. 1,190; Od. 9,300; 10,126 et al.)
- 37(grc) εἵμασι ποικιλόεσσιν] variat clausulam Hom. εἵματα σιγαλόεντα ( Il. 22,154)
- 43(grc) κλουβί] nomen ngr., vid. Glossarium
- 43(grc) νεώτεροι ἄνδρες] iunctura Hom., vid. Od. 3,363
- 47(grc) ἄλλοθεν ἄλλη] clausula Hom. (sed solum de viris), vid. Il. 9,311; 13,551 et al.
- 49(grc) cf. Il. 1,599; Od. 8,326 (ἄσβεστος δ’ ἂρ ἐνῶρτο γέλως μακάρεσσι θεοῖσι). Vide etiam Astr. 9,108; Astr. 10,137; Astr. 14,86.245; Astr. 15,324; Astr. 23,108
- 53(grc) μήδεα φωτῶν] cf. Od. 6,129 (μήδεα φωτός). Vide etiam 103.114.156; Astr. 9,122.174.288; Astr. 16,37.59.171.220.287.330.352
- 56(grc) ἐς ἠέλιον καταδύντα] clausula Hom., vid. Il. 1,601 et al. Cf. etiam in 155; Astr. 3,263 (ἐς ἠέλιον δ’ ἀναδύντα); Astr. 9,140; Astr. 14,186
- 57(grc) σμερδαλέα στενάχοντε] variat formulam Hom. σμερδαλέα ἰάχων (Ε 302; Θ 321; Π 785 et al.) bzw. σμερδαλέον δ’ ᾤμωξεν (Σ 35)
- 60(grc) κτάμεναι μεμαυῖαι] iunctura Hom. (κτάμεναι μεμαώς), vid. ( Il. 5,301; 17,8)
- 60(grc) νηλέι χαλκῷ] = Il. 3,292; 4,348 et al.
- 62(grc) σκέδασαν ἄλλυδις ἄλλη] cf. Od. 5,369 (διεσκέδασ’ ἄλλυδις ἄλλῃ)
- 63(grc) γλυκὺν ὕπνον] cf. Od. 2,395; 10,548 et al.
- 64(grc) δύσετο δ’ ἠέλιος δνοφερὸν καὶ ἐπὶ κνέφας ἦλθεν] cf. Il. 1,475 et sim.: ἦμος δ’ ἠέλιος κατέδυ καὶ ἐπὶ κνέφας ἦλθεν und H 465 δύσετο δ’ ἠέλιος et al.
- 65(grc) ἐμείναμεν Ἠόα δῖαν] = Hom. Od. 9,151.306.436 et al. (edd. recc. Ἠῶ δῖαν). Vide etiam Astr. 12,149; Astr. 15,197
- 65sq.(grc) ~ Od. 9, 151sq.
- 66(grc) = Il. 1,477 et al. Vide etiam 335; Astr. 3,250.264; Astr. 5,308; Astr. 9,207; Astr. 11,157; Astr. 12,150.171; Astr. 15,198
- 67(grc) ξεινιακή] forma apud veteres non legitur, sed cf. ξεινικός
- 72(grc) Τῇσιν ἡγεμόνευσε γυνὴ βασίλεια ἀμύμων] cf. Od. 3,386 (τοῖσιν δ’ ἡγεμόνευε ... Νέστωρ); 8,4.421 et al.
- 74(grc) χρύσειον καὶ σκῆπτρον χερσὶν ἔχουσα] cf. Od. 11,569 (χρύσεον σκῆπτρον ἔχοντα)
- 76(grc) αἴθοπα οἶνον] = Il. 1,462 et al. Vide etiam Astr. 5,221
- 80sq.(grc) cf. etiam Astr. 3,143sq.; Astr. 5,218sq.Astr. 5,335sq.; Astr. 6,38sq.; Astr. 12,145sq.; Astr. 14,339sq.; Astr. 21,172sq.
- 84(grc) ὀξὺ βόωσεν] cf. eadem sede Il. 17,89 (ὀξὺ βοήσας)
- 93(grc) ῥέε αἷμα κελαινόν] cf. Homericum (ἔ)ρεεν αἷμα κελαινεφές ( Il. 4,140; Od. 11,36)
- 98(grc) ἔπος ἔφατ’ ἔκ τ’ ὀνόμαζε] cf. Il. 1,361 et al. Vide etiam Astr. 7,16; Astr. 9,225
- 101(grc) Τέθναθι] = Il. 22,365 (Achilles ad Hectorem). Vide etiam Astr. 5,294; Astr. 7,17; Astr. 12,462; Astr. 15,291
- 116(grc) ἔργα ἐρώτων] cf. Od. 11,246 (φιλοτήσια ἔργα)
- 120(grc) θυρίον ῥ’ ἀνέωξαν] cf. Od. 10,389 (θύρας δ’ ἀνέωξε συφειοῦ)
- 132-135(grc) cf. Od. 3,71‒74 (ὦ ξεῖνοι, τίνες ἐστέ; πόθεν πλεῖθ’ ὑγρὰ κέλευθα; / ἦ τι κατὰ πρῆξιν ἢ μαψιδίως ἀλάλησθε / οἷά τε ληϊστῆες ὑπεὶρ ἅλα, τοί τ’ ἀλόωνται / ψυχὰς παρθέμενοι, κακὸν ἀλλοδαποῖσι φέροντες;); 9,252‒255; h.Ap. 452‒455
- 136(grc) cf. Od. 4,375 (ὣς ἔφατ’, αὐτὰρ ἐγώ μιν ἀμειβόμενος προσέειπον) et al. Vide etiam Astr. 5,33; Astr. 8,270; Astr. 11,29; Astr. 19,33
- 138-145(grc) cf. etiam Astr. 11,31‒38
- 143(grc) εἰλήλουθα πόλιν] cf. Il. 5,204 (ἐς Ἴλιον εἰλήλουθα); 21,81.156 et al.
- 145(grc) κρατερῶς ἐπίτελλον] cf. iuncturam Homericam κρατερὸν δ’ ἐπὶ μῦθον ἔτελλε ( Il. 1, 25.326 et al.). Vide etiam Astr. 3,53; Astr. 5,39; Astr. 14,164
- 163(grc) ὣς ἐφάμην] cf. Od. 4,382.398.471 et al.
- 163(grc) de toto versu cf. etiam Astr. 5,55.421; Astr. 11,94; Astr. 19,63
- 164(grc) ἣ δ’ ἀπαμειβομένη προσεφώνεε] cf. Il. 8,292; 14,242 et al.
- 170(grc) πεπνυμένοι ἐσμέν] cf. Od. 3,20 (πεπνυμένος ἐστίν).328 et al.
- 172sq.(grc) versus saepius in Astr. repetuntur, vide 180sq.; Astr. 8,146sq.; Astr. 15,195sq.
- 172(grc) ἀποπαυσέμεναι] cf. eadem sede Il. 5,288 (ἀποπαύσασθαι)
- 172(grc) σίτοιο πάσασθαι] cf. Od. 9,93 (λωτοῖο πάσασθαι)
- 173(grc) γλυκὺν ὕπνον] iunctura Hom., vid. Od. 2,395 et al.
- 184(grc) μάλα γὰρ μέγας ἠέλιος ἦν] cf. Od. 10,171.180 (μάλα γὰρ μέγα θηρίον ἦεν). Vide etiam supra Astr. 1,79
- 189(grc) παννύχιοι … δαῖτα] cf. Il. 7,475‒477 (τίθεντο δὲ δαῖτα θάλειαν. / παννύχιοι ... / δαίνυντο)
- 196(grc) ἡμεῖς δ’ ἑζόμενοι δάσαμεν κρέα καὶ μέθυ ἡδύ] cf. Od. 9,162.557 et al. (ἥμεθα δαινύμενοι κρέα τ’ ἄσπετα καὶ μέθυ ἡδύ)
- 202(grc) τοιγὰρ ἐγὼν ἐρέω] vide comm. ad Astr. 1,12
- 203(grc) = Astr. 1,10 et al.
- 204(grc) μυθήσασθαι] clausula Hom., vid. Il. 1,74.291 et al.
- 206(grc) cf. Od. 9,366 (Οὖτις ἔμοιγ’ ὄνομα· Οὖτιν δέ με κικλήσκουσι). Vide etiam supra Astr. 1,201
- 210(grc) νηῒ μελαίνῃ] = Il. 1,300 et al. Vide etiam Astr. 5,339.345.357; Astr. 7,62; Astr. 9,325; Astr. 10,66; Astr. 11,255.296; Astr. 12,334; Astr. 13,88; Astr. 14,45.136.231.307.321; Astr. 16,166.298; Astr. 17,22.45.110.165.175; Astr. 19,180; Astr. 20,151; Astr. 21,176; Astr. 22,114; Astr. 24,50
- 218(grc) μείζονά τ’ ἰσχυρὸν βαρυτώτατον οὐκ ὀλίγον περ] cf. Od. 8,187 (μείζονα καὶ πάχετον, στιβαρώτερον οὐκ ὀλίγον περ)
- 230(grc) ἔπεσιν μὲν ἀποσταδὰ λυγρολόγοισιν] cf. Od. 6,143.146 (ἐπέεσσιν ἀποσταδὰ μειλιχίοισι). Vide etiam Astr. 13,148; Astr. 18,56
- 234(grc) προπαγάνδης] cf. ngr. προπαγάνδα
- 271(grc) θυμὸς ἄνωγεν] clausula Hom., vid. Il. 8,322 (θ. ἀνώγει); 14,195 (θ. ἄνωγεν) et al.
- 279(grc) ἐγὼν ἀγορὴν θεμένη ἑτάρας προσέειπον] imitatur versum Homericum καὶ τότ’ ἐγὼν ἀγορὴν θέμενος μετὰ πᾶσιν ἔειπον ( Od. 9,171; 10,188; 12,319)
- 281(grc) ὅρκον ὄμοσσαν] clausula Hom., vid. Il. 23,42 (ὅρκον ὄμοσσεν); Od. 5,178 (ὅρκον ὀμόσσαι)
- 290(grc) δῶμα φύλασσεν] cf. eadem sede Od. 5,208 (δῶμα φυλάσσοις) et al.
- 293(grc) δωμοφύλαξ] apud veteres non legitur
- 318(grc) ἐτέταρπε φίλον κῆρ] cf. Od. 1,310 (τεταρπόμενός τε φίλον κῆρ)
- 323(grc) ἀρήϊα ἔργα] cf. iuncturam Hom. ἀρήια τεύχεα ( Il. 6,340 et al.)
- 334(grc) vide supra 196
Handschriftenapparat
- 1(grc) Ἀστροναυτιλίας] -ίης M
- 2(grc) τῶν] deest in M
- 278a-b(grc) om. E πόθον φωτοφίλον περ ἐνισπεῖν τολμήσασαι / ἔχθρος λεσβιακῶν ἰδὲ καὶ τὸ θέλημα φόνοιο M
- post 279(grc) M primum Κέκλυτέ μευ μυθων
- 311a(grc) om. E λάθρα διὰ σκύλακας· θαυμαστὰ γὰρ ἔργα τέτυκτο M
- 3(grc) τοι] περ M
- 7(grc) δ’ M post ζαπέδῳ
- 11sq.(grc) M i.m. add.
- 26(grc) ἱμάντια] ἐσθήματα M a.c.
- 72(grc) γ’ M post βασίλεια
- 90(grc) γ’ M post σμερδαλέῃ et τάχα
- 94(grc) δ’ M post μεγάλη
- 100(grc) μεταθήτωρ] -αφήζων M
- 115(grc) M i.m. add.
- 117(grc) ἁπάσας] ἐξαῦτις M
- 128(grc) κεκάλυψεν] ἐκα- M a.c.
- 130(grc) δ’ M post γλώσσῃ
- 131(grc) Φράντα μεταφρήζων] ὁ παντομεταφρήζων M
- 132(grc) γλαφυρὸν] ζακενὸν M a.c.
- 154(grc) γ’] περ M
- 163(grc) μεταθήτωρ] -αφρήζων M
- 167(grc) γε] δὲ M
- 181(grc) πρηξάμεναι] -ξέμεναι M
- 205(grc) γ’ M post θέμεθλα
- 208(grc) τῶν γενεῶν μεχανίστα] μηχανίστης γενεάων M
- 209(grc) δ’ M post πλάνῃ
- 214(grc) M i.m. add.
- 223(grc) ὕμ’] μὲν M
- 234(grc) προπαγάνδης] πτερόεντα M
- 239(grc) πλανήτῃ] τῷ πλάνῃ M a.c.
- 278(grc) καὶ] περ M
- 284(grc) λεσβιακῇσι] -σιν M
- 288(grc) γε] τε M
- 296(grc) γε] τε M
- 297(grc) γε] τε M
- 305(grc) τοι] περ M
- 308(grc) τοὺς] τοὔνεκα M a.c.
- 314(grc) τοι] περ M
- 340(grc) κόσμον] ὀρανὸν M a.c.
- 340(grc) λελιπόντες] -πώτες M


Kommentar